ΠΙΣΩ
Να μιλήσουμε για οστεοπόρωση...
Γιώργος Λίλτσης
Χειρουργός Ορθοπαιδικός



Η οστεοπόρωση είναι πλέον μια πολύ συχνή νόσος της εποχής μας και που αν και διαθέτουμε μέσα γρήγορης, σίγουρης, ανώδυνης και κυρίως πρώιμης διάγνωσης, λανθάνει της προσοχής μας και δημιουργεί πολλά και σοβαρά προβλήματα, ακόμη και θάνατο, επειδή οι ασθενείς ή δεν ενημερώθηκαν σωστά ή επειδή αμέλησαν δεν έκαναν ποτέ προληπτικό έλεγχο.

Θα προσπαθήσουμε με λίγα λόγια να δώσουμε όλα τα στοιχεία εκείνα που είναι απαραίτητα ώστε να καταννοήσει ο καθένας σωστά τους κινδύνους και τον τρόπο αντιμετώπισής της.

Κατ΄ αρχήν η οστεοπόρωση είναι νόσος των οστών και η παρουσία της δημιουργεί οστά που χάνουν την πυκνότητα και την αντοχή τους με αποτέλεσμα να γίνονται εύθραυστα. Τα οστεοπορωτικά κατάγματα εντοπίζονται συνήθως στα σώματα των σπονδύλων (απώλεια ύψους, κύφωση) το αντιβράχιο και το ισχίο (αναπηρία ή και θάνατος).

Ας πάρουμε όμως τα πράματα απ’ την αρχή. Το οστό είναι ένας ζωντανός οργανισμός που έχει την ικανότητα να αναπαράγεται. Στο οστό υπάρχουν μεταξύ των άλλων κυττάρων οι οστεοβλάστες (κύτταρα που παράγουν οστό) και οι οστεοκλάστες (κύτταρα που καταστρέφουν το οστό).

Όταν υπερισχύουν οι οστεοβλάστες, έχουμε αυξημένη παραγωγή οστού, άρα πύκνωση αυτού και αύξηση. Όταν υπερισχύουν όμως οι οστεοκλάστες, έχουμε αποδόμηση και καταστροφή αυτού.

Έτσι, μέχρι την ηλικία των 32-35 που υπερισχύουν οι οστεοβλάστες, έχουμε αυξημένη παραγωγή και ενίσχυση του οστού. Μετά ακολουθεί μια περίοδος όπου υπάρχει ισοροπία μεταξύ των κυττάρων αυτών και στη συνέχεια ακολουθεί η αύξηση των οστεοκλαστών οπότε εμφανίζεται η οστεοπόρωση. Οποιοσδήποτε παράγων επηρεάσει τη σχέση των κυττάρων αυτών υπέρ των οστεοκλαστών δημιουργεί οστεοπόρωση, ανεξαρτήτως της ηλικίας του ατόμου.

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

  • Ανεπαρκής πρόσληψη ασβεστίου κατά τη νεαρή ηλικία
  • Αποφυγή άσκησης
  • Υπερθυρεοειδισμός
  • Υπερπαραθυρεοειδισμός
  • Διαβήτης
  • Αφαίρεση ωοθηκών-μήτρας
  • Καθιστική εργασία ή καθήλωση για μεγάλο χρονικό διάστημα σε αναπηρικό καροτσάκι ή στο κρεβάτι
  • Λήψη φαρμάκων για μεγάλο χρονικό διάστημα (κορτιζόνης, αντιόξινων, μερικών διουρητικών, αντιεπιληπτικών)
  • Το κάπνισμα και η κατάχρηση αλκοόλ
  • Η ηλικία (σχεδόν όλοι οι άνθρωποι της τρίτης ηλικίας εμφανίζουν οστεοπόρωση, τη γεροντική οστεοπόρωση)
  • Η εμμηνόπαυση σε ηλικία μικρότερη των 45
  • Η ανεπαρκής έκθεση στον ήλιο


Αν διαπιστώσετε ότι έχετε έναν ή περισσότερους από τους παράγοντες αυτούς, επικοινωνήστε με το γιατρό σας.

ΠΩΣ ΤΙΘΕΤΑΙ Η ΔΙΑΓΝΩΣΗ
Συχνά ανακαλύπτεται τυχαία ύστερα από κάποιο ακτινολογικό έλεγχο για άλλη αιτία ή λόγω πόνου στη μέση ο οποίος εμφανίζεται μετά από ορθοστασία και υποχωρεί με την κατάκλιση. Άλλες πάλι φορές μετά από κάταγμα. Συνήθως δε δίνει ενοχλήσεις. Αυτό είναι όμως το επικίνδυνο σημείο.

Οι εξετάσεις που απαιτούνται για τη διάγνωσή της είναι βιοχημικές από ούρα και αίμα, που δείχνουν αν υπάρχει ενεργή νόσος, απλές ακτινογραφίες, D.E.X.A. (αποροφησιομέτρηση), και τα τελευταία χρόνια υπέρηχοι που δείχνουν την ποιότητα και πυκνότητα του οστού.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ
Η θεραπεία περιλαμβάνει φάρμακα, άσκηση και αλλαγή τρόπου ζωής.

Τα φάρμακα και οι δόσεις καθορίζονται από το γιατρό και περιλαμβάνουν καλσιτονίνη, διφωσφονικά, ασβέστιο, βιταμίνη D, παραθορμόνη και στρόντιο.

Η άσκηση και η κίνηση είναι απαραίτητα βοηθήματα. Ο ασθενής πρέπει να περπατά τουλάχιστον 1-2 ώρες την ημέρα και να αποφεύγει να μένει για μεγάλο χρονικό διάστημα στο κρεβάτι ή την πολυθρόνα. Ωστόσο, πρέπει να αποφεύγει τους ανώμαλους δρόμους και τα εμπόδια με σκοπό να περιορισθεί ο κίνδυνος πτώσης. Συνήθως μετά από θεραπεία αρκετών μηνών ο κίνδυνος ενός οστεοπορωτικού κατάγματος ελαττώνεται και με λίγη επιμονή από τη μεριά του ασθενούς εξαλείφεται.

Σε όλες τις περιπτώσεις, όταν έχετε απορίες ρωτήστε το γιατρό σας και μην αμελείτε έναν προληπτικό έλεγχο, ειδικά αν έχετε έστω και έναν από τους παράγοντες κινδύνου.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΑΣ ΤΕΥΧΟΣ