ΠΙΣΩ
Νεοπλασίες του στοματοφάρυγγα - Δυνατότητες χειρουργικής αντιμετώπισης
Δρ. Ηλίας Καραπάντζος
Αμ. Επ. Καθηγητής ΩΡΛ Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, Καθηγητής Ανατομικής Σχολών Υγείας και Πρόνοιας ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης

Τα κακοήθη νεοπλάσματα του στόματος και του φάρυγγα αποτελούν το 3% - 5% του συνόλου των νεοπλασμάτων του ανθρώπου. Η συχνότητά τους αυξάνεται με την ηλικία. Προσβάλλονται δύο φορές περίπου συχνότερα οι άνδρες από τις γυναίκες, ενώ η νόσος παρατηρείται συνήθως μετά την ηλικία των 40 ετών.

Παράγοντες όπως είναι το κάπνισμα και η κατανάλωση των οινοπνευματωδών ποτών αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκινώματος στην περιοχή αυτή κατά 15 φορές.

Κλινικά, παρατηρούνται διάβρωση, επώδυνο έλκος, εξωφυτική μάζα ή διηθητική σκληρία μέσα στο στόμα. Συνήθεις εκδηλώσεις αποτελούν η ωταλγία, η επώδυνη κατάποση, η αιμορραγία από το στόμα και η δυσφαγία.

Κατά την διάγνωση, στο ήμισυ των ασθενών υπάρχουν τραχηλικές μεταστάσεις, καθότι χάνεται αρκετός χρόνος από την πρώτη εκδήλωση της νόσου μέχρι να τεθεί η διάγνωση.

Καρκίνωμα γλώσσας δεξιά         Καρκίνωμα στοματοφάρυγγα


Παρά τις προόδους, η πενταετής επιβίωση δεν βελτιώθηκε ουσιαστικά κατά τις τελευταίες δεκαετίες. Αυτή ανέρχεται περίπου κατά μέσον όρο στο 50%. Στους πάσχοντες από καρκίνο της στοματικής κοιλότητας και του φάρυγγα, συχνά συνυπάρχουν και άλλα νοσήματα. Συχνά συνυπάρχει ηπατοπάθεια από την χρήση οινοπνευματωδών ποτών. Συχνή είναι επίσης η συνύπαρξη χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας. Οι ασθενείς πρέπει να υποβάλλονται σε σχολαστική εξέταση και η διάγνωση πρέπει να επιβεβαιώνεται με την ιστολογική εξέταση της βλάβης. Η αντιμετώπιση του καρκίνου της περιοχής αυτής γίνεται χειρουργικά, με ακτινοθεραπεία και ενδεχομένως και με χημειοθεραπεία. Η χημειοθεραπεία από μόνη της ως αρχική και κύρια θεραπεία δεν έχει αποδειχθεί ότι είναι αποτελεσματική.

Ο σκοπός της θεραπείας είναι η απαλλαγή του αρρώστου από τη νόσο με την μικρότερη δυνατή λειτουργική αναπηρία και αισθητική παραμόρφωση.

Γενικά, στα αρχικά στάδια, οι όγκοι της στοματικής κοιλότητας και του φάρυγγα, πλην του ρινοφάρυγγα, μπορούν να αντιμετωπιστούν το ίδιο αποτελεσματικά είτε χειρουργικά είτε με ακτινοβολία. Γενικά, προτιμάται η χειρουργική αντιμετώπιση, ενώ η ακτινοθεραπεία ενδείκνυται περισσότερο στις περιπτώσεις όπου οι δυνατότητες της χειρουργικής παρέμβασης είναι περιορισμένες. Πάραυτα ο συνδυασμός των θεραπειών αυτών συχνά προτιμάται για τους μεγαλύτερους όγκους (Τ3 και Τ4).
 

Αποκατάσταση ελλείμματος στοματοφάρυγγα μετά από την αφαίρεση του καρκινώματος με μυοδερματικό κρημνό από τον μείζονα θωρακικό μύ

 

Οι μικρού μεγέθους όγκοι αφαιρούνται ενδοστοματικά με το CO2 Laser. Για τους μεγαλύτερου μεγέθους όγκους της περιοχής αυτής μπορεί να γίνει η αποκατάσταση του προκύπτοντος ελλείμματος με ελεύθερο μόσχευμα από τον πήχυ και μικροαγγειακή αναστόμωση, με μυοδερματικό κρημνό από τον μείζονα θωρακικό μυ ή από το μυώδες πλάτυσμα. Εάν υπάρχει διήθηση της γνάθου, γίνεται περιφερική τμηματική γναθεκτομή ή μερική γναθεκτομή. Τα καρκινώματα τα οποία εντοπίζονται στο πρόσθιο ήμισυ της στοματικής κοιλότητας αφαιρούνται ενδοστοματικά σχετικά ευχερώς. Καρκινώματα ευρισκόμενα στο οπίσθιο ήμισυ της στοματικής κοιλότητας ή του στοματοφάρυγγα, επεκτεινόμενα μέχρι την βάση του κρανίου, μπορούν να αφαιρεθούν, ικανοποιητικά και με ασφάλεια, μόνο με την διατομή της κάτω γνάθου, την ονομαζόμενη μέση γναθοτομή, μια χειρουργική τεχνική η οποία εφαρμόζεται στους ασθενείς της Κλινικής μας. Μετά την αφαίρεση του όγκου και την αποκατάσταση του ελλείμματος με μισχωτό κρημνό, ακολουθεί η αποκατάσταση της κάτω γνάθου με την μέθοδο της οστεοσύνθεσης. Σε όλους τους ασθενείς, ανάλογα με τον τρόπο αφαίρεσης του όγκου, γίνεται και ένας λειτουργικός ή ριζικός τραχηλικός καθαρισμός για την αφαίρεση των μεταστατικών λεμφαδένων. Ακόμα και σε κλινικά και απεικονιστικά αρνητικούς για μεταστάσεις τραχήλους, η συχνότητα των μεταστάσεων ιστολογικά ανέρχεται στο 20% των ασθενών.

Η μετεγχειρητική ακτινοθεραπεία είναι χρήσιμη διότι αφʼ ενός μειώνει τις πιθανότητες τοπικών υποτροπών και αφʼ ετέρου αυξάνει τα ποσοστά της επιβίωσης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΑΣ ΤΕΥΧΟΣ