ΠΙΣΩ
Ακράτεια ούρων
Τεύχος 27
Ακράτεια ούρων
Νίκος Παπανικολάου
Μαιευτήρας / Γυναικολόγος / Ουρογυναικολόγος
Επίτιμος Διευθυντής Basingstoke Hospital, Hampshire UK.

Ο Μαιευτήρας/Γυναικολόγος, Διευθυντής του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου St.Peterʼs του Λονδίνου, Νίκος Παπανικολάου μιλά για το θέμα αυτό, τη φαρμακευτική αγωγή, αλλά και τις επεμβατικές μεθόδους που χρησιμοποιούνται σήμερα για τη ριζική θεραπεία της ακράτειας.



Η ακράτεια ούρων είναι ένα αρκετά συχνό πρόβλημα, ιδίως στις γυναίκες. Εμφανίζεται σε όλες τις ηλικίες, αλλά συχνότερα στις μεγαλύτερες. 10 εκατομμύρια γυναίκες στις ΗΠΑ, 3 εκατομμύρια στην Αγγλία και περίπου 200.000 στην Ελλάδα αναφέρεται ότι πάσχουν από κάποιας μορφής ακράτεια, ενώ 1 στις 5 γυναίκες ηλικίας άνω των 40 ετών πάσχουν από ακράτεια. Ο αριθμός αυτός είναι ακόμα μεγαλύτερος αν αναλογιστεί κανείς ότι πολλές γυναίκες δεν αναφέρουν καν το πρόβλημά τους στον ιατρό, εξαιτίας φόβου ή ντροπής. Επίσης, αρκετές γυναίκες έχουν την λανθασμένη εντύπωση ότι η ακράτεια είναι φυσιολογική στην μεγάλη ηλικία και ότι είναι αθεράπευτη, κάτι που είναι λάθος. Η αιτιολογία δεν είναι πλήρως γνωστή. Ενοχοποιούνται διάφοροι παράγοντες, όπως η ηλικία, η εγκυμοσύνη και ο τοκετός, η εμμηνόπαυση, η παχυσαρκία κλπ. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε γυναίκα που είναι υπέρβαρη ή έχει γεννήσει θα έχει ακράτεια.


Πόσοι τύποι ακράτειας υπάρχουν;
Δύο είναι οι πιο συχνοί τύποι ακράτειας: η ακράτεια από στρες και η ακράτεια έπειξης.

Η Ακράτεια από στρες είναι η πιο συχνή αιτία. Εμφανίζεται όταν οι μύες του πυελικού εδάφους έχουν χαλαρώσει και δεν μπορούν πια να συγκρατήσουν τα ούρα μέσα στην κύστη και την ουρήθρα κλειστή. Ετσι, οποιαδήποτε αύξηση της πίεσης στην κύστη που επέρχεται σε διάφορες καταστάσεις, όπως με το φτάρνισμα, το βήχα, τη σωματική άσκηση ή κάποιες φορές και με τις κινήσεις του σώματος ή την συνουσία, μπορούν να προκαλέσουν απώλεια ούρων.

Η δεύτερη πιο συχνή αιτία είναι η Ακράτεια έπειξης (ασταθής κύστη ή υπεραντιδραστική κύστη). Συμβαίνει όταν η γυναίκα αισθάνεται την έπειξη για ούρηση, όπου υπάρχει διαφυγή ούρων προτού φτάσει η γυναίκα στην τουαλέτα. Οι γυναίκες συνήθως παραπονούνται για συχνουρία (περισσότερες από 8 φορές την ημέρα και 2 φορές την νύχτα), καθώς και για ξαφνική και έντονη ανάγκη για ούρηση, η οποία σε κάποιες περιπτώσεις συνοδεύεται και από ακράτεια.


Πώς προσεγγίζεται το πρόβλημα, μια και πολλοί άνθρωποι που το αντιμετωπίζουν αποφεύγουν να μιλήσουν γιʼ αυτό ή δεν επισκέπτονται το γιατρό;
Υπάρχουν διάφοροι τρόποι προσέγγισης του προβλήματος, άλλοτε με απλές αλλαγές στις συνήθειες και άλλοτε με φαρμακευτική ή χειρουργική προσέγγιση. Συστήνεται απώλεια βάρους, ελάττωση της καφεΪνης και ασκήσεις πυελικού εδάφους. Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο New England Journal of Medicine έδειξε ότι η απώλεια βάρους μπορεί να επιφέρει βελτίωση των επεισοδίων ακράτειας έως και 70%. Ελάττωση της καφεΪνης και του αλκοόλ μπορεί να βελτιώσει τα συμπτώματα συχνουρίας, έπειξης και ακράτειας από έπειξη. Συστήνεται καφές, τσάι ή κόκα κόλα χωρίς καφεΪνη. Οι ασκήσεις του πυελικού εδάφους αποτελούν βασική αρχή της αντιμετώπισης της ακράτειας των ούρων. Εχει βρεθεί ότι ενδυναμώνουν ή διατηρούν την ισχύ των μυών του πυελικού εδάφους και των σφιγκτήρων.


Σε ό,τι αφορά τη φαρμακευτική αγωγή;
Τα αντιχολινεργικά φάρμακα είναι μια κατηγορία φαρμάκων που χρησιμοποιούνται σήμερα σαν πρώτη γραμμή αντιμετώπισης της ακράτειας από έπειξη. Τα φάρμακα αυτά εμποδίζουν τις απρόκλητες συσπάσεις της κύστης που προκαλούν απώλεια ούρων. Επίσης, βοηθούν σημαντικά στα συμπτώματα της συχνουρίας, της συχνής έπειξης και νυχτερινής ούρησης. Η σημερινή φαρμακευτική παλέτα διαθέτει χάπια, όπως και patches. Προσοχή: τα φάρμακα αυτά ΔΕΝ μπορούν να θεραπεύσουν την ακράτεια τύπου στρες, αλλά σε αυτήν την περίπτωση τα τελευταία χρόνια εφαρμόζονται οι ταινίες ελευθέρου τάσεως, οι οποίες έχουν φέρει πραγματική επανάσταση στην αντιμετώπιση του προβλήματος.


Τι είναι οι ταινίες ελευθέρου τάσεως και πώς λύνουν το πρόβλημα;
Σε γυναίκες με ακράτεια από στρες, οι αδύναμοι μύες του πυελικού εδάφους δεν μπορούν να στηρίξουν την ουρήθρα στη σωστή της θέση. Αυτό ακριβώς διορθώνουν οι ταινίες ελευθέρου τάσεως. Τοποθετούνται ακριβώς κάτωθεν της ουρήθρας μέσω του κόλπου και στηρίζουν από κάτω την ουρήθρα, ώστε να παραμένει κλειστή στον πταρμό/βήχα και τα ούρα να συγκρατιούνται μέσα στην κύστη. Στα χέρια ενός έμπειρου ουρογυναικολόγου, η ταινία ελευθέρου τάσεως έχει ποσοστό επιτυχίας >90%. Τοποθετείται εύκολα και γρήγορα, μέσα σε 20 λεπτά. Είναι ελάχιστα επεμβατική. Οι πιο πολλές ασθενείς δεν απαιτούν επιπλέον αναλγησία πέραν του χειρουργείου. Εχει ελάχιστες πιθανές επιπλοκές και τα αποτελέσματά της στην αντιμετώπιση της ακράτειας είναι ορατά άμεσα. Η ταινία τοποθετείται χωρίς τίποτα να είναι ορατό από την ασθενή στο τέλος του χειρουργείου. Μέχρι σήμερα πάνω από 200.000 γυναίκες παγκοσμίως έχουν επωφεληθεί από τα ευεργετικά αποτελέσματα των ταινιών ελευθέρου τάσεως.


Ποιό είναι το τελικό μήνυμα;
Η ακράτεια των ούρων αποτελεί ένα πρόβλημα που ταλαιπωρεί αρκετές γυναίκες. Δεν είναι επικίνδυνο για την ζωή, αλλά μπορεί να επηρεάσει αρνητικά το επίπεδο ζωής της γυναίκας. Στην Ελλάδα υπάρχουν ακόμα ταμπού και οι γυναίκες ζουν με το πρόβλημά τους, χωρίς να αναφέρουν τίποτα στον κύκλο τους. Η θεραπεία είναι εξατομικευμένη, ανάλογα με την ασθενή και την περίπτωση. Δεν είναι η ίδια σε κάθε είδους ακράτεια. Απαιτούνται ειδικές γνώσεις και εμπειρία από τον θεράποντα ιατρό. Επίσης, δεν είναι όλες οι γυναίκες ίδιες: καθεμιά έχει διαφορετικό τρόπο ζωής, φυσική δραστηριότητα, ανάγκες, στόχους, συνήθειες, ηλικία και ιστορικό. Ο κοινός παρανομαστής όμως είναι ένας: ότι όλες μπορούν να βοηθηθούν.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΑΣ ΤΕΥΧΟΣ