ΠΙΣΩ
Λεμφοίδημα. Υπάρχει λύση;
Τεύχος 47
Λεμφοίδημα. Υπάρχει λύση;

Λεμφικό Σύστημα

Το λεμφικό σύστημα είναι το σύστημα μεταφοράς που είναι κυρίως υπεύθυνο για την επιστροφή των μεσοκυττάριων πρωτεϊνών στην κυκλοφορία του αίματος.

Οι παράγοντες που επηρεάζουν το σύστημα λεμφικής μεταφοράς είναι ενδογενείς και εξωγενείς. Η κινητική δραστηριότητα των λεμφαγείων είναι η αυθόρμητη λεμφική δραστηριότητα (αγγειοσύσπαση) που εξασφαλίζει τη λεμφική μεταφορά. Τα λεμφαγγεία συσπώνται συστηματικά, όμοια με μικρές καρδιές διατεταγμένες η μία δίπλα στην άλλη, ακολουθώντας την ώθηση του τοπικού τους βηματοδότη (ενδογενείς παράγοντες). Οι επικουρικοί μηχανισμοί της λεμφικής μεταφοράς είναι η μυϊκή και αρθρική αντλία, οι παλμοί των γειτονικών αρτηριών, η αναπνοή και η αντλία της καρδιάς (εξωγενείς παράγοντες).

Το λεμφικό φορτίο αποτελείται από πρωτεΐνες, νερό, λίπος και άλλα κύτταρα και μεταφέρεται απο το λεμφικό σύστημα. Η λέμφος περιέχει επίσης κύτταρα, όπως λεμφοκύτταρα, μακροφάγα και σε περίπτωση υδροστατικής διύλισης ή τραυματισμού των ιστών μπορεί επίσης να περιέχει και ερυθροκύτταρα.

Η μεταφορά των πρωτεϊνών από τον μεσοκυττάριο χώρο είναι ζωτικής σημασίας για τον ανθρώπινο οργανισμό. Η ικανότητα να απομακρύνει επικίνδυνες εξωγενείς πρωτεΐνες, οι οποίες έχουν εισχωρήσει από το εξωτερικό περιβάλλον, όπως τα βακτήρια, οι ιοί ή άλλα τοξικά ή μολυσματικά σωματίδια, επιτρέπει στον οργανισμό να επάγει μηχανισμούς άμυνας, όπως ο σχηματισμός αντισωμάτων, γρήγορα και εξειδικευμένα. Το λεμφικό σύστημα, επίσης, συμμετέχει πολύ ενεργά στην πρόληψη της εξάπλωσης των καρκινικών κυττάρων. Διαταραχές της φυσιολογικής παροχέτευσης του ιστού, που έχουν ως αποτέλεσμα το λεμφοίδημα, οδηγούν πάντα σε μία τοπική ανοσολογική ανεπάρκεια.


Λεμφοίδημα

Είναι μια παθολογική κατάσταση, στην οποία τα λεμφαγγεία είναι πολύ λίγα, δυσφορμικά ή μη λειτουργικά, με αποτέλεσμα να είναι ανεπαρκής η ικανότητα απομάκρυνσης του φυσιολογικού λεμφικού φορτίου από τον μεσοκυττάριο χώρο (μηχανική ανεπάρκεια). Εάν το λεμφοίδημα προκληθεί στο εντερικό τοίχωμα (π.χ. μετά από χειρουργεία κοιλιακής χώρας), διαταράσσεται η απομάκρυνση των λιπαρών μακράς αλύσου (χυλομικρών) στην περιοχή των εντερικών λεμφαγγείων.
 


Είδη Λεμφοιδήματος

1) Πρωτογενές λεμφοίδημα προκαλείται από την ελλιπή ανάπτυξη ή/και αναπτυξιακή ανωμαλία του λεμφικού συστήματος και τη μειωμένη ικανότητητά του να διαχειριστεί το λεμφικό φορτίο.Το αποτέλεσμα είναι, σε κάποια φάση της ζωής του ατόμου, το λεμφικό δίκτυο να κρίνεται ανεπαρκές, με αποτέλεσμα την εμφάνιση επίμονου οιδήματος, το οποίο γίνεται χρόνιο και χαρακτηρίζεται πλέον ως λεμφοίδημα.

Αν το πρωτογενές λεμφοίδημα παρουσιαστεί σε παιδιά ή εφήβους και εκδηλωθεί σε ηλικίες μέχρι 35 ετών λέγεται πρώιμο, ενώ αν εμφανιστεί σε άτομα μεγαλύτερα των 35 ετών λέγεται όψιμο πρωτογενές. Είναι χαρακτηριστικό πως, τις περισσότερες φορές, η απαρχή του λεμφοιδήματος γίνεται μετά από ασήμαντο τραυματισμό ή ακόμα και από απλά τσιμπήματα κουνουπιών.

2) Το δευτερογενές λεμφοίδημα παρουσιάζεται σε ενήλικες μετά από μηχανική ανεπάρκεια του λεμφικού συστήματος (τραυματισμός σε κάποιο σημείο του λεμφικού συστήματος). Συχνότερη αιτία είναι η χειρουργική αφαίρεση νεοπλασματικών λεμφαδένων (λεμφαδενικός καθαρισμός) ή η ακτινοβόληση αυτών στα πλαίσια ενός θεραπευτικού πλάνου σε καρκινοπαθείς ασθενείς. Άλλη αιτία είναι ο τραυματισμός του συστήματος, έπειτα π.χ. από ένα ατύχημα. Σε κάθε περίπτωση, οφείλουμε να αναφέρουμε πως το λεμφοίδημα μπορεί να εμφανιστεί από 2-3 μέχρι 20 ή 30 χρόνια μετά από τη διαδικασία τραυματισμού του.


Περιοχές εμφάνισης - Συμπτώματα

Το λεμφοίδημα μπορεί να εμφανιστεί οπουδήποτε υπάρχουν λεμφαγγεία, δηλαδή σε ολόκληρο το σώμα. Οι συχνότερες περιοχές που γίνεται αντιληπτό είναι τα κάτω άκρα, τα άνω άκρα, τα γεννητικά όργανα κλπ.

Η κλινική εξέταση και αξιολόγηση με τη χρήση διαγνωστικών tests, όπως το σημείο Stemmer, η ψηλάφηση και η παρατήρηση, είναι τα μέσα που θα καθοδηγήσουν τη διάγνωση του λεμφοιδήματος.

Τα συμπτώματα ποικίλουν ανάλογα με το στάδιο εμφάνισης. Στα αρχικά στάδια του λεμφοιδήματος, παρατηρείται ένα μαλακό, εύκολο να κινηθεί εντυποματώδες οίδημα. 

Στο χρόνιο στάδιο, παρουσιάζεται πολλαπλασιασμός του συνδετικού ιστού, με αποτέλεσμα τη σταδιακή σκλήρυνση του οιδήματος, με υπερκερατώσεις και επιθηλιωματώσεις.

Τελικά, μπορεί να έχουμε πάχυνση του δέρματος, υπέρμετρη αύξηση του όγκου του μέλους που πάσχει (ελεφαντίαση), λεμφόρροια, μελανοκυττάρωση, λιπιδική εναπόθεση κ.α.

Αυτές οι περιοχές έχουν μειωμένη ανοσολογική ικανότητα απέναντι σε πιθανές λοιμώξεις. Έτσι, ένας απλός τραυματισμός στο ήδη ευαίσθητο δέρμα μπορεί με μεγάλη ταχύτητα να καταλήξει σε μια μόλυνση τύπου ερυσίπελας ή μια φλεγμονώδη κυτταρίτιδα, καταστάσεις επώδυνες και επικίνδυνες για τη γενικότερη υγεία του ατόμου.


Θεραπευτική Διαδικασία

Το λεμφοίδημα - ακόμα και χρόνιο με βαριά κλινική εικόνα - είναι διαχειρίσιμο και με την κατάλληλη αντιμετώπιση θα αναβαθμιστεί και θα βελτιωθεί η καθημερινότητα του ατόμου. Σε κάθε περίπτωση, όμως, η διάγνωση σε αρχικά στάδια συμβάλλει στην καλύτερη πρόγνωση και εξέλιξή του.

Στην Κλινική «ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ» εφαρμόζεται το μοντέλο ολοκληρωμένης αποσυμφωρητικής θεραπείας (CDT) και λεμφικής παροχέτευσης (MLT) από εξειδικευμένους θεραπευτές.

Κατά την πρώτη επίσκεψη, ο υπεύθυνος λεμφοιδήματος αξιολογεί και εκτιμά την κατάσταση με τη λήψη ιστορικού και τη φυσική εξέταση, με σκοπό να οργανωθεί το εξατομικεύμενο θεραπευτικό πλάνο. 

 


 

Η ολοκληρωμένη αποσυμφορητική θεραπεία περιλαμβάνει συγκεκριμένη ακολουθία ειδικών χειρισμών, συμπιεστική περίδεση με τη χρήση ειδικών υλικών, φροντίδα του δέρματος της πάσχουσας περιοχής, φυσικοθεραπεία και ανύψωση. Έτσι, απομακρύνεται απο την περιοχή το πλεονάζον λεμφικό φορτίο, επιτρέποντας στο λεμφικό σύστημα να δημιουργήσει παράπλευρη κυκλοφορία. Η συμπιεστική περίδεση σε συνδυασμό με τη μυϊκή ενεργοποίηση διατηρούν το αποτέλεσμα μέχρι την επόμενη θεραπεία.

Ο αριθμός των συνεδριών καθορίζεται από την κλινική εικόνα. Ενώ ένα λεμφοίδημα 1ου σταδίου μπορεί να βελτιωθεί σε μόλις 3-4 συνεδρίες, ένα προχωρημένο θα χρειαστεί 10-12 θεραπείες προτού να είναι έτοιμο να δεχθεί το συμπιεστικό ένδυμα. Πιθανές όμως επιπλοκές, όπως μια μόλυνση ή μια φλεγμονή, μπορεί να επιμηκύνουν τη συνολική διάρκεια. 

Με το πέρας της διαδικασίας, γίνεται μέτρηση και κατασκευή εξειδικευμένου ενδύματος διαβαθμισμένης συμπίεσης, το οποίο θα πρέπει ο ασθενής να τοποθετεί και να συντηρεί σύμφωνα με τις οδηγίες του θεραπευτή. Το ένδυμα συμβάλλει στη διατήρηση του αποτελέσματος των θεραπειών και βελτιώνει τη λειτουργικότητα του ατόμου στις καθημερινές δραστηριότητες.
 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΑΣ ΤΕΥΧΟΣ