ΠΙΣΩ
«Να σηκωθούμε λίγο ψηλότερα»
Τεύχος 46
«Να σηκωθούμε λίγο ψηλότερα»

Πολλά και ποικίλα είναι τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της εποχής μας. Τα πιο πολλά όμως ούτε αισιόδοξα είναι, ούτε θετικά. Ίσως όμως το πιο εντυπωσιακό είναι η αμφισβήτηση των πάντων. Αρχές και αξίες, που έναν καιρό θεωρήθηκαν αδιαπραγμάτευτες και ακλόνητες, σήμερα όχι μόνο αναθεωρούνται, αλλά και πολύ συχνά αμφισβητούνται ριζικά. Θα ‘λεγε κανείς ότι το κύριο χαρακτηριστικό του καιρού μας είναι οι θεμελιακές αλλαγές, η δημιουργία νέων «προτύπων» που έναν καιρό ήταν αδιανόητα, αλλά και η τροποποίηση της νοοτροπίας πολλών ανθρώπων που κάποτε δεν μπορούσε κανείς ούτε καν να φανταστεί. 

Σ’ αυτά τα πλαίσια και κάτω από αυτές τις προϋποθέσεις, είναι φυσικό και η ιατρική να υφίσταται διάφορες μεταβολές. Έναν καιρό, όχι και τόσο μακρινό, μιλούσαμε γι’ αυτήν με τους όρους «λειτούργημα», «αποστολή» ή ακόμη και «όραμα». Στις μέρες τις δικές μας όλα αυτά μοιάζει να είναι, τουλάχιστον κατά το πλείστον, ξεχασμένα και μακρινά. Όποιος μιλάει ακόμη για όλα αυτά, φαντάζει στους πιο πολλούς σαν ξεπερασμένος, παλιοκαιρίσιος, ίσως και καθυστερημένος. 

Η σημερινή ιατρική, λοιπόν, έχοντας υπερβεί το όριο που τη χώριζε από τον κόσμο των επιχειρήσεων, είναι φυσικό να υποδέχεται και να εφαρμόζει μεθόδους και πρακτικές που κάποτε ήταν αδιανόητες. Για παράδειγμα, είναι απολύτως θεμιτό στον κόσμο των επιχειρήσεων να μιλάει κανείς για διαφήμιση και ανταγωνισμό. Βασικές αρχές και κύριες παράμετροι στην επιχειρηματική δραστηριότητα, τόσο η διαφήμιση, όσο και ο ανταγωνισμός, αποτελούν το θεμέλιο και την καθημερινή πρακτική στους επιχειρηματικούς κύκλους. Το πρόβλημα είναι τι γίνεται σήμερα που η ιατρική έχει μετατραπεί κι αυτή - τουλάχιστον σε κάποιο σημαντικό ποσοστό - σε επιχείρηση, με αποτέλεσμα τόσο η διαφήμιση όσο και ο ανταγωνισμός να έχουν εκπορθήσει τα όρια και τις προδιαγραφές της. 

Για κάποιους από μας, τους «παλιούς γιατρούς», είναι θλιβερό το φαινόμενο να εμφανίζονται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης γιατροί που αυτοδιαφημίζονται και αυτοπροβάλλονται με τρόπο που θυμίζει super market. Κάποιοι που αντικρύζουν τον φακό με ύφος θαυματοποιού. Κάποιοι που επιμένουν ότι «αυτοί ξέρουν» μεθόδους ή πρακτικές (που υποτίθεται ότι όλοι οι άλλοι αγνοούν), έτσι ώστε τα δικά τους αποτελέσματα να υπερακοντίζουν τα αντίστοιχα των συναδέλφων τους. Είναι τόσος ο επηρεασμός της κοινής γνώμης, ώστε δεν είναι σπάνια τα τηλεφωνήματα αρρώστων που μας ρωτούν αν και εμείς εφαρμόζουμε «την αναίμακτη μέθοδο» σε κάποιες εγχειρήσεις. Και απ’ όσο είναι γνωστό, «αναίμακτες εγχειρήσεις» εφάρμοσαν μόνο οι Φιλιππινέζοι μάγοι, πριν από αρκετές δεκαετίες. 

Ύστερα, είναι και το θέμα του ανταγωνισμού. Κάποιοι που ισχυρίζονται ότι σαν κι αυτούς δεν υπάρχουν άλλοι. Λες και όλη η γνώση, όλη η επιστήμη, όλη η πρόοδος έχει φωλιάσει μέσα στο δικό τους κεφάλι, ενώ όλοι οι άλλοι συνάδελφοι είναι δεύτερης κατηγορίας και όχι του δικού τους επιπέδου. Μια υπερφίαλη αντίληψη για το άτομό τους, που το μόνο που προκαλεί είναι θλίψη και όχι σπάνια ιλαρότητα. 

Εκείνος ο παλιός πρόγονός μας, ο Ιπποκράτης, πόσο σωστά και μελετημένα είχε τοποθετήσει τα πράγματα. Το ερώτημα είναι ποιος τον θυμάται σήμερα. Πόσο λίγο καταλαβαίνουν κάποιοι γιατροί ότι το κύριο χαρακτηριστικό του σωστού, του άξιου, του «πετυχημένου» γιατρού είναι η μετριοπάθεια, η σεμνότητα και η ταπεινοφροσύνη. Κι όταν μιλάμε για σεμνότητα, την εννοούμε στην Αριστοτελική αντίληψη του όρου που ο μέγας εκείνος φιλόσοφος ισχυριζόταν ότι «σεμνότητα είναι η αρετή του μέτρου». Αυτό ακριβώς που απουσιάζει απελπιστικά στην εποχή μας.

Απ’ την άλλη μεριά, στις καινούριες γενιές των γιατρών που ήδη βγαίνουν στο προσκήνιο υπάρχουν μερικά πραγματικά διαμάντια. Στόχος και η επιδίωξη της Κλινικής «ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ» ήταν πάντοτε, ακόμη απ’ το πρώτο ξεκίνημά της, να δίνει ευκαιρίες και να δημιουργεί προϋποθέσεις στα νέα αυτά παιδιά να ανοίξουν τα φτερά τους και να κινηθούν πάνω σε γραμμές σωστές και τεκμηριωμένες, που θα κρατήσουν το επίπεδο της ιατρικής εκεί που πρέπει και θα αποδώσουν σωστά και πετυχημένα αποτελέσματα για τους αρρώστους τους. Και κάνει εντύπωση ότι για πολλά απ’ αυτά τα νέα παιδιά η διαφήμιση της ιατρικής ιδιότητας και των απιθάνων αποτελεσμάτων είναι πράξη τελείως απαράδεκτη.

Στον προσεκτικό μελετητή των κοινωνικών φαινομένων κάνει εντύπωση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες, η χώρα που είναι η κατ’ εξοχήν έδρα του καπιταλισμού, καμιά φορά ακόμη και ακραίου, άφησαν έξω απ’ τη διαφήμιση και τον ανταγωνισμό την ιατρική. Εκεί, τα ιδιωτικά νοσηλευτικά ιδρύματα (και ιδιωτικά είναι όλα σχεδόν τα «σπουδαία» νοσοκομεία των ΗΠΑ όπου προσφεύγουν ή μάλλον συρρέουν πολλοί Έλληνες) είναι κατά κανόνα «μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα». Αυτό σημαίνει ότι τα κέρδη, που είναι βέβαια υπερβολικά εκεί, δεν κατευθύνονται σε τσέπες ιδιωτών, αλλά χρησιμοποιούνται ή για την ανανέωση και τον εκσυγχρονισμό των νοσηλευτηρίων ή για την έρευνα που γίνεται σε τεράστια κλίμακα για την καταπολέμηση του καρκίνου. Στον τόπο το δικό μας, όπου ισχυρίζονται κάποιοι ότι ο σοσιαλισμός έχει ρίζες βαθιές και στέρεες, γιατί άραγε η νοοτροπία αυτή στάθηκε αδύνατο να ριζώσει και τα φαινόμενα γύρω μας προκαλούν, όχι σπάνια, απογοήτευση και μελαγχολία;

Τώρα που φαίνεται επιτέλους ύστερα από δέκα χρόνια εξοντωτικής κρίσης να προχωρούμε προς περισσότερο αισιόδοξες εξελίξεις, τώρα που ετοιμαζόμαστε πολύ σύντομα να γιορτάσουμε τα διακόσια χρόνια του ελευθέρου βίου της χώρας μας, μήπως έφτασε η στιγμή να πάρουμε κάποιες σημαντικές και ριζοσπαστικές αποφάσεις; Η Κλινική «ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ» αγωνίστηκε και αγωνίζεται για μια ιατρική απαλλαγμένη από αθλιότητες, από διαφημίσεις και ανταγωνισμούς. Μια ιατρική όπως την ονειρεύτηκε ο Ιπποκράτης και όπως - αν προτιμάτε - την εφάρμοσε ο Ιησούς Χριστός. 

Μήπως έφτασε ο καιρός να θυμηθούμε και ίσως να κάνουμε σύνθημά μας το γνωστό ποίημα του Γιώργου Σεφέρη που το’ χει μελοποιήσει τόσο πετυχημένα ο Μίκης Θεοδωράκης; Γράφει ο Σεφέρης:


"Λίγο ακόμα θα ιδούμε τις αμυγδαλιές ν' ανθίζουν,
τα μάρμαρα να λάμπουν στον ήλιο,
τη θάλασσα να κυματίζει.
Λίγο ακόμα να σηκωθούμε ψηλότερα."


Κι επιμένει ο Μίκης: «Λίγο ψηλότερα, λίγο ψηλότερα, λίγο ψηλότερα».

Αλήθεια, πόσο ωραίο σύνθημα για όλους εμάς: «Να σηκωθούμε λίγο ψηλότερα».

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΑΣ ΤΕΥΧΟΣ