ΠΙΣΩ
Tενοντίτιδα - Τενοντοπάθεια Νέες βιολογικές θεραπείες
Τεύχος 29
Tενοντίτιδα - Τενοντοπάθεια Νέες βιολογικές θεραπείες
Αριστοτέλης Σιδερίδης
Ορθοπαιδικός Χειρουργός
Δρ Ιωάννης Τερζίδης
MD, BSc, PhD.
Ορθοπαιδικός Χειρουργός
TheMIS Orthopaedic Center
Κλινική «ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ»
Μέλος του club deς AMIS
προτεινόμενος χειρουργός για την τεχνική AMIS από την Medacta Int.
Εμμανουήλ Θ. Παπακώστας
Χειρουργός Ορθοπαιδικός
Συνεργάτες οι κ.κ. Ιωάννης Τερζίδης, Αριστοτέλης Σιδερίδης

Οι τένοντες είναι οι απολήξεις των μυών, δηλαδή ταινίες από ινώδη συνδετικό ιστό που καταφύονται στο οστό και συμμετέχουν ενεργά στην κίνηση των αρθρώσεων.Πρόκειται για δομές που δέχονται καθημερινά μεγάλα φορτία. Οι ισχυρές ασκούμενες δυνάμεις στους τένοντες συχνά προκαλούν φθορές και ερεθισμό. Ο όρος τενοντίτιδα, που σημαίνει φλεγμονή του τένοντα, τείνει τα τελευταία χρόνια στη διεθνή βιβλιογραφία νʼ αντικατασταθεί με τον όρο τενοντοπάθεια, ο οποίος ίσως αποδίδει καλύτερα όχι μόνον την ύπαρξη φλεγμονής, αλλά και την εξ αρχής αλλοίωση της σύστασης του τένοντα (εκφύλιση). Έτσι, αναδεικνύεται άμεσα η μεγάλη δυσκολία στη ριζική θεραπεία της πάθησης, ασχέτως της ηλικίας των ασθενών.
 



Οι τενοντοπάθειες προσβάλλουν πληθώρα τενόντων, με πιο γνωστές εντοπίσεις στον ώμο (υπερακάνθιος, δικέφαλος βραχιόνιος), στον έξω επικόνδυλο του αγκώνα, στον αχίλλειο, στον επιγονατιδικό και στον τένοντα του τετρακεφάλου.

Οι αιτίες που προκαλούν την εμφάνιση τενοντοπάθειας ποικίλουν. Η ανατομική κατασκευή των τενόντων που έχει σχέση και με κληρονομικότητα, ο σωματότυπος και ιδιαίτερα το αυξημένο σωματικό βάρος, οι τραυματισμοί, η υπέρχρηση – υπερπροπόνηση, συστηματικές παθήσεις όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα, καθώς και η χρήση φαρμάκων όπως οι κινολόνες (αντιβιοτικά), είναι οι πιο συχνοί προδιαθεσικοί παράγοντες.

Η τενοντοπάθεια εμφανίζεται με οξύ πόνο στην πάσχουσα περιοχή, επίμονο, συχνά διαξιφιστικό. Σε κάποιες μορφές όπως στον ώμο εμφανίζεται με έντονα νυχτερινά συμπτώματα, ενώ σε επιφανειακούς τένοντες όπως ο αχίλλειος κι ο επιγονατιδικός συχνά υπάρχει οίδημα και τοπική θερμότητα. Η κίνηση της αντίστοιχης άρθρωσης γίνεται επώδυνη ακόμη και σε μικρές κινήσεις. Η συνεχιζόμενη εκφύλιση πολλές φορές ρικνώνει τον τένοντα και αφήνει μεγάλη δυσκαμψία στην άρθρωση, ενώ δεν είναι σπάνιες και οι ρήξεις των τενόντων με τελικό αποτέλεσμα την απώλεια κίνησης. Η μονιμοποίηση των συμπτωμάτων οδηγεί από την οξεία στη χρόνια τενοντίτιδα που αποτελεί δυσεπίλυτο θεραπευτικό πρόβλημα, λόγω συχνής συνύπαρξης μεγάλου βαθμού εκφύλισης του τένοντα.

Η διάγνωση της τενοντίτιδας γίνεται με την κλινική εξέταση που αρκεί πολλές φορές για την έναρξη της θεραπείας. Οι ακτινογραφίες δεν απεικονίζουν τους τένοντες και είναι χρήσιμες μόνον σε περίπτωση ασβεστοποιητικής τενοντοπάθειας, συχνότερα στον ώμο και το ισχίο, όπου σε χρόνιες βλάβες εναποτίθενται άλατα ασβεστίου. Σημαντική συμβολή στην λεπτομερή ανάλυση της πάθησης έχουν οι υπέρηχοι και η μαγνητική τομογραφία που απεικονίζουν καλά το ερεθισμένο ή εκφυλισμένο τμήμα του τένοντα αλλά και τα πέριξ μαλακά μόρια.

Για τη θεραπεία της πάθησης, στην οξεία φάση, σημαντική θέση έχει η παγοθεραπεία, η λήψη μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων και σε κάποιες μορφές η βραχεία ακινητοποίηση. Σε επίμονες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται τοπικές εγχύσεις στεροειδών, που όμως σε χρόνια χρήση ενέχουν τον κίνδυνο ρήξης του τένοντα. Συχνά ακολουθεί προσπάθεια αποκατάστασης με φυσικοθεραπεία. Σε περίπτωση ρήξης του τένοντα ή εξαιρετικά επίμονης σημειολογίας, δεν αποκλείεται η χειρουργική θεραπεία με καθαρισμό και συρραφή-πλαστική αποκατάσταση του τένοντα.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα αποτελεί η μετάπτωση της νόσου σε χρονιότητα, όπου η εκτεταμένη εκφυλιστική αλλοίωση του τένοντα κάνει δύσκολο έως αδύνατο τον ενδελεχή χειρουργικό καθαρισμό που θα απειλούσε ενδεχόμενα την ισχύ και τη λειτουργία του. Την τελευταία δεκαετία, μετά την κατανόηση εκ μέρους του ιατρικού κόσμου των βιοχημικών τοπικών παραγόντων στις βλάβες του συνδετικού ιστού, νέες μορφές θεραπείας έκαναν την εμφάνισή τους στο προσκήνιο:

PRPs (platelet reach plasma serum - πλούσιο σε αιμοπετάλια πλάσμα):


Ορός αίματος πλούσιος σε αιμοπετάλια και αυξητικούς παράγοντες. Αίμα λαμβάνεται από τον ασθενή, μετά από απλή αιμοληψία, και επεξεργάζεται σε ειδική φυγόκεντρο για χρονικό διάστημα περίπου 20 λεπτών. Ο ορός που απομονώνεται περιέχει μεγάλη πυκνότητα αιμοπεταλίων, λιγότερα λευκά αιμοσφαίρια και πολλούς αυξητικούς και επαγωγικούς παράγοντες του αίματος χρήσιμους για την επούλωση τραυμάτων και σε μεγάλη πυκνότητα.


Στη συνέχεια, είτε διαδερμικά είτε κατά τη διάρκεια χειρουργικού καθαρισμού του τένοντα, τοποθετούνται με ένεση στο σημείο της βλάβης. Συνήθως δεν απαιτείται δεύτερη έγχυση, αλλά δεν αποκλείεται, αν τα συμπτώματα επιμένουν. Η δράση τους ενεργοποιεί τους μηχανισμούς αποκατάστασης κι επούλωσης του τένοντα που στις περισσότερες τενοντοπάθειες υπολειτουργούν. Έτσι, επιταχύνεται σημαντικά η θεραπεία, με τη χρήση μόνο βιολογικών παραγόντων που προέρχονται μάλιστα από τον ίδιο τον ασθενή.



Αρκετές μελέτες από μεγάλα ερευνητικά κέντρα τεκμηριώνουν την αξία των PRPs στις τενοντοπάθειες (Foster TE, Puskas BL, Mandelbaum BR, Gerhardt MB, Rodeo SA (2009). "Platelet-rich plasma: from basic science to clinical applications". Am J Sports Med 37 (11): 2259–72), ενώ αυτή τη στιγμή πραγματοποιούνται πολλές μελέτες διεθνώς για τη χρήση τους σε άλλες παθήσεις όπως χόνδρινες βλάβες, οστεοαρθρίτιδα, κατάγματα κ.λπ. Το χαμηλό κόστος της μεθόδου, η ευκολία χρήσης τους, η σπανιότητα παρενεργειών και τα πολύ καλά αποτελέσματα, αναδεικνύουν τους PRPs σε μια ελκυστική, αποτελεσματική, αλλά και ασφαλή πρόταση στη θεραπεία διαφόρων μορφών τενοντοπάθειας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΑΣ ΤΕΥΧΟΣ