ΠΙΣΩ
Αρτηριακή Υπέρταση
Τεύχος 29
Αρτηριακή Υπέρταση

Η αρτηριακή υπέρταση αποτελεί πρόβλημα υγείας, από τα συχνότερα που καλείται να επιλύσει ο γιατρός σήμερα. Αποτελεί τον συχνότερο παράγοντα κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα, όπως στεφανιαία νόσο, νεφρική ανεπάρκεια και αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια. Έτσι, θα πρέπει να αντιμετωπίζεται από όλους τους κλινικούς γιατρούς στην καθημερινή κλινική πράξη. Η σωστή αντιμετώπιση της αρτηριακής υπέρτασης δύναται να οδηγήσει σε σημαντική μείωση της θνητότητας και θνησιμότητας στους ασθενείς που πάσχουν από αυτή.


Πώς καθορίζεται η αρτηριακή υπέρταση


Το όριο πάνω από το οποίο καθορίζεται η αρτηριακή υπέρταση κατά την διάρκεια των ετών έχει αλλάξει. Μέσα από κλινικές μελέτες που έχουν γίνει - όπως είναι η MRFIT, Framingham study - έχει προσδιοριστεί ο καρδιαγγειακός κίνδυνος για κάθε επίπεδο υπέρτασης. Έτσι, σύμφωνα με τις οδηγίες της JNC-7 (Joint National Committee-7), τα όρια της αρτηριακής υπέρτασης και η ταξινόμηση αυτής φαίνεται στον πίνακα 1.


Η επιστημονική κοινότητα αποφάσισε τον καθορισμό των ορίων, για να υπάρχει κοινή συνιστώσα για τον καθορισμό και την αντιμετώπιση της Αρτηριακής Υπέρτασης. Τα πιο πάνω όρια έχουν άμεση σχέση με τον καρδιαγγειακό κίνδυνο. Η υπέρταση μπορεί επίσης να ταξινομηθεί ως πρωτοπαθής και ως δευτεροπαθής. Η ιδιοπαθής υπέρταση είναι η συχνότερη, αποτελεί το 95% των περιπτώσεων υπέρτασης και έχει έναρξη συνήθως κατά την τρίτη δεκαετία της ζωής. Πολλοί παράγοντες επηρεάζουν την εμφάνισή της. Μερικοί από αυτούς είναι: η κληρονομικότητα - κυρίως από την μητέρα - και ο τρόπος ζωής (παχυσαρκία, λήψη μεγάλης ποσότητας αλατιού, καθιστική ζωή). Η δευτεροπαθής υπέρταση οφείλεται σε ένα συγκεκριμένο αίτιο, το οποίο θεραπεύοντάς το αντιμετωπίζεται και η αρτηριακή υπέρταση στις περισσότερες των περιπτώσεων. Μερικά από τα αίτια αυτά παρατίθενται παρακάτω:

  • Νεφρικά αίτια (Παρεγχυματικές παθήσεις των νεφρών, αγγειακές παθήσεις των νεφρών, όγκοι που παράγουν ρενίνη, πρωτοπαθής κατακράτηση νατρίου)
  • Ενδοκρινικά αίτια (μεγαλακρία, υπό- και υπερθυρεοειδισμός, διαταραχές επινεφριδίων, καρκινοειδές, εξωγενείς ορμόνες)
  • Νευρολογικές διαταραχές
  • Αλκοολισμός
  • Οξύ stress
  • Κάπνισμα κ.α.


Η συχνότητα της Αρτηριακής υπέρτασης στον γενικό πληθυσμό

Η αρτηριακή υπέρταση παρατηρείται περίπου στο 27% του γενικού πληθυσμού. Υπάρχουν επίσης φυλετικές διαφορές. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, έχει βρεθεί ότι η υπέρταση είναι πιο συχνή στους αφροαμερικανούς σε σχέση με τους λευκούς, και ότι η συχνότητα στους ισπανόφωνους είναι μικρότερη σε σύγκριση με τις δύο πρώτες ομάδες. Με την αύξηση των ορίων ηλικίας, την γήρανση του πληθυσμού και την αλλαγή του τρόπου ζωής, η συχνότητα της υπέρτασης αυξάνεται. Ο κίνδυνος να παρουσιαστεί υπέρταση σε άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω αγγίζει το 40%. Έτσι, πρέπει να υπάρχει μέριμνα και καθοδήγηση των ατόμων αυτής της ομάδας, για έλεγχο της αρτηριακής πίεσης σε συχνά διαστήματα, τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα.


Θεραπευτική αντιμετώπιση της αρτηριακής υπέρτασης

Ο σκοπός της θεραπείας είναι η μείωση της καρδιαγγειακής θνητότητας και θνησιμότητας. Έτσι, η θεραπεία της αρτηριακής υπέρτασης σε επίπεδα <140/90mmHg σχετίζεται με σημαντική μείωση των καρδιαγγειακών συμβαμάτων-επεισοδίων. Σε ασθενείς με υπέρταση και σακχαρώδη διαβήτη, στεφανιαία νόσο και νεφρική νόσο, ο στόχος θα πρέπει να είναι μικρότερος από 130/80mmHg.


Αλλαγή του τρόπου ζωής

Η αλλαγή του τρόπου ζωής είναι πολύ σημαντική για όλους. Σε άτομα που δεν πάσχουν από υπέρταση, είναι μέθοδος πρόληψης αυτής. Στους ασθενείς με υπέρταση, αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της θεραπευτικής αντιμετώπισής τους. Έτσι, είναι σημαντική η μείωση του σωματικού βάρους σε επιθυμητά επίπεδα (ΒΜΙ<25), η μείωση λήψης αλατιού και η διακοπή του καπνίσματος, η υιοθέτηση της δίαιτας D.A.S.H. (Dietary Approaches to Stop Hypertension - πίνακας 2) - Μεσογειακή δίαιτα, που είναι πλούσια σε κάλιο και ασβέστιο, η σωματική άσκηση και η μειωμένη χρήση αλκοόλ. Όλα τα πιο πάνω μειώνουν την αρτηριακή πίεση, προστατεύουν το καρδιαγγειακό σύστημα και αυξάνουν την αντιυπερτασική δράση των φαρμάκων.

Φαρμακευτική αντιμετώπιση

Αν τα πιο πάνω μέτρα δεν επιφέρουν μείωση της αρτηριακής πίεσης σε επιθυμητά επίπεδα, τότε με την επίβλεψη ιατρού πρέπει ο ασθενής να λάβει φαρμακευτική αγωγή. Το είδος της φαρμακευτικής αγωγής, ο αριθμός των σκευασμάτων και ο τρόπος λήψης τους έχει να κάνει με τον κάθε ασθενή ξεχωριστά και με πιθανά νοσήματα που μπορεί να συνυπάρχουν.


Παρακολούθηση της αρτηριακής πίεσης σε ασθενείς με υπέρταση

Στα πρώτα στάδια και στην έναρξη της αντιυπερτασικής αγωγής-παρακολούθησης, ο ασθενής θα πρέπει να έχει απόλυτη συνεργασία με τον θεράποντα ιατρό. Η αρτηριακή πίεση πρέπει να παρακολουθείται καθημερινά, τρεις φορές την ημέρα, πριν τα γεύματα και την λήψη των φαρμάκων. Ο ασθενής θα πρέπει να μετράει την πίεσή του δύο φορές και να καταγράφει την δεύτερη για δεκαπέντε ημέρες. Αφού η αρτηριακή πίεση κατέλθει σε επιθυμητά επίπεδα, τότε η μέτρησή της πρέπει να γίνεται δύο φορές την εβδομάδα.

Η ιατρική παρακολούθηση θα πρέπει να γίνεται δύο με τρεις φορές τον χρόνο. Αυτή πρέπει να περιλαμβάνει την εξέταση του ασθενούς, τον επανακαθορισμό της φαρμακευτικής αγωγής και την καθοδήγηση εφόσον χρειάζεται.

Η αρτηριακή υπέρταση αποτελεί σοβαρό πρόβλημα υγείας. Πρέπει να παρακολουθείται και να αντιμετωπίζεται από έμπειρο ιατρικό προσωπικό. Αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για την δημόσια υγεία, πρέπει να αποδίδεται η ανάλογη σημασία και να υπάρχει εγρήγορση.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΑΣ ΤΕΥΧΟΣ