ΠΙΣΩ
Editoriαl - Η στήλη του εκδότη
Τεύχος 29
Editoriαl - Η στήλη του εκδότη

Αποτελεί πλέον γενική παραδοχή ότι, στη δίνη της κρίσης που ταλαιπωρεί τη χώρα μας, το θέμα της υγείας βρίσκεται στην κορυφή. Ίσως ποτέ, βέβαια, δεν διαθέταμε σʼ αυτόν τον τόπο υπηρεσίες υγείας αξιοζήλευτες, αλλά η σημερινή κατάσταση πραγματικά δεν έχει προηγούμενο. Κρατικά νοσοκομεία αποδιοργανωμένα, ασφαλιστικά Ταμεία που αδυνατούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες του κόσμου και ιδιωτικές προσπάθειες που καλύπτουν ολόκληρο το φάσμα απʼ το άριστο μέχρι το απαράδεκτο. Αυτή είναι η εικόνα που αποκομίζει ο σημερινός παρατηρητής του τομέα υπηρεσιών υγείας στην Ελλάδα.

Απʼ την άλλη μεριά, είναι κοινό μυστικό ότι στον τομέα αυτόν σπαταλήθηκαν τα τελευταία χρόνια κολοσσιαία ποσά, που βέβαια δεν χρησιμοποιήθηκαν για την υγεία των πασχόντων Ελλήνων. Τεράστια ποσά οδηγήθηκαν σε θυρίδες τραπεζών του εξωτερικού και οι περίφημες λίστες που κυκλοφορούν από γραφείο σε γραφείο (και ίσως από τσέπη σε τσέπη) πολλά θα είχαν να μαρτυρήσουν για τα φαινόμενα αυτά, αν φυσικά τους δινόταν η ευκαιρία να κάνουν κάτι τέτοιο.

Βέβαια, στον τόπο μας επικρατεί πάντοτε η λογική της γνωστής παροιμίας που λέει «περασμένα, ξεχασμένα». Και πιθανότατα, το ίδιο θα γίνει και σʼ αυτή την περίπτωση. Σε άλλες χώρες του πολιτισμένου κόσμου, σε παρόμοιες περιπτώσεις, επιβάλλονται κυρώσεις, αποκαλύπτονται οι παρανομούντες, επιβραβεύονται οι έντιμοι κ.ο.κ. Στο δικό μας τόπο, ποιος μπορεί να πει με βεβαιότητα ποιοι είναι οι παρανομούντες και ποιοι είναι οι έντιμοι, ποιοι ακολουθούν τον ίσιο δρόμο και ποιοι κινούνται στο περιθώριο. Όποιος το κατορθώσει αυτό θα προσφέρει υπηρεσία στους νεοέλληνες. Υπηρεσία όμως που θα έχει σημασία μόνο ιστορική. Γιατί στον τόπο μας σχεδόν ποτέ δεν πλήρωσε κανείς τα επίχειρα των παρανομιών και των εκτροπών του. Συνηθέστατα, όλα ξεχνιούνται, διαγράφονται και τα σκεπάζει η λήθη.

Το πρόβλημα όμως αυτή τη στιγμή δεν είναι αυτό ακριβώς. Είναι τι θα γίνει από δω και κάτω. Πολλοί αναρωτιούνται: Θα υπάρχουν υπηρεσίες υγείας για τον Έλληνα; Θα είναι αυτές σε κάποιο επίπεδο υποφερτό; Θα μπορεί ο μέσος πολίτης να κοιμάται ήσυχα με τη σκέψη ότι αν του συμβεί κάτι ξαφνικό θα έχει τη δυνατότητα να κάνει χρήση των σημερινών δεδομένων της ιατρικής επιστήμης ή θα αφεθεί στη μοίρα του; Αρχίζει να διαφαίνεται στον ορίζοντα η φρικτή πιθανότητα κάποιοι απʼ τους αρρώστους, όπως λέει ο λαός, «να πάνε σαν το σκυλί στʼ αμπέλι».

Η προσπάθεια που έγινε πολύ πρόσφατα για τη δημιουργία του Ενιαίου Οργανισμού Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (ΕΟΠΥΥ) είναι πραγματικά αξιόλογη και θα άξιζε κάθε υποστήριξη. Με την προϋπόθεση όμως ότι θα γινόταν πραγματικά συγχώνευση των αντιστοίχων υπηρεσιών των ασφαλιστικών Ταμείων που συγχωνεύθηκαν στον ΕΟΠΥΥ, ώστε να δημιουργηθεί κάτι καινούριο απʼ τη μια μεριά και να οργανωθεί σε καινούριες βάσεις απʼ την άλλη. Αυτό που παρατηρείται όμως είναι ότι τα ασφαλιστικά Ταμεία που υποτίθεται ότι συγχωνεύθηκαν στον ΕΟΠΥΥ (ΙΚΑ, ΟΓΑ, ΟΑΕΕ, ΤΥΔΚΥ κλπ.) διατηρούν το καθένα την αυτόνομη λειτουργία του, οπότε ο μέσος πολίτης διερωτάται τι είδους συγχώνευση είναι αυτή; Απʼ την άλλη μεριά, άλλα ασφαλιστικά Ταμεία (ΤΑΥΤΕΚΩ και ΕΤΑΑ) αρνούνται να συγχωνευθούν στον ΕΟΠΥΥ γιατί διατυπώνουν τον φόβο μήπως η περιουσία τους σπαταληθεί για στόχους που ξεφεύγουν απʼ τις αρχικές προδιαγραφές που είχαν τεθεί όταν δημιουργήθηκε. Σωστός ο φόβος, αλλά λάθος η τακτική.

Είναι καιρός να γίνει αντιληπτό ότι ο τεράστιος αριθμός των διοικητικών υπαλλήλων που απασχολούνται σʼ όλες αυτές τις υπηρεσίες πρέπει να μειωθεί σημαντικότατα και να δημιουργηθεί ένας καινούριος Οργανισμός (αυτός τέλος πάντων ο ΕΟΠΥΥ), απαλλαγμένος απʼ όλες τις αμαρτίες του παρελθόντος και με πρόσωπα που θα είναι πρόθυμα να δουλέψουν ευσυνείδητα, έντιμα και αποτελεσματικά. Πρόσωπα όμως καινούρια, άφθαρτα, αδιάβλητα και όχι εκείνοι που για πολλά χρόνια «έγραψαν ιστορία». Ίσως το πιο αισιόδοξο στοιχείο στην όλη υπόθεση είναι ότι τέτοια πρόσωπα υπάρχουν στη χώρα μας, αρκεί βέβαια να επιδιωχθεί η αναζήτηση και η αξιοποίησή τους, πάντοτε φυσικά από τη νέα γενιά («τριαντάρηδες» και «σαραντάρηδες»).

Επιπρόσθετα, η καθιέρωση των ΚΕΝ (κλειστά ενοποιημένα νοσήλια) αποτέλεσε σημαντικότατο βήμα προόδου, διότι χάρη σʼ αυτά περιορίζονται σε λογικά πλαίσια οι δαπάνες που υποτίθεται ότι χρειάζονται για τις υπηρεσίες υγείας, με την προϋπόθεση βέβαια ότι αυτοί που είναι αρμόδιοι για τα ΚΕΝ τα μελετούν σωστά και ανεπηρέαστα και δίνουν λύσεις που θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες των ασθενών. Αυτό έχει γίνει σε κάποιο σημαντικό ποσοστό στον τόπο μας και υπήρξε σίγουρα πρόοδος στην καθιέρωση των ΚΕΝ. Το ερώτημα όμως που παραμένει είναι αν αυτά θα εξακολουθήσουν να λειτουργούν σωστά και αν οι αρμόδιοι θα αποφασίσουν ότι πρέπει η εφαρμογή τους να γίνει όλο και πιο εκτεταμένη και όλο και πιο σωστή.

Είναι εξάλλου γνωστό ότι η κατάχρηση των φαρμάκων που γίνεται στον τόπο μας είναι πραγματικά μοναδική. Είναι απαράδεκτο μια χώρα με δέκα εκατομμύρια κατοίκους, όπως είμαστε εμείς, να ξοδεύει τα ίδια χρηματικά ποσά για φάρμακα όπως χώρες που έχουν σημαντικά πολλαπλάσιους κατοίκους. Δεν είναι όμως μόνο ότι οι Έλληνες έχουν «φαρμακομανία», είναι και πολλοί παράγοντες που εμπλέκονται με πρόθεση να γίνει όσο το δυνατόν μεγαλύτερη κατανάλωση φαρμάκων, επειδή αυτό προσπορίζει προσωπικά κέρδη σε ορισμένους. Τα πράγματα είναι γνωστά, η αποκάλυψή τους έχει γίνει επανειλημμένα, αλλά απʼ ό,τι προκύπτει στον τόπο μας μέχρι σήμερα τουλάχιστον κανένας δεν υπέστη τις κυρώσεις που θα είχαν επιβληθεί σε άλλες χώρες εντός ολίγων ημερών. Φυσικά, οι φήμες για εμπλοκή σε «κυκλώματα» διαφόρων υψηλά «ισταμένων» οργιάζουν.

Απʼ όλα αυτά προκύπτει ότι βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή σʼ ένα πολύ κρίσιμο σημείο. Παρά τους περιορισμούς, παρά τις οικονομίες που πρέπει να γίνουν, παρά τα αρνητικά στοιχεία που συγκεντρώνονται, η φροντίδα για την υγεία του μέσου Έλληνα μπορεί να γίνει (με τις παρούσες συνθήκες) και πιο σωστή και πιο συγκεκριμένη και πιο αποτελεσματική. Με την προϋπόθεση όμως ότι θα πάρουν στα χέρια τους τα πράγματα μερικοί άνθρωποι έντιμοι, έξυπνοι και μελετημένοι. Ώστε οι χειρισμοί που θα γίνονται να αποβλέπουν στο όφελος του αρρώστου και τα προσωπικά κίνητρα να μπουν στο περιθώριο. Μπορούμε να το πετύχουμε αυτό στον τόπο μας; Το παρελθόν μας έρχεται να πει ότι δεν μπορούμε. Η αισιόδοξη διάθεσή μας όμως πρέπει να μας πει ότι κατά πάσα πιθανότητα μπορούμε, αν ξεφύγουμε απʼ όλα εκείνα και απʼ όλους εκείνους που μας έχουν δημιουργήσει τόσο αρνητικές εντυπώσεις απʼ το παρελθόν. Έχουμε αυτό το κουράγιο; Έχουμε αυτή την απόφαση; Το θέλουμε οι πιο πολλοί μας; Εδώ σας θέλω…
 

Δρ Δημοσθένης Κατσάρκας
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΑΣ ΤΕΥΧΟΣ