ΠΙΣΩ
Στοχευμένη διαπερινεϊκή βιοψία προστάτη με την υποβοήθηση της πολυπαραμετρικής μαγνητικής τομογραφίας.  Η σύγχρονη διαγνωστική προσέγγιση στην ανίχνευση του καρκίνου του προστάτη.
Τεύχος 42
Στοχευμένη διαπερινεϊκή βιοψία προστάτη με την υποβοήθηση της πολυπαραμετρικής μαγνητικής τομογραφίας.  Η σύγχρονη διαγνωστική προσέγγιση στην ανίχνευση του καρκίνου του προστάτη.

Η διάγνωση του καρκίνου του προστάτη, μέχρι πρόσφατα, βασιζόταν στη διορθική βιοψία (διά του ορθού, τελικό τμήμα του παχέος εντέρου). Ασθενείς με αυξημένο PSA (αιματολογική εξέταση) ή ασθενείς με ύποπτη δακτυλική εξέταση από τον Ουρολόγο, υποβάλλονταν στην παραπάνω βιοψία, για την πραγματοποίηση της οποίας χρησιμοποιείται ειδικός υπέρηχος, το διορθικό υπερηχογράφημα. Το διορθικό υπερηχογράφημα στην κλασική αυτή τεχνική δεν μπορεί να ανιχνεύσει όγκους στον προστατικό ιστό, αλλά απλά χρησιμοποιείται για να κατευθύνει τη βελόνη βιοψίας στον προστάτη, από όπου όμως λαμβάνεται τυχαίο δείγμα. Πρόκειται, λοιπόν, για τυχαία δειγματοληπτική βιοψία. 

Ως αποτέλεσμα, πολλοί ασθενείς υποβάλλονται σε βιοψία χωρίς να χρειάζεται, όπως για παράδειγμα ασθενείς με αυξημένο PSA εξαιτίας ουρολοίμωξης ή καλοήθους υπερπλασίας του προστάτη. Πιο σημαντικά, επιθετικός καρκίνος του προστάτη μπορεί να μην ανιχνευθεί με την κλασική αυτή μέθοδο, λόγω αυτής της τυχαίας δειγματοληψίας. Επιπρόσθετα, ο συγκεκριμένος τρόπος βιοψίας μπορεί να προκαλέσει σημαντικές επιπλοκές, με σημαντικότερη την ουροσήψη, που σε κάποιες περιπτώσεις έχει οδηγήσει ως και στο θάνατο. Αυτό συμβαίνει λόγω του ότι η βελόνη βιοψίας κατά την τεχνική αυτή περνάει από το ορθό που είναι περιοχή με πολλά ανθεκτικά μικρόβια, ακόμη και στα νεότερα αντιβιοτικά (Εικόνα 1)

Εικόνα 1 Εικόνα 2



Τα παραπάνω προβλήματα μπορούν πια να ξεπεραστούν με τη χρήση απεικόνισης και συγκεκριμένα με τη χρήση της πολυπαραμετρικής μαγνητικής τομογραφίας (mpMRI), σε συνδυασμό με την διαπερινεϊκή στοχευμένη βιοψία. Η μαγνητική τομογραφία βοηθά στο να επιλεγούν με μεγαλύτερη ακρίβεια οι ασθενείς που πραγματικά χρειάζονται βιοψία. Αυτό συμβαίνει καθώς μπορεί να ανιχνεύσει περιοχές ύποπτες για καρκίνο, πράγμα που δεν είναι σε θέση να γίνει ακόμη και με τους πιο σύγχρονους υπερηχογράφους. Πρόσφατα, δημοσιεύτηκε μια πολύ σημαντική μελέτη, η PROMIS, στην οποία φάνηκε ότι με χρήση μαγνητικής το 28% των ασθενών θα μπορούσαν να αποφύγουν τη βιοψία. Από την άλλη μεριά, η κλασική διορθική βιοψία απέτυχε να ανιχνεύσει κλινικά σημαντικό καρκίνο στο 1/3 (37%) των ασθενών (A. El-Shater Bosaily et al. 2015, PROMIS group). 

Ο πλέον μοντέρνος και σύγχρονος τρόπος διάγνωσης του καρκίνου του προστάτη είναι η στόχευση των εστιών που αναγνωρίστηκαν από τη μαγνητική τομογραφία. Αυτό μπορεί να γίνει καλύτερα με τη χρήση διαπερινεϊκής βιοψίας του προστάτη με στόχευση (Γνωστική Σύντηξη - Cognitive Fusion), βασιζόμενη στα ευρήματα της μαγνητικής. Η τεχνική αυτή αποτελεί την ακριβέστερη διαγνωστική προσέγγιση και εκτελείται αυτή τη στιγμή σε συγκεκριμένα μόνο εξειδικευμένα κέντρα του εξωτερικού. Με τη χρήση διορθικού υπερήχου, ο οποίος βρίσκεται σε σταθερή πλατφόρμα για στόχευση, η βελόνη βιοψίας τοποθετείται διά του περινέου (τμήμα δέρματος πάνω από τον πρωκτό) - περιοχή η οποία κατά τη βιοψία είναι στείρα μικροβίων - στον προστάτη, με αποτέλεσμα επιπλοκές όπως ουρολοιμώξεις να έχουν σχεδόν εξαλειφθεί (Εικόνα 2). Επίσης, λόγω του τρόπου εισόδου της βελόνης, παράλληλα και επιμήκως του προστάτη, η δειγματοληψία είναι ακριβέστερη. Επιπρόσθετα, είναι δυνατή η ακριβής στόχευση των ύποπτων περιοχών με βάση τα ευρήματα της προηγηθείσας μαγνητικής τομογραφίας. Η ακρίβεια της παραπάνω τεχνικής ξεπερνάει το 95% και μπορεί να χρησιμοποιηθεί είτε ως στρατηγική πρώτης βιοψίας είτε ως επαναληπτική βιοψία σε ασθενείς που προηγουμένως υποβλήθηκαν στην κλασική διορθική μέθοδο με αρνητικά αποτελέσματα και συνεχίζει να υπάρχει κλινική υποψία καρκίνου του προστάτη. 

Η τεχνική αυτή, ως επί το πλείστον, πραγματοποιείται υπό γενική αναισθησία για μεγαλύτερη άνεση του ασθενούς. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, μπορεί να γίνει και με τοπική αναισθησία. Ο ασθενής τοποθετείται σε θέση λιθοτομής και το δέρμα του περινέου αποστειρώνεται. Η κεφαλή του διορθικού υπερήχου τοποθετείται στη σταθερή πλατφόρμα στόχευσης (Stepper - Stabilizer) με το ειδικό πλέγμα-οδηγό στόχευσης (Template grid) (Εικόνα 3, 4).
 

Εικόνα 3 Εικόνα 4


Ο εξειδικευμένος στην τεχνική Ουρολόγος σε συνεργασία με τον Ακτινολόγο επιλέγουν μαζί τις θέσεις στόχευσης (Cognitive Fusion), βάσει των πληροφοριών της μαγνητικής τομογραφίας, σε συνδυασμό με το διορθικό υπέρηχο (Εκόνα 5). Επιπρόσθετα, γίνεται δειγματοληψία από την περιφερική ζώνη του προστάτη, η οποία θεωρείται και η συνηθέστερη περιοχή ανεύρεσης προστατικού καρκίνου (Εικόνα 6).
 

Εικόνα 5 Εικόνα 6


Ο συνδυασμός αυτός μειώνει την πιθανότητα αποτυχίας ανεύρεσης κλινικά σημαντικού καρκίνου σε λιγότερο από 5%, σε αντίθεση με τη διορθική η οποία αντίστοιχα μπορεί να χάσει το 37%. Οι κατευθυντήριες οδηγίες του Ginsburg Study Group (Kuru et al, BJU International) (επιτροπή εξειδικευμένων επαγγελματιών που ασχολούνται με τη διάγνωση του καρκίνου του προστάτη) συστήνουν το αναφερόμενο διαγνωστικό μονοπάτι ως το πλέον επιθυμητό για τη διάγνωση ασθενών με καρκίνο του προστάτη σε κέντρα όπου υπάρχει το εξειδικευμένο προσωπικό με εμπειρία στην τεχνική. Η συγκεκριμένη τεχνική εφαρμόζεται στην Κλινική «ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ» από τον Φεβρουάριο 2018.

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΑΣ ΤΕΥΧΟΣ