ΠΙΣΩ
CT-MR Αρθρογραφία:  Ενα πολύτιμο διαγνωστικό εργαλείο για τη διερεύνηση της ενδαρθρικής παθολογίας
Τεύχος 35
CT-MR Αρθρογραφία:  Ενα πολύτιμο διαγνωστικό εργαλείο για τη διερεύνηση της ενδαρθρικής παθολογίας
Ευάγγελος Περδικάκης
Επιμελητής Επεμβατικής Ακτινολογίας 424 Γ.Σ.Ν.Ε Musculoskeletal & Oncologic Interventionalist Επιστημονικός Συνεργάτης Κλινικής «ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ»

25χρονος επαγγελματίας αθλητής του basketball με ιστορικό πολλαπλών πρόσθιων εξαρθρημάτων του δεξιού ώμου. Η μαγνητική αρθρογραφία ανέδειξε πλήρη ρήξη με αποκόλληση (βέλη) του πρόσθιου επιχειλίου χόνδρου (βλάβη τύπου Bankart-υποτύπος Perthes).



Εισαγωγή


Οι παθήσεις του μυοσκελετικού συστήματος έχουν αυξηθεί σε συχνότητα τα τελευταία χρόνια, κυρίως λόγω των κινδύνων που ενέχει ο σύγχρονος τρόπος ζωής. Η επανάσταση στον τομέα της απεικόνισης με την είσοδο των πολυτομικών αξονικών τομογράφων, καθώς και των σύγχρονων μαγνητικών τομογράφων, επέτρεψε την έγκαιρη διάγνωση της παθολογίας του μυοσκελετικού συστήματος, καθώς μας δίδεται πλέον η δυνατότητα ευκρινούς αποτύπωσης της αιτίας της συμπτωματολογίας του ασθενούς. Ο ακριβής καθορισμός με την απεικόνιση της αιτιοπαθογένειας των μυοσκελετικών συμπτωμάτων και ο λεπτομερής προεγχειρητικός σχεδιασμός έχουν ως αποτέλεσμα την καλύτερη και πληρέστερη ενημέρωση του ορθοπαιδικού χειρουργού και επομένως την άριστη αντιμετώπιση του προβλήματος του ασθενούς.

Τι είναι η CT-MR Αρθρογραφία;
Είναι μια ελάχιστα επεμβατική απεικονιστική μέθοδος που επιτρέπει τη λεπτομερέστερη διερεύνηση του εσωτερικού των αρθρώσεων. Η ασφαλής έγχυση σκιαγραφικού εντός της άρθρωσης υπό ακτινολογική καθοδήγηση και η ακόλουθη απεικόνιση της άρθρωσης με αξονική ή μαγνητική τομογραφία (ή και με συνδυασμό των μεθόδων) αποσαφηνίζει βλάβες του χόνδρου και κακώσεις-ρήξεις συνδέσμων και τενόντων με υψηλή ακρίβεια, συμβάλλοντας σημαντικά στο λεπτομερή χειρουργικό σχεδιασμό.


28χρονος με εμμένον άλγος ώμου μετά από ιστορικό πτώσης. Η μαγνητική αρθρογραφία ανέδειξε ρήξη στη βάση του πρόσθιου κάτω επιχείλιου χόνδρου (λευκό βέλος) με συνοδό τραυματική κάκωση του αρθρικού χόνδρου της ωμογλήνης (κίτρινο βέλος), τμήμα του οποίου μετατοπίστηκε ως ελεύθερο χόνδρινο τεμάχιο στον οπίσθιο θύλακο (κόκκινο βέλος) ως επί βλάβης τύπου GLAD (glenolabral articular disruption).



Γιατί CT-MR Αρθρογραφία;
Ένα από τα πιο δύσκολα προβλήματα στην καθημερινή κλινική πράξη του ορθοπαιδικού είναι η σωστή επιλογή της κατάλληλης διαγνωστικής μεθόδου σε κάθε ασθενή, ώστε να λάβει τις απαραίτητες πληροφορίες που θα τον οδηγήσουν στη σωστή θεραπεία υπό το πρίσμα πάντα της σημαντικότερης ιπποκράτειας παρακαταθήκης του «Ὠφελεῖν ἢ μὴ βλάπτειν». Το ερώτημα «ΠΟΙΑ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΠΟΙΟΝ ΑΣΘΕΝΗ;» έρχεται στην καθημέρα κλινική πράξη στο μυαλό του ορθοπαιδικού, ώστε να χρησιμοποιήσει το σωστότερο διαγνωστικό αλγόριθμο που θα αξιοποιεί καλύτερα τις δυνατότητες κάθε απεικονιστικής μεθόδου.
Η μέθοδος της CT-MR αθρογραφίας υπερέχει των συμβατικών CT-MR εξετάσεων τόσο σε ακρίβεια όσο και σε ευαισθησία διά την ανάδειξη μόνον της ενδαρθρικής παθολογίας. Επομένως, είναι μια μέθοδος που δεν απευθύνεται διά την ανάδειξη και μελέτη όλων των παθήσεων του μυοσκελετικού συστήματος, αλλά αποκλειστικά στις περιπτώσεις που το κλινικό ιστορικό και η κλινική προσέγγιση υπαγορεύουν τη λεπτομερή ενδαρθρική διερεύνηση. 
Οι συχνότερες, λοιπόν, ενδείξεις της μεθόδου είναι οι κάτωθι:
Μελέτη της αστάθειας του ώμου για τη διάγνωση των κακώσεων του επιχειλίου χόνδρου (Bankart, SLAP κ.λπ.) και εκτίμηση της ακεραιότητας των γληνοβραχιόνιων συνδέσμων.
Μελέτη του επώδυνου ή δυσλειτουργικού ισχίου όπου απαιτείται ακριβής προ-αρθροσκοπική εκτίμηση των βλαβών του επιχειλίου και του αρθρικού χόνδρου.
Μελέτη των περιπτώσεων διαχωριστικής οστεοχονδρίτιδας ή οστεοχόνδρινων κακώσεων, κυρίως της άρθρωσης του γόνατος και της ποδοκνημικής άρθρωσης για ακριβή σταδιοποίηση της βλάβης και, κυρίως, εκτίμηση της αστάθειας αυτής.
Μελέτη των κακώσεων του συμπλέγματος του τριγώνου ινοχόνδρου ή των μεσόστεων συνδέσμων του καρπού.
Μελέτη του μετεγχειρητικού ασθενούς με εμμένουσα ενδαρθρική συμπτωματολογία.

Πώς γίνεται η εξέταση;
Ο ασθενής τοποθετείται σε κατάλληλη θέση ανάλογα με την εξεταζόμενη άρθρωση και γίνεται τοπική αντισηψία της περιοχής. Στη συνέχεια, υπό αυστηρά αποστειρωμένες συνθήκες, γίνεται ενδαρθρική έγχυση του σκιαγραφικού με ακτινολογική καθοδήγηση. Ακολουθεί η διενέργεια CT ή MR τομογραφίας και η επεξεργασία των εικόνων σε σύστημα διαχείρησης εικόνας (PACS).
Δεν χρειάζεται καμία ιδιαίτερη προετοιμασία πριν την εξέταση και ο εξεταζόμενος δύναται να επιστρέψει στις συνήθεις δραστηριότητές του αμέσως μετά την εξέταση.

 

44χρονη ερασιτέχνης χορεύτρια με εμμένον
άλγος ισχίου τους τελευταίους 6 μήνες μετά
από συμμετοχή της σε χορευτικό μαραθώνιο.
Η μαγνητική αρθρογραφία ανέδειξε ρήξη και
αποκόλληση του πρόσθιου άνω επιχειλίου
χόνδρου (βέλος), ενώ διαπιστώθηκε και επέκταση
της ρήξης (λεπτά βέλη) στον αρθρικό χόνδρο
της κοτύλης (delamination chondral injury).
 
21χρονος με γνωστό ιστορικό νόσου Kienbock.
H CT αρθρογραφία βοήθησε στη σωστή
σταδιοποίηση της νόσου (IIIB).
Στην εικόνα φαίνεται ρήξη του πυραμομηνοειδούς
συνδέσμου και συνοδός χόνδρινη αλλοίωση
του πυραμοειδούς οστού (βέλη), ενώ
διαπιστούται συνολικά διαταραχή των
ανατομικών τόξων του Gilula με αρχόμενη
διαμόρφωση τύπου SLAC.

 

Συχνά ερωτήματα ασθενών

Ειναι επώδυνη η εξέταση;

Γίνεται χρήση τοπικού αναισθητικού και με την άριστη συνεργασία ενός εξειδικευμένου ακτινοδιαγνώστη και των έμπειρων συνεργατών του η μέθοδος είναι ανώδυνη.

Υπάρχουν επιπλοκές της μεθόδου;
Η μέθοδος θεωρείται εξαιρετικά ασφαλής, αφού τα διεθνή βιβλιογραφικά δεδομένα αναφέρουν μια έλαχιστη συχνότητα μη επικίνδυνων επιπλοκών της τάξης του 1: 2000.
Η πιο συχνή επιπλοκή είναι αίσθημα παρασυμπαθητικοτονίας που εκδηλώνεται με ελαφρά ζάλη-υπόταση, ήπια τάση προς έμετο και κυρίως εφίδρωση. Τα συμπτώματα δεν οφείλονται στην ίδια τη μέθοδο, αλλά είναι κυρίως αποτέλεσμα του αδικαιολόγητου φόβου και άγχους που μπορεί να έχει ο ασθενής πριν την εξέταση. Για το λόγο αυτό, είναι απαραίτητη η πλήρης ενημέρωση του εξεταζόμενου από τον ακτινοδιαγνώστη που θα διενεργήσει την εξέταση.
Συχνή σχετικά, επίσης, είναι και μία ήπια ενόχληση από τη διάταση της αρθρικής κάψας, που εμφανίζεται λίγες ώρες μετά τη διαδικασία, μπορεί να έχει διάρκεια 1-2 μέρες και υποχωρεί σταδιακά χωρίς να απαιτείται κάποια ιδιαίτερη θεραπευτική παρέμβαση, πλην της λήψεως απλών αναλγητικών (συνήθως παρακεταμόλη).
Η πιθανότητα φλεγμονής-λοίμωξης μετεπεμβατικά είναι ελάχιστη, με την προϋπόθεση ότι χρησιμοποιούνται αποστειρωμένα εργαλεία και υλικά και η πράξη γίνεται υπό αυστηρά άσηπτες συνθήκες και από έμπειρο και εξειδικευμένο προσωπικό.


 

44χρονη ερασιτέχνης χορεύτρια με εμμένον άλγος ισχίου τους τελευταίους 6 μήνες μετά από συμμετοχή της σε χορευτικό μαραθώνιο. Η μαγνητική αρθρογραφία ανέδειξε ρήξη και αποκόλληση του πρόσθιου άνω επιχειλίου χόνδρου (βέλος), ενώ διαπιστώθηκε και επέκταση της ρήξης (λεπτά βέλη) στον αρθρικό χόνδρο της κοτύλης (delamination chondral injury).

 


Επίλογος


Οι εξειδικευμένες απεικονιστικές εξετάσεις του μυοσκελετικού συστήματος, όπως η CT-MR αρθρογραφία, μπορούν να παρέχουν στο θεράποντα ιατρό τις απαραίτητες πληροφορίες που θα τον οδηγήσουν στην ορθή επιλογή της θεραπευτικής προσέγγισης. Παρ’όλα αυτά, δεν υποκαθιστούν την λεπτομερή κλινική αξιολόγηση και το κλινικό ιστορικό που παραμένουν οι θεμέλιοι λίθοι για την ορθή διάγνωση. Εφόσον όμως έχει προηγηθεί η κλινική εξέταση και η διαφοροδιαγνωστική προσέγγιση και τίθεται το ερώτημα της ενδαρθρικής παθολογίας, η διενέργεια της CT-MR αρθρογραφίας μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά τη στρατηγική αντιμετώπισης και να βοηθήσει τον ορθοπαιδικό χειρουργό να προσφέρει στον ασθενή του την καλύτερη δυνατή θεραπεία. 

Η Κλινική μας είναι απο τα ελάχιστα κέντρα στην Ελλάδα όπου διενεργούνται επιτυχώς και σε συνεργασία με πολλούς συναδέλφους ορθοπαιδικούς συστηματικά CT-MR αρθρογραφίες.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΑΣ ΤΕΥΧΟΣ