ΠΙΣΩ
Διατήρηση Γονιμότητας για ιατρικούς & κοινωνικούς λόγους
Τεύχος 33
Διατήρηση Γονιμότητας για ιατρικούς & κοινωνικούς λόγους

Κρυοσυντήρηση ωαρίων, εμβρύων και σπέρματος

Διατήρηση γονιμότητας εφαρμόζεται σε ασθενείς, γυναίκες και άνδρες, με νοσήματα που απειλούν τη γονιμότητά τους: καλοήθεις καταστάσεις π.χ. ενδομητρίωση ή ασθενείς με καρκίνο, στους οποίους η χειρουργική επέμβαση, η χημειοθεραπεία και η ακτινοθεραπεία συνδέονται με σοβαρές επιπτώσεις στη γονιμότητα.
Επιπλέον, αρκετές υγιείς γυναίκες, αλλά και άντρες, επιλέγουν διατήρηση της γονιμότητάς τους για κοινωνικούς λόγους, όταν π.χ. στην ηλικία 30- 35 ετών ή νωρίτερα δεν προτίθενται να τεκνοποιήσουν στο άμεσο μέλλον και θέλουν να σταματήσουν το βιολογικό ρολόι.
Η κρυοσυντήρηση ωαρίων αφορά γυναίκες χωρίς σύντροφο και περιλαμβάνει τη λήψη και κρυοσυντήρηση των ωαρίων είτε σε φυσικό κύκλο (χωρίς φάρμακα) είτε μετά από φαρμακευτική διέγερση των ωοθηκών.
Όταν, στο μέλλον, η γυναίκα επιθυμεί να τεκνοποιήσει, τα ωάριά της αποψύχονται και γονιμοποιούνται με το σπέρμα του συντρόφου της. Από ένα υγιές γονιμοποιημένο ωάριο θα δημιουργηθεί ένα έμβρυο, το οποίο μπορεί στη συνέχεια να μεταφερθεί στη μήτρα της γυναίκας και να επιτευχθεί μια εγκυμοσύνη.
Αντίστοιχα, κρυοσυντήρηση εμβρύων γίνεται όταν το ζευγάρι επιθυμεί να αναβάλει την τεκνοποίηση είτε για ιατρικούς είτε για κοινωνικούς λόγους. Με τη μέθοδο αυτή, οι πιθανότητες εγκυμοσύνης είναι ανάλογες με την ηλικία της γυναίκας κατά την ωοληψία, δηλαδή μεγαλύτερες από αυτές που αντιστοιχούν στην ηλικία της εμφύτευσης.
Τυχόν υπεράριθμα έμβρυα μπορούν να κρυοσυντηρηθούν και να χρησιμοποιηθούν στο μέλλον. Η διάρκεια κρυοσυντήρησης είναι αόριστη και η ανώτατη ηλικία της γυναίκας κατά την εμφύτευση έχει νομοθετηθεί στα 50 χρόνια.
Σε άνδρες ασθενείς με καρκίνο συνιστάται η κρυοσυντήρηση σπέρματος πριν από την έναρξη της θεραπείας. Η μέθοδος αυτή είναι απλή, χαμηλού κόστους και δεν απαιτείται φαρμακευτική θεραπεία. Το κρυοσυντηρημένο σπέρμα μπορεί να διατηρηθεί έως ότου χρειαστεί.
Η Ελληνική Νομοθεσία προβλέπει και καλύπτει όλες τις παραπάνω διαδικασίες.


Ηλικία & γονιμότητα

Μετά την ηλικία των 35 ετών, η γυναικεία γονιμότητα μειώνεται σημαντικά και οι πιθανότητες εγκυμοσύνης είναι αρκετά χαμηλές στην ηλικία των 40 ετών και μηδαμινές όταν η γυναίκα φτάσει τα 45 χρόνια. Επίσης, οι γυναίκες άνω των 35 ετών έχουν αυξημένο κίνδυνο αποβολής, γενετικών ανωμαλιών και πρόωρου τοκετού. Τα παραπάνω προβλήματα συνδέονται κυρίως με την ποιότητα των ωαρίων. Ωστόσο, σημαντικός αριθμός γυναικών επιθυμεί να αναβάλει τη μητρότητα για αρκετά χρόνια. Οι γυναίκες αυτές είναι υποψήφιες για διατήρηση γονιμότητας.
Η ιδανική ηλικία για συντήρηση ωαρίων είναι κάτω των 35 ετών. Όταν χρησιμοποιηθούν τα ωάρια αυτά, ακόμα και μετά από αρκετά χρόνια, η πιθανότητα θετικής έκβασης είναι υψηλή, καθώς συνδέεται με την ηλικία των ωαρίων και όχι με την ηλικία της γυναίκας που υποβάλλεται σε θεραπεία.
Αντίστοιχα, η γονιμότητα του άντρα μειώνεται σημαντικά μετά την ηλικία των 40 ετών και, επιπλέον, η προχωρημένη ηλικία του άνδρα έχει ενοχοποιηθεί για διάφορα προβλήματα και ανωμαλίες κατά τη διάρκεια της κύησης και μετά τη γέννηση.
 

Για τη γυναίκα 
Ασθένεια & γονιμότητα

Η διάγνωση μιας σοβαρής ασθένειας, όπως είναι ο καρκίνος, αναγκάζει μια γυναίκα να πάρει σημαντικές αποφάσεις για τη ζωή της. H χημειοθεραπεία, η ακτινοβολία και η χειρουργική επέμβαση μπορούν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τον καρκίνο, ωστόσο συχνά μειώνουν σημαντικά τη γονιμότητα. 

Γυναίκες που υποβάλλονται σε θεραπεία για ασθένειες όπως αυτοάνοσες διαταραχές (π.χ. ρευματοειδής αρθρίτιδα, ερυθηματώδης λύκος), μπορεί να υποστούν σημαντική μείωση στη γονιμότητά τους. Επιπλέον, γυναίκες με καλοήθεις παθήσεις, π.χ. ενδομητρίωση, γυναίκες που εκτίθενται σε τοξικούς παράγοντες ή ακτινοβολία, καθώς και γυναίκες με οικογενειακό ιστορικό πρόωρης εμμηνόπαυσης, οφείλουν να ενημερωθούν για τη δυνατότητα συντήρησης γονιμότητας.
Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, γυναίκες με σοβαρές ασθένειες έχουν τη δυνατότητα να διατηρήσουν τη γονιμότητά τους πριν από την έναρξη της θεραπείας.
Μία σύγχρονη Μονάδα Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής οφείλει να είναι άμεσα διαθέσιμη να ανταποκριθεί σε ερωτήσεις, να αναλύσει τις θεραπευτικές επιλογές και να συνεργαστεί με θεράποντες ιατρούς, με στόχο την εφαρμογή της κατάλληλης μεθόδου συντήρησης γονιμότητας.


Σε ποιές γυναίκες απευθύνεται το πρόγραμμα συντήρησης γονιμότητας

Το Πρόγραμμα απευθύνεται ιδιαίτερα σε γυναίκες που πρόκειται να αντιμετωπίσουν σημαντική μείωση γονιμότητας, όπως:

• Γυναίκες ηλικίας 30-37 ετών, που επιθυμούν να αναβάλουν την τεκνοποίηση για προσωπικούς ή επαγγελματικούς λόγους
• Γυναίκες με οικογενειακό ιστορικό πρόωρης εμμηνόπαυσης
• Γυναίκες που υποβάλλονται σε θεραπεία για ασθένειες, όπως π.χ. καρκίνο, ρευματοειδή αρθρίτιδα, ενδομητρίωση κ.λπ.


Κρυοσυντήρηση Σπέρματος

Πριν από θεραπεία για καρκίνο:
Η θεραπεία του καρκίνου (χειρουργική επέμβαση, χημειοθεραπεία και ακτινοβολία) σχετίζεται με σοβαρές επιπτώσεις στην ανδρική γονιμότητα.

Πριν από χειρουργική επέμβαση στους όρχεις ή τον προστάτη:
Όπως π.χ. επέμβαση κιρσοκήλης, αφαίρεση προστάτη, ανδρική στειροποίηση (βαζεκτομή) κ.λπ.

Άνδρες με προβλήματα σπέρματος:
Όπως π.χ. σοβαρή ολιγο-αζωοσπερμία. Οι άνδρες αυτοί οφείλουν να διασφαλίσουν τη διαθεσιμότητα σπερματοζωαρίων.

Κατάψυξη σπέρματος για κοινωνικούς λόγους:
Απευθύνεται σε άνδρες που επιθυμούν να αναβάλουν την τεκνοποίηση για αρκετά χρόνια και εξασφαλίζει τη “νεανικότητα” των σπερματοζωαρίων.

Πριν τη θεραπεία υποβοηθούμενης αναπαραγωγής:
Εξασφαλίζοντας τη διαθεσιμότητα του σπέρματος κατά την κρίσιμη στιγμή της θεραπείας. Η τεχνική αυτή εφαρμόζεται ιδιαίτερα σε άνδρες με δυσκολία εκσπερμάτωσης, άνδρες που διαμένουν εκτός πόλης κ.λπ.

Άνδρες υψηλού κινδύνου υπογονιμότητας:
Όπως π.χ. πυροσβέστες, στρατιώτες σε μάχιμες μονάδες, ποδηλάτες, προσωπικό σε χώρους με περιβαλλοντικούς ρύπους, ακτίνες Χ ή ραδιενέργεια, εργάτες, αθλητές κ.λπ., οι οποίοι είναι επιρρεπείς σε πτώσεις και άλλα ατυχήματα που μπορεί να οδηγήσουν σε τραυματισμό των όρχεων.

 

Συμπέρασμα 

Η διατήρηση της αναπαραγωγικής ικανότητας οφείλει να αποτελεί προτεραιότητα τόσο για τους ασθενείς όσο και για τους γιατρούς. Με σωστή ενημέρωση και αντιμετώπιση, η «επίκτητη» υπογονιμότητα μπορεί να μειωθεί σημαντικά. 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΑΣ ΤΕΥΧΟΣ