ΠΙΣΩ
Σκλήρυνση κατά πλάκας. Η απαρχή μίας νέας ζωής
Τεύχος 33
Σκλήρυνση κατά πλάκας. Η απαρχή μίας νέας ζωής

Ήταν η πρώτη φορά που θόλωσε η όρασή της, που τα χρώματα του ουράνιου τόξου έμοιαζαν πιο θαμπά από ποτέ. Θυμήθηκε κάπως έτσι τα φοιτητικά της χρόνια στην Αγγλία, εκεί όπου κατά τον απογευματινό της περίπατο στις όχθες του Τάμεση απολάμβανε το “τοπίο στην ομίχλη”. Είχε μάθει να ζει μέσα στην ομίχλη, να την απολαμβάνει και να γίνεται μέρος της. Τώρα, κρατώντας το χέρι του συντρόφου της, θα έβλεπε μέσα από την ομίχλη την ελπίδα. Η διάγνωση απλή, κρυμμένη προσεκτικά πίσω από τρεις λέξεις, “σκλήρυνση κατά πλάκας” ή αλλιώς η απαρχή μίας νέας ζωής...”


Οι περισσότεροι άνθρωποι με σκλήρυνση κατά πλάκας (ΣΚΠ) πληροφορούνται τη διάγνωση της νόσου σε μια φάση της ενήλικης ζωής κατά την οποία σχεδιάζουν και ονειρεύονται το μέλλον, ενώ παράλληλα ασχολούνται σοβαρά με το θέμα του οικογενειακού προγραμματισμού. Η διάγνωση της ασθένειας γεννά πολλαπλά ερωτήματα, κυρίως γύρω από την αιτία της, τις μορφές της και την κληρονομικότητά της. Οι σύγχρονες ωστόσο θεραπευτικές δυνατότητες της νόσου προσφέρουν νέες προοπτικές και συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του μέλλοντος υπό το πρίσμα μίας νέας ζωής.

Τι είναι η σκλήρυνση κατά πλάκας (ΣΚΠ);
Η σκλήρυνση κατά πλάκας είναι μία χρόνια φλεγμονώδης νόσος του κεντρικού νευρικού συστήματος, δηλαδή του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού. Η νόσος αυτή χαρακτηρίζεται από τη καταστροφή του περιβλήματος των νεύρων (μυελίνη). Η βλάβη του περιβλήματος οδηγεί σε δυσλειτουργία των νεύρων και στην εμφάνιση των πρώτων εκδηλώσεων της νόσου. 

Ποια είναι η αιτία της ΣΚΠ;
Η αιτία της ΣΚΠ αποτελεί μέχρι και σήμερα έναν άλυτο γρίφο της ιατρικής. Με βάση τα υπάρχοντα επιστημονικά δεδομένα, η νόσος εκδηλώνεται ως αποτέλεσμα μίας διαταραχής του αμυντικού συστήματος του οργανισμού (ανοσοποιητικό σύστημα) σε γενετικά προδιατεθειμένα άτομα. Η διαταραχή αυτή προκαλείται πιθανώς από λοιμώξεις που συμβαίνουν κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής (κυρίως ιογενείς), οι οποίες οδηγούν στη δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Εξαιτίας της δυσλειτουργίας αυτής, αναγνωρίζεται το περίβλημα των νεύρων (μυελίνη) ως “ξένο” και ξεκινά η διαδικασία εξουδετέρωσής του με την παραγωγή της φλεγμονώδους αντίδρασης. Αποτέλεσμα της φλεγμονής των νεύρων είναι η εκδήλωση των πρώτων συμπτωμάτων της νόσου.

Ποια είναι τα συχνότερα συμπτώματα της ΣΚΠ;
Τα συμπτώματα της ΣΚΠ διαφέρουν από ασθενή σε ασθενή και εξαρτώνται από τη δομή του νευρικού συστήματος που έχει προσβληθεί. Συχνότερες ωστόσο εκδηλώσεις αποτελούν:
● η θόλωση της όρασης από φλεγμονή του οπτικού νεύρου (οπτική νευρίτιδα)
● η διαταραχή της κινητικότητας ή της αισθητικότητας με εμφάνιση παραλύσεως, αύξησης του μυϊκού τόνου (σπαστικότητα) ή μουδιάσματος ενός ή περισσοτέρων άκρων
● η διαταραχή της ισορροπίας (αταξία) ή της ομιλίας (αφασία, δυσαρθρία)
● η ακράτεια ούρων ή η στυτική δυσλειτουργία στα πλαίσια της προσβολής του αυτόνομου νευρικού συστήματος

Ποιες είναι οι μορφές της νόσου και ποια η πρόγνωσή τους;
Οι συχνότερες μορφές της νόσου είναι: 
η υποτροπιάζουσα/διαλείπουσα (85% των περιπτώσεων), κατά την οποία ο ασθενής εμφανίζει περιόδους εξάρσεων και υφέσεων της νόσου. Οι περίοδοι εξάρσεων χαρακτηρίζονται από την ξαφνική εμφάνιση νέων νευρολογικών συμπτωμάτων ή την αιφνίδια επιδείνωση γνωστών ενοχλημάτων. Το 65% των ασθενών αυτών μεταπίπτει στην πορεία της νόσου σε ένα στάδιο προοδευτικής επιδείνωσης (δευτεροπαθώς προϊούσα μορφή). Αντίθετα, το 20% θα παρουσιάσει την πρώτη δεκαετία της νόσου ελαφρές μόνο εξάρσεις, με μακρά διαστήματα υφέσεων και εμφάνιση ελάχιστης αναπηρίας (καλοήθης μορφή).
η πρωτοπαθώς προϊούσα (15% των περιπτώσεων), η οποία χαρακτηρίζεται από την προοδευτική εμφάνιση νευρολογικών συμπτωμάτων, χωρίς σαφείς περιόδους εξάρσεων και υφέσεων.
κεραυνοβόλος μορφή (νόσος του Marburg, <1%) με εκρηκτική έναρξη, βαριά νευρολογικά ελλείμματα και ταχεία εξέλιξη της αναπηρίας.

Είναι η ΣΚΠ κληρονομική;
Με βάση τους κλασικούς βιολογικούς κανόνες κληρονομικότητας (νόμοι του Μέντελ), η ΣΚΠ δεν θεωρείται κληρονομική νόσος. Ωστόσο, επιδημιολογικές έρευνες σε πάσχοντες από ΣΚΠ απέδειξαν την ύπαρξη γενετικής προδιάθεσης για την πρώτη εκδήλωση της νόσου. 
Με βάση τα υπάρχοντα δεδομένα, ο κίνδυνος νόσησης από ΣΚΠ στον γενικό πληθυσμό, αν και οι δύο γονείς είναι υγιείς, είναι περίπου 0,1%. Ο κίνδυνος αυτός αυξάνεται σε περίπου 3%, αν ο ένας γονιός πάσχει από ΣΚΠ. Σε μονοζυγώτες διδύμους (διδύμους με πανομοιότυπο γενετικό υλικό), η πιθανότητα ο δίδυμος αδελφός ενός ατόμου με σκλήρυνση κατά πλάκας να νοσήσει από αυτή είναι 30%.

Ποιο το θεραπευτικό πλάνο της ΣΚΠ; 
Αιτιολογική θεραπεία της ΣΚΠ δυστυχώς δεν έχει ανακαλυφθεί στη σημερινή εποχή. Η θεραπευτική στρατηγική αφορά τη μείωση των υποτροπών της νόσου με τη χρήση ανοσοτροποιητικών ή ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων και τη στοχευμένη συμπτωματική θεραπεία για τη βελτίωση των νευρολογικών ενοχλημάτων. 
Στα πλαίσια της συμπτωματικής θεραπείας περιλαμβάνεται η εντατική φυσιοθεραπεία, λογοθεραπεία και εργοθεραπεία, όπως και η χρήση εγκεκριμένων φαρμάκων από το στόμα για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής του ασθενούς. Επεμβατικές συμπτωματικές θεραπείες αποτελούν η έγχυση αλλαντικής εξωτοξίνης στους μύες και η έγχυση κορτιζόνης σε κρυσταλλική μορφή στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό για τη βελτίωση της αύξησης του μυϊκού τόνου (σπαστικότητα).

Ο κάθε ασθενής με ΣΚΠ βιώνει τη νόσο με έναν ιδιαίτερο και μοναδικό σε σχέση με τους συμπάσχοντές του τρόπο. Η μοναδικότητα αυτή καθιστά επιτακτική την εκπόνηση ενός εξατομικευμένου διαγνωστικού και θεραπευτικού πλάνου, το οποίο θα διέπεται από σεβασμό στην προσωπικότητα του ασθενούς. Το νεοσύστατο νευροανοσολογικό ιατρείο της Κλινικής «ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ» έρχεται να προσφέρει εξατομικευμένη συμβουλευτική, συνδυάζοντας σύγχρονες διαγνωστικές και θεραπευτικές δυνατότητες γύρω από τη Σκλήρυνση κατά Πλάκας και όλο το φάσμα των αυτοάνοσων διαταραχών του νευρικού συστήματος. 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΑΣ ΤΕΥΧΟΣ