ΠΙΣΩ
Υπάρχει λύση για την τροφική αλλεργία;
Τεύχος 31
Υπάρχει λύση για την τροφική αλλεργία;

Η τροφική αλλεργία αποτελεί έναν πραγματικό σύγχρονο μπαμπούλα, ιδίως στις παιδικές ηλικίες. Οι κύριοι λόγοι είναι τρεις:

  • Πρώτον, η έκταση του προβλήματος είναι σημαντική και αυξάνεται συνεχώς. Στον τελευταίο αιώνα, οι αλλεργικές νόσοι έχουν σημειώσει τη μεγαλύτερη αύξηση μεταξύ όλων των ανθρώπινων παθήσεων στις ανεπτυγμένες κοινωνίες. Ιδιαίτερα η τροφική αλλεργία πρωτοστατεί σε αυτήν την ʽέκρηξηʼ και μέσα σε 30 χρόνια έχει φτάσει να αφορά περισσότερες από 1 στις 10 οικογένειες.
  • Δεύτερον, η τροφική αλλεργία υποβαθμίζει την ποιότητα ζωής του παιδιού και της οικογένειας. Για παράδειγμα, έχει αποδειχθεί με μελέτες ότι η αλλεργία σε κάποιον ξηρό καρπό μπορεί να φθείρει την καθημερινή ποιότητα ζωής περισσότερο κι από χρόνιες παθήσεις όπως ο ινσουλινο-εξαρτώμενος σακχαρώδης διαβήτης. Αυτό οφείλεται στη διαρκή ανάγκη αυστηρής αποφυγής προϊόντων που περιέχουν τις αλλεργιογόνες τροφές, αλλά και στον αιωρούμενο φόβο κάποιας βαριάς αλλεργικής αντίδρασης σε τυχαία έκθεση.
  • Τρίτον και πιθανώς σημαντικότερο, η ιατρική παραδοσιακά δεν είχε σπουδαία όπλα για να αντιπαραβάλει στην τροφική αλλεργία. Ο γιατρός που έκανε τη διάγνωση της τροφικής αλλεργίας δεν είχε παρά να συστήσει παθητική αποφυγή των ύποπτων τροφών, περιμένοντας να περάσουν τα χρόνια και πιθανώς να υποχωρήσει η βαρύτητα της αλλεργίας.

Σαν κερασάκι στην τούρτα, είναι συχνό φαινόμενο η υπερδιάγνωση της τροφικής αλλεργίας, κυρίως από μη-ειδικούς γιατρούς. Πολλοί ασθενείς, δηλαδή, λαμβάνουν μια μάλλον υπερβολική διάγνωση, που περιορίζει την καθημερινή τους ζωή για μήνες ή χρόνια, χωρίς όμως η επιβαρυντική διάγνωση να έχει τεκμηριωθεί επαρκώς.

Υπάρχει λύση λοιπόν;

Χωρίς να μπορεί κανείς να πει ότι έχουμε στα χέρια μας την οριστική θεραπεία της τροφικής αλλεργίας, υπάρχουν σημαντικές εξελίξεις τα τελευταία λίγα χρόνια, σε επίπεδο ερευνητικής γνώσης και τεχνολογίας, που αλλάζουν ριζικά το χειρισμό της τροφικής αλλεργίας σε σχέση με την καθιερωμένη προσέγγιση.

Ενδεικτικά:

i. Με την αξιοποίηση της σύγχρονης Μοριακής Αλλεργιολογίας, είναι πλέον δυνατός ο ακριβέστερος προσδιορισμός των χαρακτηριστικών της αλλεργίας, αφού μπορούμε να γνωρίζουμε όχι μόνο απέναντι σε ποια τροφή έχει φτιάξει ʽαλλεργικάʼ αντισώματα ο οργανισμός, αλλά και σε ποια συγκεκριμένα μόρια της τροφής. Για να γίνει αντιληπτή η σημασία, αναφέρεται το παράδειγμα των ξηρών καρπών, που περιέχουν δεκάδες ξεχωριστά αλλεργιογόνα ο καθένας. Παραδοσιακά, ένας ασθενής με θετικές αλλεργιολογικές εξετάσεις δε θα μπορούσε να γνωρίζει τι ακριβώς σημαίνουν τα όποια θετικά του αποτελέσματα: σημαίνουν ότι μπορεί να καταναλώνει μερικούς καρπούς τη φορά χωρίς συμπτώματα πέρα ίσως από μια ήπια φαγούρα στο στόμα, ή μήπως σημαίνουν ότι ο ασθενής κινδυνεύει με βαριά αναφυλακτική αντίδραση σε επαφή ακόμα και με ίχνη του συγκεκριμένου καρπού; Πρόκειται για μια αλλεργία που θα περάσει, ή μήπως για μια μακροχρόνια και επίμονη νόσο;
Αυτές οι πληροφορίες δίνονται πλέον από τη γνώση του υπεύθυνου αλλεργιογόνου μορίου στην τροφή, που μπορεί να είναι "σκληρότερο" ή "ηπιότερο", οπότε και η αλλεργία ακολουθεί τα αντίστοιχα χαρακτηριστικά. Αντίστοιχες μέθοδοι είναι διαθέσιμες για τις περισσότερες τροφικές αλλεργίες (σε ξηρούς καρπούς, φρούτα και λαχανικά, σιτηρά, αυγό και γάλα, ψάρια και θαλασσινά).
Η ανάλυση σε μοριακό επίπεδο της αλλεργικής ευαισθητοποίησης, όπως αυτή εφαρμόζεται τα τελευταία λίγα χρόνια από όλα τα πρωτοπόρα Αλλεργιολογικά κέντρα στον κόσμο, είναι πλέον απολύτως προσιτή σε κόστος, ʽχρωματίζειʼ την πληροφορία, ώστε να αναδεικνύει ποιο από τα ευρήματα είναι σημαντικό και ποιο όχι, και καθοδηγεί την ειδική αντιμετώπιση.

ii. Με παρόμοιο τρόπο είναι δυνατή πλέον η καλύτερη εκτίμηση της διασταυρούμενης αντιδραστικότητας (cross-reactivity) – με απλά λόγια ο ασθενής και η οικογένεια θα πρέπει να γνωρίζουν ποιες τροφές, σχετικές ή φαινομενικά άσχετες, μπορεί να περιέχουν συγγενικές αλλεργιογονικές ουσίες και τι είδους αντίδραση θα περιμέναμε. Για παράδειγμα, πότε ένα παιδί με αλλεργία στο γάλα θα έπρεπε να αποφεύγει και το βοδινό κρέας ή όχι, πότε ένας ασθενής με αλλεργία σε κάποιο ψάρι θα μπορούσε να καταναλώνει εναλλακτικά είδη ψαριών ή άλλα θαλασσινά, αν η υπερευαισθησία στη γαρίδα θα μπορούσε να υποκρύπτει αλλεργικό άσθμα από ακάρεα της σκόνης, ή αν η φαινομενική αλλεργία σε φρούτα θα μπορούσε να αντανακλά για παράδειγμα υπερευαισθησία σε πρωτεΐνες του λάστιχου.

iii. Επιπλέον, η σύγχρονη έρευνα έχει ξεκαθαρίσει το τοπίο και δίνει πλέον καθαρές λύσεις εκεί που η ιατρική αμφιβολία οδηγούσε σε επώδυνες δίαιτες και αποφυγή τροφίμων. Ενδεικτικά, είναι πλέον δυνατό να καθοδηγηθεί ακριβέστερα η δίαιτα της θηλάζουσας μητέρας, αλλά και του παιδιού με απώλεια αίματος ή βλέννης από το γαστρεντερικό, ένα αρκετά συχνό εύρημα που εξίσου συχνά οδηγεί σε υπερβολικά διαιτητικά μέτρα. Επίσης, είναι δυνατό με τα ανώδυνα δερματικά τεστ να καθοδηγηθεί η εισαγωγή των στερεών τροφών σε βρέφη υψηλού κινδύνου για αλλεργική νόσο, ειδικά καθώς η σύγχρονη οπτική επιτάσσει την εισαγωγή των στερεών αρκετά νωρίτερα από ό,τι συνηθιζόταν μέχρι σήμερα στην παιδιατρική πρακτική.

iv. Τέλος, ίσως η πιο σημαντική κλινική κατάκτηση αφορά στη δυνατότητα μερικής απευαισθητοποίησης στην τροφική αλλεργία. Αντί, δηλαδή, κάποιος αλλεργικός να περιμένει χρονίως μήπως και ξεπεράσει την αλλεργία του, υπάρχει πλέον η δυνατότητα της βελτίωσης της ασφάλειας, της ποιότητας ζωής, αλλά και της πρόγνωσης της αλλεργίας, με την ελεγχόμενη χορήγηση τροποποιημένου αλλεργιογόνου. Ενδεικτικά, αναφέρεται το παράδειγμα της αλλεργίας σε γάλα ή αυγό, όπου υπό προϋποθέσεις η καθημερινή χορήγηση ψημένης ή υδρολυμένης μορφής του αλλεργιογόνου απελευθερώνει σε σημαντικό βαθμό το διαιτολόγιο. Παρομοίως, σήμερα γνωρίζουμε ότι οι περισσότεροι αλλεργικοί ασθενείς στο ψάρι έχουν τη δυνατότητα να εισαγάγουν στο διαιτολόγιο τους συγκεκριμένα υποαλλεργικά είδη ψαριών, ενώ και οι ασθενείς με αλλεργία σε ξηρούς καρπούς μπορούν κάτω από την καθοδήγηση ειδικού αλλεργιολόγου να εισαγάγουν με ασφάλεια τους καρπούς και σπόρους που ανέχονται.

Σήμερα, ο ασθενής με τροφική αλλεργία δεν είναι αβοήθητος.

Στο νέο Αλλεργιολογικό Ιατρείο της Κλινικής «ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ», οι ασθενείς με πιθανή ή διαγνωσμένη τροφική αλλεργία μπορούν να επωφεληθούν από όλες τις πτυχές μιας απόλυτα εξειδικευμένης αντιμετώπισης αυτού του δύσκολου, αλλά όχι πια άλυτου προβλήματος.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΑΣ ΤΕΥΧΟΣ