ΠΙΣΩ
Editorial - Η στήλη του εκδότη
Τεύχος 31
Editorial - Η στήλη του εκδότη

Χρεώσεις και «κόλπα»

Σε πρόσφατο δημοσίευμα μιας απʼ τις σοβαρότερες εφημερίδες των Αθηνών αναφερόταν ότι «οι ιδιωτικές Κλινικές εξαπατούν τον ΕΟΠΥΥ με διπλές χρεώσεις» και το δημοσίευμα ανέλυε παρακάτω «τα κόλπα των ιδιωτικών Κλινικών».

Δημοσιεύματα τέτοιου είδους, που γενικεύουν κάποιες καταστάσεις και παραπληροφορούν τους πολίτες για όσα συμβαίνουν γύρω τους, διερωτάται κανείς τι πραγματικά επιδιώκουν. Και βέβαια, κανένας δεν αρνείται ότι αυτά που αναφέρονται στο δημοσίευμα δεν αποκλείεται καθόλου να έχουν γίνει από ορισμένους, αυτό όμως είναι τελείως άλλο θέμα και τελείως διαφορετική είναι η εντύπωση που αποκομίζουν οι πολίτες, όταν αυτό το φαινόμενο παρουσιάζεται ως γενικευμένη κατάσταση, πράγμα που φυσικά δεν είναι αλήθεια. Κάτι ανάλογο έχει γίνει και σε άλλες περιπτώσεις στην ελληνική κοινωνία, όπως π.χ. η γνωστή διατύπωση ότι «οι μετανάστες είναι δολοφόνοι», επειδή έτυχε κάποιοι μετανάστες να είναι δολοφόνοι. Αλλά βέβαια τα μεμονωμένα φαινόμενα, ακόμη κι όταν είναι συχνά, με κανένα τρόπο δεν χαρακτηρίζουν το σύνολο των ανθρώπων που υπάγονται στη σχετική κατηγορία. Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και στην περίπτωση των Κλινικών.

Τώρα, αν ρωτήσει κάποιος τι γίνεται με τις ιδιωτικές Κλινικές και σε ποιο σημείο βρίσκεται γενικά η κατάστασή τους, τόσο από επιστημονικής, όσο και από ηθικής πλευράς, η σωστή απάντηση είναι ασφαλώς ότι υπάρχουν Κλινικές που θα μπορούσαν να βαθμολογηθούν με άριστα, ενώ υπάρχουν και κάποιες άλλες που υστερούν. Φυσικά, υπάρχουν όλες οι ενδιάμεσες βαθμίδες. Αυτό είναι απόλυτα φυσικό, γιατί στον κόσμο μας υπάρχουν άνθρωποι κάθε είδους και καθένας διαλέγει το δρόμο που θέλει να ακολουθήσει – ένα δρόμο που ίσως του είναι προσιτός ή ίσως τον θεωρεί ότι είναι ο πιο βολικός ή ακόμη που τον επιλέγει γιατί τα κριτήριά του και οι ευαισθησίες του τον οδηγούν προς τα εκεί.

Το πρόβλημα στην Ελλάδα είναι ότι έχουμε την εντύπωση ότι θα επινοήσουμε για πρώτη φορά τον τροχό ή ορισμένες φορές ότι θα πετύχουμε τον τετραγωνισμό του κύκλου. Το πρώτο το έκαναν κάποιοι άλλοι πολύ πιο παλιά, ενώ το δεύτερο κανένας δεν το πέτυχε ακόμη. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι χώρες που θέλουν να έχουν σωστή παροχή υπηρεσιών υγείας καθορίζουν τους νόμους και δημιουργούν θεσμούς, ώστε να είναι σαφές πώς θα πρέπει καθένας να κινηθεί, έτσι ώστε όταν κάποιοι - για δικούς τους λόγους - αποφασίζουν να βγουν στο περιθώριο, αυτό να γίνεται αμέσως φανερό και να υφίστανται τις ανάλογες συνέπειες. Ακόμη πιο απλά, σε άλλες χώρες οι άνθρωποι δεν είναι ηθικότεροι απʼ τους Έλληνες, οι θεσμοί όμως είναι σοβαρότεροι και οι συνέπειες που θα προκύψουν θα είναι καταλυτικές, ώστε το σκέφτεται κανείς πάρα πολύ πριν αποφασίσει να βγει στην παρανομία.

Αν κάποιος διερωτάται τι θα έπρεπε να γίνει στον τόπο μας στον τομέα των ιδιωτικών υπηρεσιών υγείας, η απάντηση είναι πάρα πολύ απλή. Πρέπει να τεθούν προϋποθέσεις και κανόνες και πρέπει να αποφασίσει η πολιτεία ότι αυτοί οι κανόνες θα εφαρμόζονται, θα υπάρχει έλεγχος συστηματικός και αντικειμενικός και θα επιβάλλονται βαρύτατες κυρώσεις όταν διαπιστώνονται ατασθαλίες που δεν είναι λάθη ή παραλείψεις, αλλά παράκαμψη των κανονισμών και της νομιμότητας από πρόθεση. Και βέβαια, ένας σωστός και ανεπηρέαστος έλεγχος μπορεί πάρα πολύ εύκολα να διαπιστώσει τι ακριβώς συμβαίνει σε κάθε περίπτωση.

Το δημοσίευμα της εφημερίδας ανέφερε υπερβολικές χρεώσεις (ίσως και διπλές χρεώσεις), όπως και ορισμένα «κόλπα» που εφαρμόστηκαν ενδεχομένως από κάποιες Κλινικές. Όταν δεν υπάρχει έλεγχος ή όταν ο υποθετικός έλεγχος είναι σημαντικά επηρεασμένος από άλλα κίνητρα και όχι από τα σωστά, όλα είναι δυνατόν να συμβούν. Και στον τόπο το δικό μας, όπως είναι γνωστό, έχουν συμβεί μέχρι σήμερα κυριολεκτικά σε όλους τους τομείς της δημόσιας, αλλά και της ιδιωτικής ζωής, τα πάντα. Αυτό δεν σημαίνει με κανένα τρόπο ότι η λύση είναι να κακολογούμε αυτούς ή εκείνους ή να ξεσηκώνουμε τον κόσμο εναντίον κάποιων τάξεων συνολικά. Η σωστή λύση είναι να διαπιστώσουμε πού και τι ακριβώς συμβαίνει, να επιβάλουμε τις αυστηρές κυρώσεις που θα προβλέπονται από τους νόμους, θα τις επιβάλουμε όμως εκεί που πραγματικά πρέπει να επιβληθούν. Έχει παρατηρηθεί στο παρελθόν να γίνει έλεγχος σε Κλινικές και να προκύψει ότι είναι «άψογες», ενώ είναι πασίγνωστο ότι αυτό δε συμβαίνει καθόλου. Απʼ την άλλη μεριά, αποκαλύφθηκαν τάχα «παρανομίες» σε Κλινικές που λειτουργούν άψογα και που όμως είναι ενδεχόμενο κατά διαστήματα να εμφανίζουν ασήμαντες παραλείψεις, λάθη ή αβλεψίες. Άλλο το ένα, άλλο το άλλο. Ο σωστός έλεγχος,όμως, μπορεί να γίνει μόνο από σωστούς ανθρώπους, που κινούνται με σωστά κίνητρα και είναι αποφασισμένοι να αποδώσουν δικαιοσύνη. Τέτοιου είδους ελεγκτές χρειάζονται στα θέματα της υγείας. Και βέβαια, η πολιτεία μπορεί να τους βρει αν το θελήσει. Το πρόβλημα είναι ότι πάρα πολλές φορές δε θέλει κάτι τέτοιο.


Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι γενικεύσεις και η επιπόλαιη θεώρηση των προβλημάτων δεν πρόκειται ποτέ να οδηγήσει σε λύση. Δεν είναι όλοι οι δημόσιοι υπάλληλοι τεμπέληδες. Υπάρχουν αρκετοί ανάμεσά τους που είναι και ευσυνείδητοι και έντιμοι και εργατικοί. Δεν είναι όλοι οι μετανάστες δολοφόνοι. Υπάρχουν αρκετοί ανάμεσά τους που είναι νοικοκυρεμένοι και που επιδιώκουν μια συμμαζεμένη και έντιμη πορεία μέσα στην κοινωνία αν τους δοθούν οι κατάλληλες συνθήκες. Με ανάλογο τρόπο, δεν είναι όλες οι Κλινικές που εφαρμόζουν «κόλπα» ή που κάνουν διπλές χρεώσεις. Είναι όμως υποχρέωση της πολιτείας να διαπιστώσει πώς κινούνται όλοι όσοι βρίσκονται στο προσκήνιο και να αποδώσει σε καθέναν σύμφωνα με τα έργα του. Ο στιγματισμός μιας ολόκληρης κατηγορίας ανθρώπων, που άλλωστε προσφέρουν σημαντικότατο κοινωνικό έργο, δε βοηθάει καθόλου την ενημέρωση και την πρόοδο της κοινωνίας. Ας μη ξεχνούμε ότι σχεδόν το 40% των αρρώστων στην Ελλάδα νοσηλεύονται σε ιδιωτικές Κλινικές. Χρειάζεται προσεκτική μελέτη των θεμάτων σε βάθος, γιατί μόνο τότε μπορεί ο πολίτης να νιώσει ικανοποιημένος και να ξέρει ότι αυτά που του προτείνονται είναι σωστά, δίκαια και προσιτά και σε κείνον.

Πολλοί είναι εκείνοι που πιστεύουν ότι, στο μέλλον, στην παροχή υπηρεσιών υγείας στον τόπο μας, ο ιδιωτικός τομέας έχει να παίξει σημαντικότατο ρόλο. Στην άποψη αυτή εμείς θα συμφωνήσουμε. Βέβαια, κρατώντας κάποιες επιφυλάξεις και τηρώντας κάποιες αρχές, που η Κλινική μας προσπάθησε πάντοτε και να εφαρμόσει και να επιβάλει. Ελπίδα και προσδοκία είναι να υπάρξει συμπαράσταση και έλεγχος της πολιτείας, ώστε και οι κανόνες να είναι ξεκάθαροι και ο έλεγχος να είναι αντικειμενικός. Μπορεί ο συνδυασμός να είναι δύσκολος, δεν είναι όμως αδύνατος. Αν τον επιδιώξουμε, θα τον πετύχουμε. Ώστε ο Έλληνας πολίτης και να είναι ενημερωμένος και να έχει τη βεβαιότητα ότι δεν πέφτει «θύμα» κάποιων αετονύχηδων. Πράγμα που, δυστυχώς, στο παρελθόν υπήρξε όχι η σπάνια εξαίρεση.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΑΣ ΤΕΥΧΟΣ