ΠΙΣΩ
Επείγουσα αγγειοπλαστική στο οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου
Τεύχος 11
Επείγουσα αγγειοπλαστική στο οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου

Με ποιους τρόπους επιτυγχάνεται η επαναγγείωση;
Δύο είναι οι τρόποι επιτυχούς διάνοιξης της αποφραγμένης αρτηρίας:
α) Με τη χρήση φαρμακευτικών ουσιών, που βοηθούν στη λύση του θρόμβου (θρομβόλυση).
β) Μηχανικά, με την επείγουσα διάνοιξη του αγγείου, εισάγοντας μέσα στην αρτηρία του ασθενούς καθετήρες με μπαλόνια που διανοίγουν και διαστέλλουν την αρτηρία στο σημείο της απόφραξης (αγγειοπλαστική). Αυτό γίνεται διαδερμικά με τοπική αναισθησία. Κατόπιν, γίνεται τοποθέτηση μεταλλικών πλεγμάτων (stent) στο εσωτερικό της αρτηρίας που την συγκρατούν ανοικτή (εικόνα 2).



Ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος επαναγγείωσης;
Η απάντηση στο δύσκολο αυτό ερώτημα γίνεται φανερή όταν κοιτάξει κανείς τα υπέρ και τα κατά της κάθε μεθόδου.
Η θρομβόλυση, καταξιωμένη πλέον στο χρόνο, είναι αποδεδειγμένο ότι σώζει ζωές επιτυγχάνοντας τη διάνοιξη του αποφραγμένου αγγείου. Η αποτελεσματικότητα είναι μέγιστη ιδίως την πρώτη ώρα μετά την εμφάνιση του πόνου, μειώνεται όμως δραματικά με την παρέλευση του χρόνου με αμφίβολα αποτελέσματα μετά από 12 ώρες. Η χορήγηση του φαρμάκου είναι εύκολη και γρήγορη και μπορεί να γίνει και μέσα στο ασθενοφόρο κατά την διακομιδή του ασθενούς. Σχετίζεται όμως με αυξημένο κίνδυνο αιμορραγίας, ιδιαίτερα εγκεφαλικής, σε ποσοστό έως και 1% που είναι πιο αυξημένος σε κάποιες ομάδες ασθενών, όπως οι ηλικιωμένοι και ασθενείς με προηγούμενο εγκεφαλικό επεισόδιο, καθιστώντας έτσι τη χορήγησή του ακατάλληλη για κάποιους αρρώστους.

Η αγγειοπλαστική, από την άλλη, είναι μια σαφώς πιο εξειδικευμένη μέθοδος που απαιτεί την παρουσία εξειδικευμένου προσωπικού και ιατρών με εμπειρία, καθώς και την παρουσία καλά οργανωμένου αιμοδυναμικού εργαστηρίου. Η υποδομή αυτή δεν είναι άμεσα διαθέσιμη και είναι ασφαλώς πιο δαπανηρή. Με την εξασφάλιση όμως αυτών των προϋποθέσεων, είναι πλέον αποδεδειγμένο ότι επιτυγχάνει πλήρη διάνοιξη του αποφραγμένου αγγείου, σε ποσοστό μεγαλύτερο από αυτό της θρομβόλυσης, με αποκατάσταση καλύτερης αιμάτωσης του μυοκαρδίου και λιγότερες υποτροπές του εμφράγματος. Η αποτελεσματικότητά της είναι επίσης χρονοεξαρτώμενη αλλά λιγότερο σε σχέση με την θρομβόλυση. Η πιθανότητα αιμορραγίας και εγκεφαλικού είναι σαφώς μειωμένη. Όλα αυτά μεταφράζονται σε αυξημένο ποσοστό επιβίωσης και λιγότερες επιπλοκές μετά το έμφραγμα. Επιπλέον, επειδή συνδυάζεται με την ταυτόχρονη διενέργεια στεφανιογραφίας, είναι δυνατή η διαπίστωση και άλλων βλαβών των στεφανιαίων αρτηριών που θα παρέμεναν ειδάλλως αδιάγνωστες.

Ποια είναι η πρακτική στις χώρες του εξωτερικού;
Στις Η.Π.Α. και τον Καναδά, αλλά και σε ολοένα περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παρατηρείται σταδιακή αλλαγή της αντιμετώπισης του οξέως εμφράγματος από την παραδοσιακή θρομβόλυση στην πρωτογενή αγγειοπλαστική. Το επικρατέστερο μοντέλο είναι αυτό της δημιουργίας αιμοδυναμικών κέντρων επανδρωμένων επί 24ώρου βάσεως με δυνατότητα απ’ ευθείας εισαγωγής ή μεταφοράς των ασθενών από άλλα κέντρα.

Ήδη οι οδηγίες της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρίας και του Αμερικανικού Κολεγίου Καρδιολογίας έχουν ενσωματώσει την επείγουσα πρωτογενή αγγειοπλαστική ως την μέθοδο εκλογής της επαναγγείωσης στο οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου, με την προϋπόθεση ότι υπάρχει η ανάλογη εμπειρία και υποδομή και εξασφαλίζεται η ταχύτατη διεκπεραίωση του ασθενούς.

Ποιο είναι το υπάρχον καθεστώς στον «ΑΓΙΟ ΛΟΥΚΑ»;
Το αιμοδυναμικό εργαστήριο της Κλινικής «ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ» έχει να επιδείξει ιστορία άνω των 15 ετών και διαθέτει τον πιο σύγχρονο εξοπλισμό και μηχανήματα, ιδιαίτερα μετά την προσθήκη του τρίτου στεφανιογράφου το καλοκαίρι του 2005. Πραγματοποιούνται πάνω από 600 αγγειοπλαστικές το χρόνο και περισσότερες από 3000 στεφανιογραφίες με πολύ καλά αποτελέσματα και ελάχιστες επιπλοκές. Υπάρχει 24ωρη καρδιοχειρουργική κάλυψη για την πολύ σπάνια περίπτωση της ανάγκης επείγουσας εγχείρησης by-pass. Διαθέτει μονάδα εντατικής νοσηλείας με 24ωρη επάνδρωση και μακροχρόνια εμπειρία στην αντιμετώπιση οξέων στεφανιαίων επεισοδίων.

Πότε θα ξεκινήσει η υπηρεσία επείγουσας αγγειοπλαστικής στο οξύ έμφραγμα;
Η υπηρεσία αυτή είναι ήδη ενεργός. Υπάρχει 24ωρη μονάδα ετοιμότητας με ασθενοφόρο και καρδιολόγο που μπορεί να παραλάβει χωρίς καθυστέρηση έναν ασθενή με πιθανό έμφραγμα. Η παραλαβή μπορεί να γίνει είτε από το σπίτι μετά από ένα επεισόδιο πόνου, ή ακόμη και από νοσοκομείο χωρίς δυνατότητα αγγειοπλαστικής. Πραγματοποιείται απ’ ευθείας μεταφορά στο αιμοδυναμικό εργαστήριο όπου και γίνεται η αξιολόγηση του ασθενούς και η διενέργεια στεφανιογραφίας/αγγειοπλαστικής εφ’ όσον κρίνεται απαραίτητο. Υπάρχουν πάντοτε διαθέσιμοι επί 24ώρου βάσεως δύο επεμβατικοί καρδιολόγοι με εμπειρία στις επεμβάσεις αγγειοπλαστικών, πράγμα που είναι απαραίτητο για τη διασφάλιση επιτυχούς αποτελέσματος. Ο ασθενής κατόπιν νοσηλεύεται στη μονάδα εντατικής νοσηλείας.

Συμπερασματικά η σύγχρονη αντιμετώπιση του οξέος εμφράγματος απαιτεί την ύπαρξη της δυνατότητας μηχανικής επαναγγείωσης (αγγειοπλαστικής). Είναι μία εξέλιξη της σύγχρονης ιατρικής που αποτελεί ρουτίνα στις περισσότερες χώρες του δυτικού κόσμου και που επιβάλλεται να εφαρμοσθεί και στην Ελλάδα. Η Κλινική «ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ», πιστή στο καθήκον για τον άρρωστο και εναρμονισμένη με τις σύγχρονες εξελίξεις της επιστήμης, προχωρεί αποφασιστικά στο επόμενο βήμα με στόχο την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση αυτής της επείγουσας και σοβαρότατης κατάστασης.

Γιατί ο “χρόνος είναι χρήμα” στο οξύ έμφραγμα;
Η επιτυχής αντιμετώπιση του οξέως εμφράγματος εξαρτάται κυρίως από το κατά πόσον η παροχή φροντίδας και περίθαλψης θα είναι αποτελεσματική αλλά και έγκαιρη. Ίσως δεν υπάρχει άλλος τομέας της θεραπευτικής ιατρικής όπου ο χρόνος να έχει τόσο ζωτική σημασία, αφού εδώ κάθε καθυστέρηση μεταφράζεται κυριολεκτικά σε απώλεια ζωής.

Πώς αντιμετωπίζεται το οξύ έμφραγμα;
Η αποτελεσματική αντιμετώπιση συνίσταται σε τρία ουσιαστικά βήματα:
α) Έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων από τους πάσχοντες και τον περίγυρό τους και αναζήτηση βοήθειας.
β) Παροχή πρώτων βοηθειών και συνεχής παρακολούθηση του καρδιακού ρυθμού, δεδομένου ότι ο κίνδυνος θανάσιμων αρρυθμιών είναι μεγάλος, ιδιαίτερα το πρώτο 24ωρο.
γ) Έγκαιρη διάνοιξη της αποφραγμένης αρτηρίας (επαναγγείωση) και αποκατάσταση της παροχής αίματος στο μυοκαρδιακό ιστό.

Στις προηγούμενες τρεις δεκαετίες σημειώθηκε σημαντική πρόοδος στα δύο πρώτα βήματα με τη διαρκή ενημέρωση του κοινού στα θέματα προληπτικής ιατρικής και τη δημιουργία καλά εξοπλισμένων και επανδρωμένων ασθενοφόρων και στεφανιαίων μονάδων εντατικής νοσηλείας.

Την τελευταία δεκαετία όμως είχαμε και σημαντικές εξελίξεις στο θέμα της επαναγγείωσης.

Τι είναι το οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου;
Η στεφανιαία νόσος αποτελεί τη μεγαλύτερη σύγχρονη επιδημία του δυτικού κόσμου και την πρώτη αιτία θανάτου. Είναι η διαδικασία στένωσης των στεφανιαίων αρτηριών της καρδιάς από τη δημιουργία αθηροσκληρυντικών πλακών με αποτέλεσμα την ελάττωση της αιμάτωσης της καρδιάς και την εμφάνιση συμπτωμάτων πόνου στο στήθος συνήθως κατά την κόπωση (στηθάγχη). Η πιο ακραία και δραματική έκφανση της νόσου είναι η ρήξη κάποιας από αυτές τις πλάκες με αποτέλεσμα τη δημιουργία θρόμβου και την πλήρη και απότομη απόφραξη του αγγείου (εικόνα 1).



Αυτό ακολουθείται από συνήθως έντονο στηθαγχικό πόνο λόγω της νέκρωσης ενός τμήματος της καρδιάς (οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου) με συνοδές αλλοιώσεις στο ηλεκτροκαρδιογράφημα. Αποτελεί μια επείγουσα και επικίνδυνη κατάσταση για τη ζωή του ασθενούς που χρήζει άμεσης αντιμετώπισης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΑΣ ΤΕΥΧΟΣ