ΠΙΣΩ
Πυρετικοί Σπασμοί: Πληροφορίες για τους γονείς
Τεύχος 13
Πυρετικοί Σπασμοί: Πληροφορίες για τους γονείς
Όλγα Τζέτζη
Παιδίατρος

Σκοπός του ενημερωτικού αυτού άρθρου είναι να δώσει κάποιες πληροφορίες για τους πυρετικούς σπασμούς στα μικρά παιδιά.



Πρώτα κάποιες βασικές πληροφορίες

Η λέξη σπασμοί περιγράφει μια ξαφνική, μη φυσιολογική δραστηριότητα του εγκεφάλου.

Κατά τη διάρκεια ενός επεισοδίου σπασμού, το παιδί ξαφνικά μπορεί να εμφανίσει απώλεια της συνείδησης, συσπάσεις των χεριών και των ποδιών, απώλεια ούρων και το χρώμα του μπορεί να αλλάξει. Έτσι, το παιδί φαίνεται ωχρό ή ακόμα και κυανωτικό (μπλε). Το άτομο το οποίο κάνει σπασμούς δε γνωρίζει και δε θυμάται τι συνέβη κατά τη διάρκεια του επεισοδίου και συνήθως παρουσιάζει υπνηλία για κάποιο χρονικό διάστημα μετά απ’ αυτό.

Πυρετικοί σπασμοί
Όταν ένα μικρό παιδί έχει υψηλό πυρετό (συνήθως κατά τη διάρκεια μιας ίωσης), μπορεί ορισμένες φορές να κάνει σπασμούς. Συνήθως πυρετικοί σπασμοί εμφανίζονται σε βρέφη και νήπια ηλικίας 8 μηνών μέχρι 5 – 6 χρόνων. Τις πιο πολλές φορές υπάρχει κληρονομική προδιάθεση κι έτσι οι πυρετικοί σπασμοί είναι πιο συχνοί σε παιδιά των οποίων κάποιος από τους γονείς έκανε κι αυτός πυρετικούς σπασμούς στην παιδική ηλικία.

Οι πιο πολλοί πυρετικοί σπασμοί είναι βραχείας διάρκειας, διαρκούν 1 - 2 λεπτά, αν και αυτός ο χρόνος φαίνεται σαν αιωνιότητα για τους γονείς που τα παιδιά τους εμφάνισαν πυρετικούς σπασμούς.
 

Ορισμένες ερωτήσεις και απαντήσεις

Είναι συχνό φαινόμενο οι πυρετικοί σπασμοί;
Ναι, μέχρι 5% των παιδιών (1 στα 20) μπορεί να εμφανίσουν τουλάχιστον ένα επεισόδιο.

Γιατί το παιδί μου εμφάνισε πυρετικούς σπασμούς;
Οι πιο βασικοί προδιαθεσικοί παράγοντες είναι η ηλικία του παιδιού και η παρουσία πυρετού. Ορισμένες οικογένειες είναι πιο επιρρεπείς στην εμφάνιση πυρετικών σπασμών (κληρονομική προδιάθεση).

Τι προκάλεσε τον πυρετό;
Τις πιο πολλές φορές πρόκειται για μια ιογενή λοίμωξη π.χ. του ανώτερου αναπνευστικού, η οποία δεν χρειάζεται να θεραπευθεί με αντιβιοτικά. Ο παιδίατρος θα αναζητήσει άλλες αιτίες πυρετού, για παράδειγμα λοίμωξη των αυτιών, ούρων, αίματος ή εντέρου και μερικές φορές μπορεί να σκεφτεί την πιθανότητα της μηνιγγίτιδας. Αυτοί είναι οι λόγοι που πιθανόν να γίνουν στο παιδί σας εξετάσεις αίματος και ούρων ή ακόμα και οσφυονωτιαία παρακέντηση.

Είναι οι πυρετικοί σπασμοί επικίνδυνοι για το παιδί μου;
Σχεδόν ποτέ. Στην πλειονότητα των παιδιών, οι πυρετικοί σπασμοί δεν έχουν καμία επίπτωση στην υγεία του παιδιού μακροπρόθεσμα. Ωστόσο, σε σπάνιες περιπτώσεις, σε κάποια παιδιά, ένα επεισόδιο πυρετικών σπασμών μπορεί να διαρκέσει για πάνω από μισή ώρα, οπότε μπορεί να εμφανιστούν επιπλοκές. Σε αυτή την περίπτωση, το παιδί μπορεί να χρειαστεί περαιτέρω διερεύνηση.

Θα ξαναεμφανίσει το παιδί μου πυρετικούς σπασμούς;
Περίπου το 1/3 των παιδιών, τα οποία ανήκουν στην ηλικία όπου εμφανίζονται συνήθως οι πυρετικοί σπασμοί, θα έχουν και άλλο επεισόδιο σπασμών.

Είναι οι πυρετικοί σπασμοί επιληψία;
Όχι. Επιληψία είναι ο όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει ποικίλους τύπους σπασμών οι οποίοι επαναλαμβάνονται συχνά, χωρίς πάντοτε κάποια αναγνωρισμένη αιτία, τόσο στα παιδιά όσο και στους ενήλικες που δεν έχουν πυρετό. Ο κίνδυνος το παιδί σας να αναπτύξει μελλοντικά επιληψία ύστερα από ένα απλό επεισόδιο πυρετικών σπασμών είναι μόνο ελάχιστα αυξημένος σε σχέση με ένα παιδί που ποτέ δεν εμφάνισε πυρετικούς σπασμούς. Πολύ σπάνια, οι σπασμοί είναι πιο επιπεπλεγμένοι και ίσως χρειαστεί να γίνει κάποιος έλεγχος σε αυτή την περίπτωση και το παιδί μπορεί να εισαχθεί στο νοσοκομείο.

Τι συμβαίνει με τους εμβολιασμούς;
Είναι πολύ σημαντικό το γίνουν στο παιδί σας όλα τα απαραίτητα εμβόλια. Η πιο πιθανή ανεπιθύμητη ενέργεια μετά τον εμβολιασμό, αν υπάρχει κάποια, είναι ο πυρετός. Εάν το παιδί σας έχει εμφανίσει στο παρελθόν κάποιο επεισόδιο πυρετικών σπασμών, είναι καλή ιδέα να του χορηγήσετε αντιπυρετικό (παρακεταμόλη) μετά τον εμβολιασμό.

Θα χρειαστεί το παιδί μου να παίρνει τακτική φαρμακευτική αγωγή για να παρεμποδιστεί η τυχόν επανεμφάνιση των πυρετικών σπασμών;
Σε σπάνιες περιπτώσεις θα χρειαστεί το παιδί τακτική φαρμακευτική αγωγή (συνεχής προφύλαξη). Είναι πολύ πιθανό ο παιδίατρος να συνταγογραφήσει διαζεπάμη, ένα φάρμακο το οποίο μειώνει τον αριθμό των υποτροπών και το οποίο μπορεί να χορηγηθεί είτε από το ορθό (με υποκλυσμό) κατά την έναρξη ή τη διάρκεια ενός επεισοδίου σπασμών, είτε από το στόμα κατά τις 2-3 πρώτες ημέρες του εμπυρέτου.

Μπορώ να κάνω κάτι για να σταματήσω την επανεμφάνιση πυρετικών σπασμών στο παιδί μου;
Ναι, έως ένα σημείο. Το παιδί σας, όπως και κάθε άλλο παιδί, είναι πολύ πιθανό να εμφανίσει πυρετό στο μέλλον, κυρίως στα πλαίσια μιας ιογενούς λοίμωξης. Το πιο σημαντικό είναι να προσπαθήσετε να κατεβάσετε έγκαιρα τη θερμοκρασία, μιας και το εκλυτικό αίτιο για την εμφάνιση πυρετικών σπασμών είναι ο πυρετός. Πρέπει όμως να έχετε υπόψη σας ότι τα αντιπυρετικά από μόνα τους δε μειώνουν την πιθανότητα νέων επεισοδίων.

 

Τι να κάνετε όταν το παιδί σας δεν είναι καλά

Ελέγξτε τη θερμοκρασία

Καλό είναι να έχετε πάντα θερμόμετρο στο σπίτι και εάν η θερμοκρασία του παιδιού σας είναι πάνω από 37οC, προσπαθήστε να κρατήσετε το παιδί δροσερό και χορηγήστε εγκαίρως αντιπυρετικό.
 

Κρατήστε το παιδί δροσερό

Μη χρησιμοποιείτε πολύ χοντρά ρούχα και μην έχετε πολύ αυξημένη τη θερμοκρασία του δωματίου. Δώστε άφθονα υγρά. Σκευάσματα παρακεταμόλης (όπως Depon, Dolal) θα μειώσουν τη θερμοκρασία του σώματος του παιδιού. Μην ξεχνάτε ότι η άνοδος της θερμοκρασίας μπορεί να προέλθει από κάποια λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού (π.χ. ωτίτιδα), γι' αυτό συμβουλευτείτε τον παιδίατρο όταν το παιδί σας φαίνεται ότι δεν είναι καλά. Ο παιδίατρος θα σας δώσει κάποιες γενικές συμβουλές και θα αποφασίσει αν χρειάζεται ή όχι η χορήγηση αντιβιοτικού.

 

Τι να κάνετε οταν το παιδί ξαναεμφανίσει πυρετικούς σπασμούς

  • Τοποθετήστε το παιδί στο πάτωμα, στο πλάι ή μπρούμυτα και αφαιρέστε οτιδήποτε υπάρχει στο στόμα. Ποτέ μην αφήνετε το παιδί ανάσκελα γιατί μπορεί να προκληθεί εισρόφηση.
  • Αν μπορείτε, παρατηρήστε την ώρα για να έχετε μια ιδέα για το πόσο διήρκησε το επεισόδιο. Αν είναι δυνατό, μείνετε με το παιδί σας καθ' όλη τη διάρκεια των σπασμών. Αν είναι κάποιο άλλο άτομο κοντά σας, ζητήστε του να καλέσει βοήθεια, αν χρειάζεται. Αν και είναι αρκετά δύσκολο, διατηρήστε την ψυχραιμία σας.
  • Μην τοποθετήσετε τίποτα στο στόμα του παιδιού σας. Παρατηρήστε το χρώμα και την αναπνοή του παιδιού και περιμένετε να σταματήσουν οι σπασμοί, διότι συνήθως διαρκούν λίγο.
  • Ύστερα από 5 λεπτά, αν το παιδί συνεχίζει να κάνει σπασμούς και ο παιδίατρος σας έχει συνταγογραφήσει διαζεπάμη από το ορθό, χορηγήστε την αμέσως. Μετά μπορείτε είτε να καλέσετε ασθενοφόρο, είτε να πάτε το παιδί απευθείας στο νοσοκομείο.

Διαζεπάμη από το όρθο (Stesolid)
Η διαζεπάμη είναι ένα φάρμακο το οποίο δρα γρήγορα, η δράση του διαρκεί μικρό χρονικό διάστημα και χρησιμοποιείται για να σταματήσει το επεισόδιο πυρετικών σπασμών. Στο νοσοκομείο συχνά δίνεται ενδοφλεβίως, αλλά στο σπίτι μπορείτε να χορηγήσετε το φάρμακο από το ορθό και η αποτελεσματικότητα είναι σχεδόν η ίδια.

Αποθήκευση της διαζεπάμης
Το σκεύασμα πρέπει να φυλάσσεται μακριά από τα παιδιά σε ένα δροσερό μέρος. Θυμηθείτε να ελέγχετε την ημερομηνία λήξης, ώστε το φάρμακο να αντικαθίσταται μετά το πέρας αυτής της ημερομηνίας. 

Ίσως ο παιδίατρος να σας έχει συνταγογραφήσει διαζεπάμη σε υποκλυσμό. Υπάρχουν σκευάσματα των 2.5 mg, 5 mg και 10 mg, ανάλογα με την ηλικία του παιδιού.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΑΣ ΤΕΥΧΟΣ