ΠΙΣΩ
Η στήλη του εκδότη
Τεύχος 14
Η στήλη του εκδότη

Προσωπικά Βιώματα 

Για κάποιους συνεργάτες, που δίνουμε μαζί καθημερινά τον αγώνα για το νόημα της σωστής ιατρικής. 

Ελπίζω οι αναγνώστες του περιοδικού μας να μου συγχωρήσουν την εξαίρεση που θα κάνω σήμερα απ’ τον κανόνα. Δηλαδή, αντί ν' ασχοληθώ με θέματα γενικότερου ενδιαφέροντος, θα ιστορήσω μια προσωπική μου εμπειρία. 

Λοιπόν, στα τριάντα ένα και πλέον χρόνια που λειτουργεί η Κλινική «ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ», που διευθύνω, το όνομά μου δεν εμφανίστηκε ούτε μια φορά στον κατάλογο των ασθενών της. Ούτε καν για μια γρίπη, ούτε καν για μια μικροεπέμβαση. Για τίποτε απ' αυτά. 

Το πρόβλημα ξεκίνησε τις πολύ πρωινές ώρες της Παρασκευής 29 του Δεκέμβρη, όταν ένα ελαφρό άλγος στο κάτω μέρος των βραχιόνων και ένα αίσθημα κενού και αδυναμίας στο στήθος, με ανάγκασαν να ανακοινώσω στη γυναίκα μου τη μοιραία φράση «Δεν είμαι καλά». Η συνέχεια ήταν αναπότρεπτη. 

Μια επιμελημένη κλινική εξέταση, ένα ηλεκτροκαρδιογράφημα, μια επίσκεψη στους υπερήχους και η διάγνωση ήταν σχεδόν θεμελιωμένη: «Αρχόμενο οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου». Από 'κει κι ύστερα, η μεταφορά στο Αιμοδυναμικό Εργαστήριο ήταν πια μονόδρομος, για στεφανιογραφία και ενδεχόμενη εφαρμογή αγγειοπλαστικής. 

Οι δύο πάνω - κάτω ώρες που πέρασα στο Εργαστήριο αυτό ήταν για μένα αποκάλυψη. Ξαπλωμένος σε μια άβολη επιφάνεια, με το δεξί χέρι σηκωμένο προς τα πάνω και το κεφάλι γυρισμένο προς τα αριστερά, άκουγα γύρω μου μερικούς απ’ τους στενότερους συνεργάτες που διαθέτω να συζητούν, να προβληματίζονται, να διερωτώνται, να αποφασίζουν, με στόχο να πετύχουν το άριστο δυνατό αποτέλεσμα. Ήταν ένα βίωμα πραγματικά συναρπαστικό, ν’ ακούς αυτούς τους ανθρώπους - διακεκριμένοι καρδιολόγοι όλοι τους - που κείνη την ώρα είχαν επιδοθεί σ’ έναν αγώνα, επιστρατεύοντας τη γνώση τους, την πείρα τους, τα τάλαντά τους, τη διαίσθησή τους, όχι όμως μόνο αυτά. Ήταν φανερό πως είχαν βάλει στον αγώνα και την καρδιά τους. 

Μέσ’ στον ανελκυστήρα της ανόδου, ξαπλωμένος στο φορείο και κοιτώντας την οροφή, ένιωσα να με διατρέχει ένα αίσθημα χαράς. Αυτό είναι, σκεφτόμουν, το νόημα της σωστής ιατρικής που ονειρευόμασταν, κι ας μη την ξέραμε τότε καθόλου, όταν αποφασίσαμε, πριν δεκαετίες, να την σπουδάσουμε. Μια ιατρική που αξίζει να την υπηρετείς με αφοσίωση, με σεβασμό και με αγάπη - όπως αυτοί οι εκλεκτοί άνθρωποι που, πριν λίγα λεπτά βρίσκονταν γύρω μου και που ιδιαίτερα τους εκτιμώ, γιατί συνταιριάζουν τόσο πετυχημένα τη γνώση με την αρετή. 

Την άλλη μέρα, στο Πρωτοχρονιάτικο μήνυμά του, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε μια φράση πολύ απλή, που τράβηξε ιδιαίτερα την προσοχή μου. Την μεταφέρω: «Αγάπη σημαίνει ταπείνωση και προσφορά». Τόσο απλά και τόσο σωστά. Θυμήθηκα τα λόγια του Αποστόλου Παύλου: «Εάν ταις γλώσσαις των ανθρώπων λαλώ και των αγγέλων, αγάπην δε μη έχω, γέγονα χαλκός ηχών ή κύμβαλον αλαλάζον». Και συλλογίστηκα πως, δυστυχώς στην εποχή μας, έχει γεμίσει η ιατρική μας από ηχούντες χαλκούς και αλαλάζοντα κύμβαλα. Ο Απόστολος Παύλος όμως δεν είναι καθόλου απαισιόδοξος. Προσθέτει: «Νυνί δε, μένει πίστις, ελπίς, αγάπη, τα τρία ταύτα. Μείζων δε τούτων η αγάπη». Σκέφτηκα πως στην πραγματικότητα, ο Απόστολος Παύλος επαναλαμβάνει, με ορολογία βέβαια πολύ πιο πνευματική, τη φράση του Μενάνδρου: «Ως χαρίεν ο άνθρωπος, όταν άνθρωπος η». 

Οι ώρες της εντατικής δεν είναι εύκολες. Είναι μονότονες, καμιά φορά βαρετές, όχι σπάνια κουραστικές. Είναι όμως και ευκαιρία περισυλλογής. Και καθώς σκεφτόμουν τους συναδέλφους μου, αυτή τη φορά απ’ την αντίθετη όχθη, συλλογίστηκα πως η ιατρική μας που συχνά στην εποχή μας κυλιέται στη λάσπη, δεν στερείται πάντως, πέρα απ’ τις σκληρές εμπειρίες και τις σαρωτικές τρικυμίες, και κάποια ήρεμα ηλιοβασιλέματα, τότε που ο ήλιος βάφει βυσσινιά τα γύρω βουνά και μια νοσταλγική γαλήνη γεμίζει την ανθρώπινη καρδιά. 

Είχα γράψει το κείμενο αυτό, με πρόθεση να το αφιερώσω σε κείνους τους γιατρούς που μνημονεύω παραπάνω. Όταν το ξαναδιάβασα όμως, άλλαξα γνώμη. Γιατί αφιερώνεις κάτι σε κάποιον, όταν είναι δικό σου και θέλεις να γίνει δικό του. Το κείμενο αυτό όμως, εγώ απλά και μόνο το ‘γραψα, ενώ εκείνοι το βίωσαν. Δεν μπορώ λοιπόν να τους το αφιερώσω, γιατί απλούστατα δεν είναι δικό μου. Είναι, από την αρχή ακόμη, ξεκάθαρα, δικό τους.

Ο Διευθυντής της Κλινικής

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΑΣ ΤΕΥΧΟΣ