ΠΙΣΩ
Editorial - Η στήλη του εκδότη
Τεύχος 32
Editorial - Η στήλη του εκδότη
Δημοσθένης Κατσάρκας
Διευθυντής της Kλινικής
«ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ»

Είμαστε πρόθυμοι να αλλάξουμε;

Είναι φανερό απʼ τις εξελίξεις που σημειώνονται γύρω μας στην καινούρια χρονιά ότι στην παροχή υπηρεσιών υγείας στον τόπο μας θα υπάρξουν πολλές και ριζικές αλλαγές. Όχι μόνο γιατί τα συστήματα που ακολουθήθηκαν μέχρι τώρα έχουν χάσει πια την λειτουργικότητά τους, όσο κυρίως γιατί πρέπει να αναζητηθούν νέες μέθοδοι που θα εξυπηρετούν περισσότερο τους αρρώστους και θα κοστίζουν λιγότερο στην κοινωνία. Ένας στόχος που δεν είναι απʼ τους ευκολότερους, αλλά που σίγουρα είναι από τους πιο απαραίτητους. 

Μας ρωτούν συχνά τι θα προτείναμε, έχοντας ήδη μια πείρα πολλών δεκαετιών στην υπηρεσία της ιατρικής, ώστε οι υπηρεσίες υγείας να γίνουν πιο προσιτές, πιο απλές και πιο αποδοτικές για το μέσο πολίτη που συχνά αγωνιά και αγωνίζεται να εξασφαλίσει κάποια βοήθεια για την υγεία του, χωρίς δυστυχώς αρκετές φορές να το πετυχαίνει. 

Στην περίπτωση των κρατικών νοσοκομείων, είναι βέβαιο ότι υπάρχουν αρκετά σημαντικά περιθώρια για βελτίωση των παρεχομένων υπηρεσιών, με την προϋπόθεση ότι αυτοί που έχουν τη σχετική ευθύνη θα είναι πρόθυμοι να επικεντρώσουν την προσοχή τους πρώτα στον πάσχοντα άνθρωπο και ύστερα στην αξιοποίηση των δυνατοτήτων που έχει στα χέρια του το κράτος. Για να γίνει όμως αυτό, βασική προϋπόθεση είναι να υπάρξει πλήρης διαχωρισμός (και μάλιστα ασυμφιλίωτα και οριστικά) της υγείας από το κόμμα. 

Ακόμη πιο πρακτικά, η ευθύνη για τα θέματα της υγείας πρέπει να περάσει σε χέρια ανθρώπων, που έχουν εκπαιδευτεί σʼ αυτά και διαθέτουν τη σχετική πείρα, αλλά επίσης που έχουν και το απαιτούμενο ήθος. Μέχρι σήμερα, στις καίριες θέσεις των υπηρεσιών υγείας τοποθετούνται κομματικά στελέχη που τα περισσότερά τους δεν έχουν ιδέα των σχετικών προβλημάτων και είναι αδύνατο να βρουν τις κατάλληλες λύσεις. Όταν αποφασίσει η κοινωνία μας ότι η διοίκηση ενός νοσοκομείου ή η επίβλεψη ενός υγειονομικού τομέα ή η οργάνωση των υπηρεσιών που έχουν να κάνουν με την υγεία των πολιτών είναι θέμα των ειδικών ανθρώπων και όχι των κομματικών μηχανισμών, θα έχουμε κάνει ένα μεγάλο βήμα προς τα εμπρός. Αν καταφέρουμε να απομακρυνθούν όλοι οι άσχετοι άνθρωποι που έχουν κατά καιρούς εμπλακεί στα θέματα της υγείας και να παραμείνουν μόνο εκείνοι που έχουν τις γνώσεις, την πείρα και το σχετικό ήθος, τα πράγματα θα έχουν προοδεύσει σημαντικότατα. Με τον τρόπο αυτό θα προκύψουν σημαντικά οικονομικά οφέλη, θα υπάρξουν μεγάλες διευκολύνσεις για τους αρρώστους και το όλο τοπίο θα βελτιωθεί σε σημαντικό βαθμό. Δεν σημαίνει ότι αυτό είναι το παν, είναι όμως η απαραίτητη αρχή ώστε να αρχίσει να οικοδομείται ένα σύστημα λειτουργικό, αποδοτικό και διαθέσιμο για τους ανθρώπους που πάσχουν. Το πρώτο, λοιπόν, που πρέπει να γίνει είναι η αλλαγή της διοικητικής δομής. Τοποθέτηση ανθρώπων νέων, ειδικά εκπαιδευμένων, μορφωμένων και πολιτισμένων, που θα δώσουν μια νέα πνοή στην ροή των υπηρεσιών υγείας. 

Το δεύτερο που πρέπει να γίνει είναι η αλλαγή της νοοτροπίας που υπάρχει. Μέχρι σήμερα, η νοοτροπία που επικράτησε είναι ότι σε μια Μονάδα Υγείας πρώτα πρέπει να εξασφαλιστούν τα δικαιώματα των εργαζομένων και ύστερα να εξυπηρετηθούν οι ασθενείς. Αυτό είναι πέρα για πέρα λάθος και είναι αποτέλεσμα της στραβής νοοτροπίας που έχουν καλλιεργήσει διάφοροι επαγγελματίες συνδικαλιστές, που άλλωστε οι ίδιοι είναι οι πρώτοι που ωφελήθηκαν απʼ αυτό το σύστημα. Σε κάθε πολιτισμένο τόπο, οι υπηρεσίες υγείας υπάρχουν για την εξυπηρέτηση των αρρώστων. Αναντίρρητα, εκείνοι που εργάζονται στις υπηρεσίες αυτές έχουν και δικαιώματα και πρέπει να τύχουν κάθε δυνατής διευκόλυνσης και άνεσης για να κάνουν τη δουλειά τους. Όταν όμως μπαίνουν στο προσκήνιο οι δυο αυτές ομάδες, δηλαδή οι εργαζόμενοι και οι ασθενείς, τότε προηγούνται οι ασθενείς και ακολουθούν οι εργαζόμενοι. Το ανάποδο είναι πέρα για πέρα λάθος. Είναι ανατροπή κάθε λογικής και κάθε εννοίας «κράτους». Στις πολιτισμένες χώρες, ο δημόσιος υπάλληλος είναι υπηρέτης του πολίτη. Στη δική μας χώρα, στις περισσότερες περιπτώσεις, ο δημόσιος υπάλληλος είναι δυνάστης του πολίτη. Χρειάζεται επομένως αλλαγή νοοτροπίας και σωστή ιεράρχηση εννοιών και αξιών. Αν τα δυο αυτά πράγματα επιτευχθούν, η πρόοδος που θα ʽχει γίνει θα είναι κυριολεκτικά τεράστια. 

Από κει κι ύστερα βέβαια, πρέπει να ληφθούν ορισμένα βασικά μέτρα. Δηλαδή, πρέπει να δημιουργηθούν θεσμοί. Πώς θα λειτουργήσει η πρωτοβάθμια περίθαλψη, ποιος θα είναι ο ρόλος των γιατρών που θα συνεργαστούν, ποιες θα είναι οι αμοιβές τους, πώς θα γίνει η κατανομή των πιστώσεων που είναι διαθέσιμες για την υγεία και ένα σωρό άλλα προβλήματα, που μια λογική και μελετημένη αντιμετώπισή τους θα εξασφαλίσει σωστή περίθαλψη, χωρίς υπερβολικές δαπάνες. Αυτό όμως χρειάζεται μελέτη, χρειάζεται ειδικούς ανθρώπους και χρειάζεται πάνω απʼ όλα δουλειά. 



Το ερώτημα είναι αν αυτά τα πράγματα είμαστε διατεθειμένοι να τα βρούμε, όπου τυχόν υπάρχουν. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι στον τόπο μας υπάρχουν πολλοί νέοι άνθρωποι, με πολλά προσόντα, με αξιόλογες σπουδές, με όρεξη και διάθεση για δουλειά. Η τραγωδία είναι ότι αυτοί συνήθως μένουν στο περιθώριο και προβάλλονται κάποιοι άλλοι με στρεβλή νοοτροπία, που τους την εξασφάλισε ή ο συνδικαλισμός ή η κομματοκρατία, με τα γνωστά αποτελέσματα. Είμαστε πρόθυμοι να αλλάξουμε; Πολύ σωστά και πολύ σοφά, γράφτηκε πρόσφατα ότι η χώρα μας θα αλλάξει αν αλλάξουμε εμείς. Αν αυτό το πιστέψει και θελήσει να το εφαρμόσει ο κάθε ένας μας, τα αποτελέσματα θα είναι εκπληκτικά. Αλλιώτικα, θα συνωστιζόμαστε στα γρανάζια ενός συστήματος ανοργάνωτου, αναποτελεσματικού, δυσάρεστου και εξαιρετικά δαπανηρού. Το ερώτημα είναι τι προτιμάμε. 

Αυτά αφορούν τα δημόσια νοσοκομεία. Υπάρχουν όμως και οι ιδιωτικές Κλινικές, που κι αυτές προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στο 40% των Ελλήνων, όπως προκύπτει από τις στατιστικές. Γιʼ αυτές όμως, θα μιλήσουμε την επόμενη φορά.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΑΣ ΤΕΥΧΟΣ