ΠΙΣΩ
Η στήλη του εκδότη
Τεύχος 15
Η στήλη του εκδότη

Επανειλημμένα δημοσιεύματα στον τύπο, ιδιαίτερα μάλιστα τους τελευταίους μήνες, ισχυρίζονται ότι ο τομέας της υγείας έχει γίνει επενδυτικά ιδιαίτερα «ελκυστικός» και έμμεσα συνιστούν στους διάφορους επενδυτές να σκεφτούν και αυτό το ενδεχόμενο. Παρουσιάζονται μάλιστα στον τύπο διάφορες στατιστικές και ποικίλα αποτελέσματα οικονομικών εξελίξεων στις μεγάλες ιδιωτικές μονάδες του κλάδου, που μοιάζει να υποστηρίζουν με χειροπιαστά επιχειρήματα τις παραπάνω απόψεις.

Και βέβαια τίθεται το ερώτημα πόσο αληθινά είναι αυτά τα αποτελέσματα και πόσο ρεαλιστικές αυτού του είδους οι προτάσεις. Βλέπετε, στην εποχή που ζούμε, η οικονομία της ελεύθερης αγοράς έχει καλύψει τα πάντα. Αν σκεφτεί κανείς ότι ακόμα και στην «κομμουνιστική» Κίνα η νοοτροπία αυτής της καθαρά καπιταλιστικής αντίληψης έχει κατακλύσει τη μεγάλη χώρα, καταλαβαίνει αμέσως ότι συντελούνται στην εποχή μας πολύ μεγάλες ανακατατάξεις και αναθεωρούνται απόψεις και ιδέες που θεωρήθηκαν ατράνταχτες σε προηγούμενες εποχές. Μια όμως προσεκτικότερη θεώρηση του ζητήματος είναι βέβαιο ότι θα αποκαλύψει σ’ αυτούς που ενδιαφέρονται ότι τα πράγματα δεν είναι έτσι ακριβώς. Γιατί βέβαια καλές είναι οι στατιστικές, όταν μάλιστα δημιουργούν την εντύπωση ελκυστικών ενδεχομένων για επενδύσεις, το ερώτημα όμως που τίθεται πάντοτε είναι πόσο όλα αυτά είναι πραγματικά και πόσο είναι σκηνοθετημένα. Το θέμα είναι πάρα πολύ μεγάλο και έχει πολλές όψεις και ποικίλες πλευρές που ένα μικρό σημείωμα ασφαλώς δεν επαρκεί για την ανάλυσή του.

Παρόλα αυτά, ας δούμε μερικές όψεις του ζητήματος. Πρώτα απ’ όλα, τι σημαίνει επένδυση στον τομέα της υγείας. Πολύ απλά, σημαίνει διάθεση κεφαλαίων για ανάπτυξη και οργάνωση νοσηλευτικών μονάδων που θα προσελκύσουν αρρώστους, ώστε να αποδώσουν οι επενδύσεις κέρδη για τις τσέπες των επενδυτών. Πρέπει όμως εδώ να παρατηρήσουμε ότι υπάρχει μια τεράστια διαφορά ανάμεσα στην επένδυση στον τομέα της υγείας, σε σύγκριση προς την οποιαδήποτε άλλη επένδυση που γίνεται σε κάποιον άλλο κλάδο της οικονομίας. Στην τελευταία αυτή περίπτωση, ο κανόνας που επικρατεί, απ’ την πλευρά μάλιστα της καπιταλιστικής νοοτροπίας πάρα πολύ σωστός και θεμιτός, είναι ότι πρέπει να καταβληθεί κάθε προσπάθεια ώστε τα κέρδη να είναι όσο γίνεται πιο διογκωμένα. Αν όμως η επένδυση είναι στον τομέα της υγείας, τα πράγματα περιπλέκονται όταν αυτή η νοοτροπία είναι ο οδηγός παράγων.

Είναι τελείως άλλο πράγμα να επενδύεις σε κάποια βιομηχανία που κατασκευάζει αυτοκίνητα ή ρούχα ή ακίνητα, και τελείως άλλο πράγμα να επενδύεις σ’ ένα νοσηλευτικό ίδρυμα που προσφέρεται για την καταφυγή ανθρώπων που έχουν προσβληθεί απ’ την αρρώστια. Στην τελευταία αυτή περίπτωση έχεις να κάνεις με τον ανθρώπινο πόνο, που όσο κι αν για την αντιμετώπισή του είναι απαραίτητη η επιστράτευση κεφαλαίων, δεν είναι δυνατόν ν’ αντιμετωπιστεί με τα ίδια κριτήρια όπως οι ποικίλες άλλες οικονομικές δραστηριότητες.

Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η διαφορά. Στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, που θεωρείται ίσως η κατεξοχήν καπιταλιστική χώρα, υπάρχουν πάρα πολλές ιδιωτικές νοσηλευτικές μονάδες (στην πραγματικότητα τα μεγαλύτερα και καλύτερα νοσοκομεία της Αμερικής), που όμως σχεδόν στην ολότητά τους είναι «μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα». Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν προκύπτουν κέρδη. Αντίθετα μάλιστα, στα νοσοκομεία αυτά τα κέρδη είναι πολύ μεγάλα, γι’ αυτό και οι λογαριασμοί που προκύπτουν για τους νοσηλευόμενους είναι πολλές φορές τεράστιοι. Εκεί όμως, τα ασφαλιστικά ταμεία, στις πιο πολλές περιπτώσεις τουλάχιστον, καλύπτουν τη σχετική δαπάνη, χωρίς να θίγεται η τσέπη του αρρώστου.

Στη δική μας όμως χώρα, όπου η ασφαλιστική κάλυψη από τους κρατικούς οργανισμούς είναι από στοιχειώδης έως μικρή, καταλαβαίνει κανείς ότι σε περίπτωση σοβαρών προβλημάτων υγείας, ο άρρωστος είναι υποχρεωμένος να καταβάλει εξ’ ιδίων ένα σημαντικό μέρος της δαπάνης. Και αυτό δεν μπορούν να το επωμιστούν οι περισσότεροι άνθρωποι - και μιλάμε βέβαια για τον μέσο όρο των αρρώστων, για το μεγάλο πλήθος.

Το συμπέρασμα που προκύπτει απ’ όλα αυτά είναι ότι επένδυση στον τομέα της υγείας μπορεί ασφαλώς να γίνει και ίσως αποδώσει σημαντικά, έχει όμως μεγάλη σημασία για κάθε συγκεκριμένο νοσηλευτικό ίδρυμα (ή και για κάθε αντίστοιχη εταιρία) από ποια νοοτροπία κυριαρχείται και σε ποιο στόχο αποβλέπει. Εάν ο στόχος είναι αποκλειστικά το κέρδος, όπως στις άλλες επενδύσεις, τότε αλίμονο στους αρρώστους, σε μια χώρα μάλιστα όπου έζησε κάποτε και έδρασε ο Ιπποκράτης.

Ίσως το πρόβλημα να ξεκινά απ’ το γεγονός ότι, ακόμα και στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, η υγεία ως αγαθό στις μέρες μας δεν είναι πια στα χέρια των γιατρών. Όχι βέβαια πως αυτοί οι τελευταίοι είναι πάντοτε οι πιο αξιόπιστοι φορείς, ωστόσο έχουν κάποια στοιχεία και στην εκπαίδευσή τους, ας ελπίσουμε και στην ψυχή τους, που μπορούν να θεμελιώσουν κάποιες ελπίδες. Αλίμονο όμως αν οι επενδυτές είναι μόνο επενδυτές και τίποτε άλλο. Τότε η υγεία γίνεται εμπόριο και μάλιστα ούτε καν του καλύτερου δυνατού επιπέδου. Και οι κίνδυνοι τότε για την κοινωνία είναι πραγματικά σημαντικοί.

Το ερώτημα που απομένει ν’ απαντηθεί είναι αν σήμερα στη χώρα μας όλα τα παραπάνω τα σκέφτονται οι αρμόδιοι και προβληματίζονται γι’ αυτά. Γι’ αυτό το τελευταίο δεν φαίνεται να υπάρχουν και πολλές πιθανότητες. Ίσως γι’ αυτό και είναι τόσο λίγες και οι ελπίδες που διαφαίνονται στον ορίζοντα.

Ο Διευθυντής της Κλινικής

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΑΣ ΤΕΥΧΟΣ