ΠΙΣΩ
Interview: Δημοσθένης Κατσάρκας, Ιατρός Παθολόγος Διευθυντής Κλινικής «ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ»
Τεύχος 16
Interview: Δημοσθένης Κατσάρκας, Ιατρός Παθολόγος
Διευθυντής Κλινικής «ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ»



Κύριε Κατσάρκα, είστε ο άνθρωπος που έχει ζήσει από κοντά ολόκληρη τη διαδρομή της Κλινικής «ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ». Πώς βλέπετε τα πράγματα σήμερα;

Ομολογουμένως, είναι πολύς ο δρόμος που διανύθηκε και, κοιτάζοντας προς τα πίσω, έχω την αίσθηση ότι η πορεία μας ήταν και εντυπωσιακή και αποδοτική. Όταν πρωτοήρθαμε σ’ αυτόν τον τόπο το 1965, υπήρχε μονάχα ένας λόφος με πεύκα, χωρίς τρεχούμενο νερό, χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα, χωρίς δρόμο. Σήμερα, υπάρχει μια σύγχρονη και άρτια εξοπλισμένη νοσηλευτική μονάδα, που δεν έχει να ζηλέψει τίποτε απ’ τις αντίστοιχες όλου του πολιτισμένου κόσμου. Και πρέπει να παραδεχτούμε ότι αυτό δεν είναι καθόλου λίγο και καθόλου ασήμαντο.

Πότε λειτούργησε για πρώτη φορά η Κλινική «ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ» και ποιοι ήταν τότε οι στόχοι σας;
Αρχίσαμε τη λειτουργία της Κλινικής «ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ» τον Απρίλιο του 1975. Εκείνη την εποχή δεν είχαμε ακόμη οργανωθεί πλήρως, δεν είχαμε πείρα και πολύ συχνά δεν είχαμε και αρκετούς αρρώστους. Με τη βοήθεια του Θεού προχωρήσαμε, αντιμετωπίσαμε ποικίλα προβλήματα και αντιδράσεις, μπορέσαμε να σταθούμε, και σιγά-σιγά να πάρουμε μια θέση στο «νοσηλευτικό τοπίο» της περιοχής μας.
Οι στόχοι μας στο ξεκίνημά μας, όπως τους είχαμε καθορίσει μαζί με τους συνεργάτες μας από την Αμερική, ήταν να προσφέρουμε στους αρρώστους της Βόρειας Ελλάδας τη δυνατότητα μιας νοσηλείας που θα ξεπερνούσε τα τότε επίπεδα του τόπου μας. Νομίζω ότι αυτό επιτεύχθηκε και η συγκομιδή είναι πραγματικά αξιόλογη.

Πώς βλέπετε το μέλλον της ιδιωτικής παροχής υγείας στην Ελλάδα;
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι και στην Ελλάδα, όπως και σε όλο σχεδόν τον κόσμο, οι υπηρεσίες παροχής φροντίδας για τους αρρώστους είναι ένα τεράστιο πρόβλημα. Πρόβλημα μάλιστα και κοινωνικό και πολιτικό και ιατρικό. Στον τόπο μας, όπου δυστυχώς νόμοι και κανόνες παρουσιάζουν πάντοτε ελαστικότητα και προσαρμόζονται αναλόγως ποικίλων επιθυμιών, είναι δύσκολο να χαραχτεί ένας δρόμος σωστός. Στον «ΑΓΙΟ ΛΟΥΚΑ» προσπαθήσαμε να έχουμε συγκεκριμένες αρχές. Αρχές που θα αφορούν την αντιμετώπιση του αρρώστου, την οικονομική δοσοληψία μαζί του, τη γενικότερη δημιουργία μιας σωστής ατμόσφαιρας, όπου δυο κυρίως συνθήματα επικράτησαν απ’ την αρχή. Το πρώτο του Ιπποκράτη: «Επ’ ωφελείη των καμνόντων». Το δεύτερο του Αποστόλου Παύλου: «Μείζων τούτων η αγάπη».

Μήπως αυτά που λέτε είναι λίγο θεωρητικά; Πολύ συχνά εμφανίζονται στον τύπο κατηγορίες κατά των ιδιωτικών Κλινικών για υπερβολικές χρεώσεις, για αντιμετώπιση των αρρώστων ως «ευκαιριών πλουτισμού», γενικότερα μάλιστα κατηγορίες που έχουν να κάνουν με τη γνωστή «ιατρική διαφθορά». Σας απασχολεί αυτό το θέμα;
Βεβαιότατα και μας απασχολεί. Και η προσπάθειά μας είναι να κρατήσουμε ένα επίπεδο, όπου τα φαινόμενα αυτά δε θα μπορούν να αναπτυχθούν. Για να είμαι ρεαλιστής, θα σας πω ότι όλοι εμείς που είμαστε ανακατεμένοι στις υπηρεσίες για την υγεία διατρέχουμε τον κίνδυνο να διαφθαρούμε. Οι πειρασμοί είναι πολλοί, η κατάσταση ευνοϊκή για ποικίλες έκνομες δραστηριότητες και ο κρατικός έλεγχος δεν επικεντρώνεται εκεί που θα έπρεπε. Όπως σας είπα όμως και πιο πριν, προσπαθήσαμε στον «ΑΓΙΟ ΛΟΥΚΑ» να παραμείνουμε σε άλλο επίπεδο. Είναι άλλωστε γνωστό ότι το ξεκίνημά μας είχε και ιατρική ασφαλώς βάση, αλλά και Χριστιανική. Και αυτός ο συνδυασμός, στην περίπτωση της Κλινικής μας, δεν έπαψε να υπάρχει ποτέ. Και ελπίζω και στο μέλλον να εξακολουθήσει αναλλοίωτος.

Διαβάζουμε στις εφημερίδες πληροφορίες για ανταγωνισμό μεταξύ των ιδιωτικών Κλινικών και καμιά φορά ακόμη και για «πόλεμο». Πώς βλέπετε το ζήτημα αυτό;
Ο ανταγωνισμός, όταν είναι σωστός και καθαρός, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ευνοεί πάντοτε τον καταναλωτή. Αυτή άλλωστε είναι μια βασική αρχή της ελεύθερης οικονομίας. Παρ’ όλα αυτά, στον «ΑΓΙΟ ΛΟΥΚΑ» δεν μας ενδιαφέρει ο ανταγωνισμός. Μπορεί πολλά να λέγονται και πολλά να θρυλούνται, ο δικός μας όμως στόχος είναι να βελτιώνουμε συνεχώς τις παρεχόμενες υπηρεσίες προς τους αρρώστους. Και μιλάμε, βέβαια, για υπηρεσίες ιατρικής ή συμπαράστασης ή ανθρωπιάς. Αν και κάποιοι άλλοι έχουν τον ίδιο στόχο, τότε η πορεία μας είναι παράλληλη. Αν κάπου αλλού οι στόχοι αυτοί έχουν διαφοροποιηθεί, αυτό εμάς δε μας αφορά. Μας αφήνει τελείως αδιάφορους. Είναι ένα άλλο κλίμα, που βρίσκεται τελείως έξω από τις προθέσεις και τους στόχους μας.

Συχνά στον τύπο εμφανίζονται διαφημίσεις άλλων ιδιωτικών Κλινικών. Εσείς γιατί δεν διαφημίζεστε σχεδόν ποτέ;
Για δυο λόγους. Ο πρώτος είναι ότι, σύμφωνα με το νόμο, η ιατρική διαφήμιση απαγορεύεται. Και βλέπετε ότι πολύ συχνά αυτή γίνεται έμμεσα, ώστε να ξεπεραστεί το νομικό εμπόδιο. Άλλο ζήτημα βέβαια αν πρόκειται για ανακοίνωση που αποσκοπεί στην ενημέρωση. Εμείς, πάντως, πιστεύουμε ότι δεν υπάρχει λόγος να παρανομούμε.
Ο δεύτερος λόγος, ίσως ο κυριότερος, είναι γιατί πιστεύουμε ότι η καλύτερη, σωστότερη και ασφαλέστερη διαφήμιση είναι οι άρρωστοι που νοσηλεύτηκαν στην Κλινική μας. Είναι φυσικό στην κοινωνία να κυκλοφορούν εντυπώσεις, εμπειρίες και βιώματα των ανθρώπων που νοσηλεύτηκαν στην Κλινική μας. Αν αυτά έχουν αρνητικό χαρακτήρα, καμιά διαφήμιση δεν μπορεί να τα ανατρέψει. Αν αντίθετα έχουν θετικό χαρακτήρα, τότε κάθε διαφήμιση είναι περιττή.

Η ταχύτατη πρόοδος της ιατρικής τεχνολογίας και τα μεγάλα βήματα προς τα εμπρός που κάνει η ιατρική, πώς επηρεάζουν τις δικές σας δραστηριότητες;
Αυτό που λέτε είναι ένα φαινόμενο που στις μέρες μας έχει πάρει ρυθμό πραγματικά καταιγιστικό. Και ενώ τα ευνοϊκά αποτελέσματα για τους αρρώστους είναι και πολλά και αξιόλογα, υπάρχει και ένα δυσάρεστο στοιχείο στην πρόοδο αυτή. Ότι δηλαδή η ιατρική μας γίνεται διαρκώς και ακριβότερη και επομένως δυσβάσταχτη οικονομικά για ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Και εδώ ακριβώς είναι το πρόβλημα. Ένα πρόβλημα όχι μόνο δικό μας, αλλά παγκόσμιο. Η διαφορά είναι ότι σε άλλες χώρες η πολιτεία «ανασκουμπώνεται» για να βρει λύσεις, ενώ στο δικό μας τόπο σχεδόν οι πάντες καθεύδουν μακαρίως. Επομένως, το πρόβλημα είναι υπαρκτό και οι λύσεις πρέπει ν’ αναζητούνται και με επιμέλεια και με φροντίδα και με κατανόηση.

Μέσα στις προσεχείς εβδομάδες, θα έχει ολοκληρωθεί η επέκταση των εγκαταστάσεων της Κλινικής «ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ». Τα κρεβάτια θα πλησιάσουν τα 260 και τα εργαστήρια θα λειτουργούν με εξοπλισμό υπερσύγχρονο, τελειότατο και αποδοτικό. Πώς νομίζετε ότι θα τροποποιηθεί η λειτουργία της Κλινικής;
Προσδοκούμε ότι σε λίγες εβδομάδες θα λειτουργούμε στο ανώτατο δυνατό επίπεδο της σημερινής ιατρικής. Και με εξοπλισμό που θα είναι πραγματικά ό,τι πιο σύγχρονο και τέλειο, αλλά και με συνεργάτες – γιατρούς που η εκπαίδευσή τους, οι γνώσεις τους, αλλά και το «ποιόν» τους είναι υψηλότατο. Επιδιώκουμε να συνεργαζόμαστε με γιατρούς που ξεφεύγουν απ’ την αντίληψη ότι η ιατρική είναι μονάχα πηγή πλουτισμού και ότι οι άρρωστοι είναι ο στόχος για να πετύχουμε μόνο οικονομικά οφέλη. Ελπίζουμε, με τη βοήθεια του Θεού, ότι θα εξασφαλίζουμε στους αρρώστους μας την άριστη δυνατή φροντίδα, την τελειότερη επιστημονική βοήθεια, αλλά και τη χαμηλότερη δυνατή δαπάνη. Ένας συνδυασμός που είναι δύσκολος, που όμως δεν είναι ακατόρθωτος.

Μια τελευταία ερώτηση. Καθώς αντικρίζετε το μέλλον, με βάση όσα είπατε, για την ιατρική της εποχής μας είστε αισιόδοξος ή απαισιόδοξος;
Τα προβλήματα είναι ασφαλώς πολλά. Οι δυσκολίες είναι σημαντικές. Εγώ όμως εξακολουθώ να είμαι αισιόδοξος. Όσο θα υπάρχουν άνθρωποι, και ειδικότερα γιατροί, που θα τους «δονούν» ακόμη οι βασικές αρχές της ιατρικής και τα μεγάλα ιδανικά της, μη φοβάστε. Το πρόβλημα θα αρχίσει να υπάρχει όταν και εάν ξεχαστούν όλα αυτά και η ιατρική εξομοιωθεί με οποιαδήποτε άλλη βιοποριστική απασχόληση. Ή να το πούμε ακόμη πιο απλά, αν η ιατρική μας «εμπορευματοποιηθεί». Ο «ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ» ξεκίνησε την πορεία του πριν από τριάντα δύο χρόνια με πρόθεση σ’ αυτήν την τελευταία αντίληψη να σταθεί αντίθετος. Έχω την αίσθηση ότι, τουλάχιστον σ’ ένα βαθμό, αυτό το καταφέραμε. Και ελπίζω και προσδοκώ και προσεύχομαι το στόχο αυτόν στο μέλλον να τον πετυχαίνουμε σταθερά.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΑΣ ΤΕΥΧΟΣ