ΠΙΣΩ
Κακώσεις της ακρωμιοκλειδικής άρθρωσης
Τεύχος 19
Κακώσεις της ακρωμιοκλειδικής άρθρωσης
Δημοσθένης Αρτ. Αλασεϊρλής
Ορθοπαιδικός ΧειρουργόςΜετεκπαιδευθείς εις Pittsburgh - ΗΠΑ σε Αθλητικές Κακώσεις-Αρθροσκοπική Χειρουργική -Επανορθωτική Αρθρώσεων

Η άρθρωση μεταξύ της κλείδας και του ακρωμίου της ωμοπλάτης (ακρωμιοκλειδική) βρίσκεται στην περιοχή του ώμου. Υπόκειται πολύ συχνά σε τραυματισμό τόσο μετά από συνήθη ατυχήματα και πτώσεις όσο και κατά την διάρκεια διαφόρων ειδών αθλητικών δραστηριοτήτων. Στην Εικόνα 1 απεικονίζεται η ακρωμιοκλειδική άρθρωση, καθώς και οι πιο σημαντικοί σύνδεσμοι που την σταθεροποιούν και αντιστέκονται σε δυνάμεις που θα μπορούσαν να προκαλέσουν παρεκτόπισή της.

Οι συχνότεροι μηχανισμοί κάκωσης της ακρωμιοκλειδικής είναι η άμεση κάκωση της περιοχής με τον ώμο σε απαγωγή ή προσαγωγή, καθώς και η πτώση επάνω σε τεντωμένο χέρι ή σε αγκώνα ο οποίος βρίσκεται σε κάμψη.

Εικόνα 1: H άρθρωση της ακρωμιοκλειδικής. Διακρίνονται ο κορακοακρωμιακός σύνδεσμος (1), οι κορακοκλειδικοί σύνδεσμοι (2) και η κορακοειδής απόφυση (3).


Οι κακώσεις της ακρωμιοκλειδικής αφορούν συχνότερα νεαρούς άνδρες. Ο πόνος ειδικά τις πρώτες ημέρες του τραυματισμού είναι ιδιαίτερα έντονος. Η θεραπεία ποικίλει από απλή ανάρτηση του άκρου ως ειδικές επιδέσεις και εξειδικευμένες χειρουργικές επεμβάσεις. Συχνά οι ίδιοι οι ασθενείς αισθάνονται την ανάγκη για σαφείς απαντήσεις σε συγκεκριμένα ερωτήματα, όπως για πόσο χρονικό διάστημα θα παραμείνουν συμπτώματα, πότε μπορούν να επιστρέψουν στην εργασία τους ή στο άθλημά τους και αν στο μέλλον η περιοχή αυτή του ώμου θα μπορεί να λειτουργεί χωρίς προβλήματα. Η επιλογή της θεραπείας εξαρτάται από τον βαθμό παρεκτόπισης της κλείδας σε σχέση με το ακρώμιο, αλλά και από το αν η κλείδα έχει παγιδευτεί μέσα στον τραπεζοειδή μυ ή κάτω από την κορακοειδή απόφυση. Για λόγους τόσο διδακτικούς, αλλά και για διευκόλυνση στην τελική επιλογή μεταξύ συντηρητικής και χειρουργικής θεραπείας, έχει καθιερωθεί η διάκριση της κάκωσης της ακρωμιοκλειδικής σε 6 διαφορετικούς τύπους.

Η ακριβής εκτίμηση του βαθμού της κάκωσης είναι δυνατή με τον ακτινογραφικό έλεγχο και με την Κλινική εξέταση των ασθενών.

Ακόμη και σήμερα υπάρχουν διαφορετικές απόψεις ως προς τον τρόπο αντιμετώπισης της κάκωσης (ιδιαίτερα του τύπου ΙΙΙ). Για τις περιπτώσεις που χρειάζεται χειρουργική αντιμετώπιση, είναι πράγματι αρκετές οι διαφορετικές χειρουργικές τεχνικές που έχουν προταθεί, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια με την ανάπτυξη νέων υλικών χειρουργικής συγκράτησης.
 

Γενικά, οι κακώσεις τύπου Ι και ΙΙ θεωρείται ότι αντιμετωπίζονται πολύ αποτελεσματικά χωρίς να χρειάζεται χειρουργική αντιμετώπιση, αλλά με απλή ανάρτηση του άκρου και μετέπειτα με φυσιοθεραπευτική αντιμετώπιση. Το ίδιο ισχύει και στις περισσότερες περιπτώσεις με κάκωση τύπου ΙΙΙ. Από ορισμένους μάλιστα έχει υποστηριχθεί ότι θα πρέπει να εφαρμόζεται ειδική οκτωειδής επίδεση, αν και οι περισσότεροι ορθοπαιδικοί δεν την υιοθετούν, καθώς έχει αποδειχθεί πολλές φορές αναποτελεσματική και ένοχη για προβλήματα από την πίεση νεύρων στην περιοχή της μασχάλης και του δέρματος στην κλείδα. Οι ασθενείς που αντιμετωπίζονται συντηρητικά θα πρέπει να γνωρίζουν ότι μπορούν να επιστρέψουν σε βαριά εργασία και αθλητικές δραστηριότητες σε 6-8 εβδομάδες. Εξαίρεση αποτελούν οι αθλητές υψηλού επιπέδου που επείγονται να επιστρέψουν στους αγωνιστικούς χώρους, στους οποίους τοποθετούνται ειδικά μαλακά επιθέματα επάνω στην περιοχή της κάκωσης.


Όλοι οι ασθενείς με κακώσεις τύπου IV, V, VI, αλλά και ορισμένοι ασθενείς με κάκωση τύπου ΙΙΙ (ιδιαίτερα αθλητές και χειρώνακτες εργάτες που χρησιμοποιούν πολύ συχνά τον ώμο), θα πρέπει να αντιμετωπίζονται χειρουργικά. Σε διαφορετική περίπτωση, αναμένεται να αναπτύξουν στο μέλλον λειτουργικά προβλήματα και πόνο από την περιοχή του ώμου. Έχουν αναπτυχθεί και υποστηριχθεί κατά το παρελθόν διάφορες χειρουργικές τεχνικές. Όλες αποσκοπούν στην αποκατάσταση της ρήξης των κορακοκλειδικών συνδέσμων, του δελτοειδούς και του τραπεζοειδούς και στην πλήρη ανάταξη της ακρωμιοκλειδικής (Εικόνα 2).
 

Εικόνα 2: Διάφορες τεχνικές σταθεροποίησης της άρθρωσης με βελόνες (α), βίδα Bosworth (β), βίδα (γ) και άγκυρες

 

Επιπλέον, έχουν αναπτυχθεί υλικά νέας σχεδίασης που εξασφαλίζουν ακόμη πιο αξιόπιστη συγκράτηση της ανάταξης, όπως είναι οι ειδικές αγκιστροειδείς πλάκες (που αποτελούν και την επιλογή του υπογράφοντος), οι οποίες προσφέρουν άριστο και ασφαλές αποτέλεσμα, χωρίς το μειονέκτημα της πιθανής μετανάστευσης των βελονών ή της ανάγκης τρυπανισμού στην κορακοειδή απόφυση (Εικόνα 3). Θα πρέπει βέβαια να αφαιρούνται 3 μήνες αργότερα, κάτι όμως που απαιτείται και στην βίδα Bosworth.

Εικόνα 3: Κάκωση ακρωμιοκλειδικής τύπου V (α). Χειρουργική προσπέλαση – διακεκομμένη γραμμή (β). Τοποθέτηση της αγκιστροειδούς πλάκας (γ). Άριστο ακτινογραφικό αποτέλεσμα (δ). Προηγείται ανάταξη και πλαστική του κορακοκλειδικού συνδέσμου με αυτομόσχευμα μακρού παλαμικού ή συνθετικές ταινίες.


Στην χειρουργική αντιμετώπιση, η κινητοποίηση του ώμου ακολουθεί νωρίς μετά από τις πρώτες 2 εβδομάδες ακινητοποίησης. Ουσιαστικά όμως η πλήρης αποκατάσταση ακολουθεί μετά από την αφαίρεση των υλικών.

Η σχετικά συχνή κάκωση της ακρωμιοκλειδικής αντιμετωπίζεται χειρουργικά στους τύπους IV, V και VI. Από την στιγμή που υπάρχουν οι σωστές ενδείξεις δεν θα πρέπει να υπάρχει ενδοιασμός, καθώς η ανάπτυξη νέων τροποποιημένων χειρουργικών τεχνικών και υλικών οστεοσύνθεσης αλλά και συγκράτησης των συνδέσμων φαίνεται να υπόσχονται πολύ καλά αποτελέσματα.





ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΑΣ ΤΕΥΧΟΣ