ΠΙΣΩ
Νέες τεχνικές και θεραπείες για κιρσούς
Τεύχος 19
Νέες τεχνικές και θεραπείες για κιρσούς
Δρ. Νικόλαος Φασιάδης
PhD, MRCS, FRCS Ed
Γενικός Χειρουργός
Εκπαιδευθείς στο Λονδίνο και Εξειδικευθείς στην Αγγειοχειρουργική στο King’s College Hospital και St Thomas’ Hospital



Η χρόνια φλεβική ανεπάρκεια, που δημιουργεί κιρσούς και ευρυαγγείες σε πολλούς ανθρώπους, είναι ή πρωτοπαθής (δηλαδή, ουσιαστικά, ακαθόριστης αιτιολογίας), ή δευτεροπαθής, όπως μετά από θρόμβωση των εν τω βάθει φλεβών των κάτω άκρων. Ας σημειωθεί ότι οι φλεβικές διαταραχές των κάτω άκρων είναι πολύ συχνό φαινόμενο και, στην πραγματικότητα, αφορά το 30% του ενήλικου πληθυσμού, με προτίμηση στις γυναίκες. Η θεραπεία των κιρσών και των επιπλοκών τους, συμπεριλαμβανομένων και των ατόνων ελκών των κνημών, έχει επιβαρύνει σύμφωνα με στατιστική του 1997 τον προϋπολογισμό του Εθνικού Συστήματος Υγείας της Μεγάλης Βρετανίας κατά 400 έως 600 εκατομμύρια λίρες.

Τα συμπτώματα που ενοχλούν τον άρρωστο είναι αίσθημα βάρους, οίδημα, κνησμός, μυϊκοί σπασμοί, αισθητικά προβλήματα και, σπανιότερα, έλκη των κάτω άκρων. Η διάγνωση γίνεται με βάση την Κλινική εικόνα: μικροκιρσοί, δικτυωτές υποδόριες φλέβες, κιρσοί στο στέλεχος της μείζονος ή της ελάσσονος σαφηνούς, δηλαδή στο πίσω και έξω τμήμα της μείζονος σαφηνούς, στο έσω μέρος του μηρού και της κνήμης - ή της ελάσσονος σαφηνούς, στο πίσω και έξω τμήμα της κνήμης και, φυσικά με τη βοήθεια της εξετάσεως Doppler, ώστε να εντοπιστεί η ενδεχόμενη παλινδρόμηση. Σε περίπτωση που η διάγνωση δεν είναι σαφής, συνιστάται η εφαρμογή υπερηχογραφήματος, οπότε έχουμε τη δυνατότητα να αποκλείσουμε τη φλεβοθρόμβωση, που άλλωστε αποτελεί βασική αντένδειξη για την αφαίρεση των επιπολής φλεβών.

Η θεραπεία της χρόνιας φλεβικής ανεπάρκειας έχει ένα σημαντικό φάσμα δυνατοτήτων. Εφαρμόζονται μέθοδοι συντηρητικές, όπως είναι οι συμπιεστικές κάλτσες ή οι ειδικοί επίδεσμοι, αλλά επίσης και επεμβατικές και χειρουργικές τεχνικές. Κοινή χειρουργική μέθοδος είναι η απολίνωση της μείζονος σαφηνούς φλεβός κάτω από γενική αναισθησία και η αφαίρεσή της με εκριζωτή. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να γίνει απλή απολίνωση της ελάσσονος σαφηνούς φλεβός. Στη συνέχεια απολινώνονται με μικροτομές όλοι οι κλάδοι καθώς και οι διατιτραίνουσες φλέβες. Οι πιθανότερες μετεγχειρητικές επιπλοκές είναι παραισθησίες, νευραλγίες, διαταραχές στην επούλωση των τραυμάτων, φλεβοθρόμβωση και, ενδεχομένως, υποτροπές.

Για την αποφυγή αυτών των επιπλοκών, εφαρμόζονται πρόσφατα νέες ενδοαγγειακές και σχετικά ανώδυνες τεχνικές. Εδώ και αρκετά χρόνια, χρησιμοποιήθηκε ειδικό ηλεκτροχειρουργικό μηχάνημα ενδοαγγειακά για την αφαίρεση της μείζονος σαφηνούς φλέβας. Άλλες τεχνικές χρησιμοποιούσαν μονοπολική ενέργεια, είτε εξωφλεβικά είτε ενδοφλεβικά. Οι επιπλοκές όμως και οι υποτροπές εξακολουθούσαν να παραμένουν σε υψηλά επίπεδα. Για το λόγο αυτό, πρόσφατα εφαρμόστηκε θεραπεία με ενδοφλεβικές ραδιο-συχνότητες, που χρησιμοποιεί διπολική ενέργεια, σε αντίθεση με τις παλιές ενδοφλέβιες τεχνικές που χρησιμοποιούσαν μονοπολική ενέργεια. Έτσι, επέρχεται συστολή του κολλαγόνου, ενδοθηλιακή και μυϊκή νέκρωση του αγγείου, με αποτέλεσμα η φλέβα να συγκλείσει.

Πρόσφατα επίσης, αναπτύχθηκαν τεχνικές με την εφαρμογή laser. Η τεχνική αυτή χρονολογείται από πολύ λίγα χρόνια και έγινε γενικά αποδεκτή εξαιτίας των καλών αποτελεσμάτων της. Η μέθοδος αυτή αντικαθιστά τη χειρουργική αφαίρεση της μείζονος και ελάσσονος σαφηνούς. Χρησιμοποιούνται ορισμένοι καθετήρες που εισάγονται από μια μικρή τομή του δέρματος στην επηρεασμένη φλέβα. Η επέμβαση γίνεται με τοπική αναισθησία γύρω από τη φλέβα.

Οι τεχνικές όμως αυτές θεραπεύουν μόνο ένα τμήμα των στελεχών των φλεβών και γι’ αυτό συνδυάζονται συχνά με μικροφλεβεκτομές ή και με σκληροθεραπεία, ώστε να θεραπευτούν οι κλάδοι των στελεχών και οι διατιτραίνουσες φλέβες. Στο άκρο του αρρώστου εφαρμόζεται ελαστικός επίδεσμος και ο ασθενής μπορεί να επιστρέψει στο σπίτι του την ίδια μέρα. Η σύγκλειση των στελεχών των φλεβών γίνεται στη συνέχεια κάτω από υπερηχογραφικό έλεγχο.

Επί μεγάλο χρονικό διάστημα, η μέθοδος που εφαρμόστηκε συχνά ήταν η σκλήρυνση των φλεβών με έγχυση σκληρυντικών ουσιών και με επακόλουθη πιεστική επίδεση. Η μέθοδος αυτή χρησιμοποιήθηκε κυρίως για ευρυαγγείες και όχι τόσο για τη θεραπεία των στελεχών των φλεβών, επειδή στην τελευταία περίπτωση η υποτροπή των κιρσών μπορεί να φτάσει μέχρι και το 90% στη διάρκεια μιας δεκαετίας. Μια πρόσφατη παραλλαγή της μεθόδου αυτής είναι η σκληροθεραπεία που καθοδηγείται υπερηχογραφικά και γίνεται με εφαρμογή ενός είδους αφρού (foam therapy), που εφαρμόζεται στη μείζονα και ελάσσονα σαφηνή και τους κλάδους της. Το πλεονέκτημα είναι ότι δεν απαιτεί αναισθησία, επειδή η έγχυση γίνεται με τη βοήθεια μικρών βελονών. Απ’ την άλλη μεριά, είναι μέθοδος που μπορεί να εφαρμοστεί στο ιατρείο και τα αποτελέσματα είναι αρκετά ενθαρρυντικά, δεδομένου ότι η σύγκλειση των φλεβών επιτυγχάνεται σε ποσοστό 80% στο τέλος της πενταετίας.

Είναι σαφές ότι οι νέες τεχνικές έχουν πλεονεκτήματα, αλλά και μειονεκτήματα, και μόνο το μέλλον και η εμπειρία που θα αποκτηθεί θα αποδείξουν ποια από όλες τις τεχνικές ή ποιος συνδυασμός ενδεχομένως θα αποτελεί την ιδανική μέθοδο για τη θεραπεία της χρόνιας φλεβικής ανεπάρκειας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΑΣ ΤΕΥΧΟΣ