ΠΙΣΩ
Η ψυχοκινητική ανάπτυξη των νεογνών που γεννήθηκαν με υποβοηθούμενη σύλληψη και των προώρων
Τεύχος 20
Η ψυχοκινητική ανάπτυξη των νεογνών που γεννήθηκαν με υποβοηθούμενη σύλληψη και των προώρων
Νικόλαος Ε. Μάνος
Παιδίατρος-Νεογνολόγος



Υποβοηθούμενη σύλληψη ονομάζoυμε:

  • Την εξωσωματική γονιμοποίηση (In Vitro Fertilization, IVF) και
  • Την ενδοκυτταροπλασματική σπερματέγχυση (ΕndoCytoplasmic Sperm Injection, ECSI).


Σύμφωνα με διεθνή πολυκεντρική μελέτη που βασίσθηκε σε στοιχεία από πέντε ευρωπαϊκές χώρες (Βέλγιο, Αγγλία, Σουηδία, Δανία και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης), δεν βρέθηκαν διαφορές μεταξύ των παιδιών που γεννήθηκαν υποβοηθούμενα και φυσιολογικά ως προς τη νοητική και κινητική ανάπτυξη. Μόνον η προχωρημένη ηλικία (35 έως 45 ετών) και το μορφωτικό επίπεδο της μητέρας κατά τον τοκετό βρέθηκε ότι παίζουν ρόλο στη νοητική ανάπτυξη των παιδιών της υποβοηθούμενης σύλληψης.

Όπως είναι γνωστό, η υποβοηθούμενη σύλληψη:

  • Αυξάνει την πιθανότητα πολύδυμης κύησης (δίδυμα, τρίδυμα κλπ.), που αυτή
  • Αυξάνει την συχνότητα της προωρότητας (διάρκεια κύησης κάτω των 37 εβδομάδων), οπότε
  • Αυξάνει ο κίνδυνος εγκεφαλικής παράλυσης, δηλαδή μη αναστρέψιμης ψυχοκινητικής βλάβης, συχνά συνοδευόμενης από επιληψία, οφθαλμολογικά, ακουολογικά, γαστρεντερολογικά και ορθοπεδικά προβλήματα.


Σύμφωνα με Δανικές μελέτες, τα δίδυμα από υποβοηθούμενη σύλληψη έχουν παρόμοιο κίνδυνο νευρολογικών επιπτώσεων τόσο σε σχέση με τα δίδυμα από φυσιολογική σύλληψη όσο και με τα μονόδυμα από υποβοηθούμενη σύλληψη.

Μελαγχολικά τα αποτελέσματα ελληνικής μελέτης και συγκεκριμένα από το Πανεπιστήμιο Κρήτης. Σύμφωνα με τη μελέτη αυτή, μετά από υποβοηθούμενη σύλληψη, η πιθανότητα να «σπάσουν πρόωρα τα νερά» και να έχουμε πρόωρο τοκετό είναι μεγαλύτερη, αλλά και το βάρος γέννησης είναι μικρότερο, η συχνότητα εισαγωγής στη μονάδα νεογνών, η διάρκεια νοσηλείας σε αυτήν και η συχνότητα νευρολογικών επιπλοκών των νεογνών είναι μεγαλύτερες.

Φινλανδική μελέτη προκαλεί ανάμικτα συναισθήματα. Η βρεφική θνησιμότητα βρέθηκε πολύ υψηλότερη στα παιδιά της υποβοηθούμενης, σε σχέση με αυτά της φυσιολογικής σύλληψης, όπως και ο κίνδυνος χαμηλού βάρους σε ηλικία δύο ετών ήταν υψηλότερος. Η ψυχοκινητική ανάπτυξη ήταν παρόμοια, αλλά η συχνότητα ασθενειών του αναπνευστικού και γαστρεντερικού συστήματος ήταν μεγαλύτερη στα παιδιά της υποβοηθούμενης σύλληψης, πιθανόν αντανακλώντας τα προβλήματα προωρότητας της νεογνικής περιόδου.

Τα πρόωρα νεογνά που χρειάζονται εντατική νοσηλεία είναι σε υψηλό κίνδυνο να υποστούν βλάβη στον εγκέφαλό τους λόγω ισχαιμίας, λοίμωξης ή αιμορραγίας, με αποτέλεσμα να αναπτύξουν πολλαπλές κύστεις της λευκής ουσίας γύρω από τις λεγόμενες κοιλίες του εγκεφάλου. Τα βρέφη που υπέστησαν τέτοια βλάβη είναι πολύ πιθανό να πάθουν εγκεφαλική παράλυση στο μέλλον.

Σε μελέτες όμως που έγιναν στο Leeds της Αγγλίας, έχει βρεθεί ότι μόνο τα βρέφη με συγκεκριμένη γενετική προδιάθεση είναι ευάλωτα σε λοιμώδεις ενδομήτριους παράγοντες και επιπλοκές της εντατικής νοσηλείας, με τελικό αποτέλεσμα να πάθουν τις εγκεφαλικές βλάβες που αναφέραμε.

Άλλες αγγλικές μελέτες εξέτασαν την νευρο-αναπτυξιακή πορεία των πρόωρων νεογνών διάρκειας κύησης κάτω των τριαντατριών εβδομάδων, μέχρι την εφηβεία. Τα αποτελέσματα ήταν ανησυχητικά. Στα παιδιά αυτά μεταξύ οκτώ και δεκαπέντε ετών παρατηρήθηκε:

  • Αύξηση της διανοητικής καθυστέρησης με και χωρίς κινητική αναπηρία και
  • Ελάττωση του δείκτη ευφυίας, με αποτέλεσμα αύξηση τού ποσοστού των εφήβων που χρειάζονταν ενισχυτική διδασκαλία.


Δεν έγινε ωστόσο σαφές εάν αυτή η κατάσταση αντιπροσωπεύει μία γνήσια επιδείνωση της νοητικής λειτουργίας ή την έκφραση μίας προϋπάρχουσας εγκεφαλικής βλάβης, μέσα σ’ ένα αυξανόμενα σύνθετο για τον πρώην πρόωρο έφηβο περιβάλλον.

Όπως είναι γνωστό, η συχνότητα της προωρότητας, δηλαδή η πιθανότητα να γεννηθεί ένα παιδί πριν η μητέρα του συμπληρώσει τις τριανταεπτά εβδομάδες της κύησης, αυξήθηκε δραματικά στις μέρες μας. Σ’ αυτό συνετέλεσαν πολλοί αλληλένδετοι παράγοντες, μεταξύ των οποίων κυριότεροι είναι η μεγαλύτερη ηλικία της μητέρας κατά τη σύλληψη, η εξωσωματική γονιμοποίηση και ο σύγχρονος τρόπος ζωής της γυναίκας. Η συχνότητα και η βαρύτητα των προβλημάτων που συνδέονται με την προωρότητα ελαττώνονται όσο παρατείνεται η κύηση:

  • Τα νεογνά διάρκειας κύησης 24-26 εβδομάδων χρειάζονται πολλές εβδομάδες εντατικής νοσηλείας και έχουν μεγάλη θνησιμότητα, ενώ
  • Τα νεογνά 32 εβδομάδων και άνω, έχουν άριστη πρόγνωση.
  • Τα αναπνευστικά προβλήματα και οι διάφορες λοιμώξεις είναι οι κυριότεροι και συχνότεροι παράγοντες που καθορίζουν τόσο τη νεογνική πορεία, όσο και την απώτερη έκβαση του παιδιού.


Συμπερασματικά, έχει μεγάλη σημασία η σωστή μαιευτική παρακολούθηση, τόσο μετά από υποβοηθούμενη, όσο και μετά από φυσιολογική σύλληψη, ώστε να αποφευχθεί η προωρότητα ή να παραταθεί η κύηση το δυνατό περισσότερο. Εάν το μωρό γεννηθεί πρόωρα, η παρουσία νεογνολόγου στην αίθουσα τοκετών και η περαιτέρω νεογνολογική και νοσηλευτική φροντίδα θα χαρίσουν στη μητέρα ένα υγιές παιδί.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΑΣ ΤΕΥΧΟΣ