ΠΙΣΩ
Θέματα Παιδοχειρουργικής
Τεύχος 21
Θέματα Παιδοχειρουργικής
Δρ. Ιωάννης Βαλιούλης
Χειρουργός Παίδων
 www.ivalioulis.gr

Η Αναίμακτη Θεραπεία της Κυστεοουρητηρικής Παλινδρόμησης
 



Η κυστεοουρητηρική παλινδρόμηση είναι μια σχετικά συχνή πάθηση. Εμφανίζεται στο 0,4-1,8% περίπου των παιδιών, αλλά η συχνότητά της αυξάνεται στο 30-50% των παιδιών με εμπύρετη ουρολοίμωξη. Συνήθως ανακαλύπτεται κατά τον έλεγχο που ακολουθεί μια ουρολοίμωξη ή με τη διάγνωση διάτασης της πυέλου του νεφρού στο προγεννητικό υπερηχογράφημα.


Στο φυσιολογικό άτομο, τα ούρα κατεβαίνουν από τους νεφρούς στην ουροδόχο κύστη μέσω των ουρητήρων εύκολα, επειδή η πίεση μέσα στην ουροδόχο κύστη είναι χαμηλή, καθώς αυτή γεμίζει. Όταν το άτομο όμως ουρεί, τότε η ουροδόχος κύστη συσπάται και η πίεση αυξάνεται, για να μπορέσουν τα ούρα να διοχετευθούν μέσω της ουρήθρας στο περιβάλλον. Τότε, το τελικό τμήμα των ουρητήρων συμπιέζεται, ώστε να εμποδισθεί η παλίνδρομη ροή των ούρων προς τους νεφρούς.

Στους πάσχοντες από κυστεοουρητηρική παλινδρόμηση υπάρχει μια ανεπάρκεια του μηχανισμού του τελικού τμήματος του ουρητήρα και έτσι, όταν το άτομο ουρεί, μια μικρότερη ή μεγαλύτερη ποσότητα ούρων επιστρέφει στους νεφρούς. Αμέσως μετά το πέρας της ούρησης, η πίεση στην ουροδόχο κύστη πέφτει και έτσι τα ούρα από τους νεφρούς επανέρχονται στην ουροδόχο κύστη, η οποία κατ’ αυτόν τον τρόπο δεν αδειάζει ποτέ εντελώς. Αυτό έχει μεγάλη σημασία. Μέσω της ουρήθρας, κάποια μικρόβια φτάνουν στην ουροδόχο κύστη και επειδή στα ούρα υπάρχουν ουσίες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως θρεπτικό υπόστρωμα, αυτά πολλαπλασιάζονται. Όταν η ουροδόχος κύστη αδειάζει, τότε τα μικρόβια φεύγουν μαζί με τα ούρα και ο κίνδυνος λοίμωξης απομακρύνεται.



Στα παιδιά με κυστεοουρητηρική παλινδρόμηση, όμως, τα ούρα που επιστρέφουν στους νεφρούς έχουν μικρόβια και αργά ή γρήγορα εμφανίζεται λοίμωξη των νεφρών, η πυελονεφρίτιδα, που εκδηλώνεται κυρίως με υψηλό πυρετό, αλλά και συχνουρία, τσούξιμο στην ούρηση και άλλα συμπτώματα. Παλαιότερα, γινόταν έλεγχος του ουροποιητικού και διαπιστωνόταν το πρόβλημα, αλλά πολλές φορές ο νεφρός είχε ήδη υποστεί σημαντική βλάβη, καθώς πολλές πυελονεφρίτιδες περνούσαν απαρατήρητες, επειδή δε γινόταν πάντα η σωστή διάγνωση. Σήμερα, με το προγεννητικό υπερηχογράφημα, έχουμε ενδείξεις για την πάθηση και ο έλεγχος που γίνεται μετά τη γέννηση αποκαλύπτει την πάθηση.

Στις περιπτώσεις με μικρού βαθμού παλινδρόμηση, η πάθηση θεραπεύεται μόνη της καθώς το παιδί μεγαλώνει και το μόνο που χρειάζεται είναι η λήψη μικρής ποσότητας αντιβιοτικού (χημειοπροφύλαξη) κάθε βράδυ, ώστε, σε μεγάλο βαθμό, να προλαμβάνονται οι λοιμώξεις του ουροποιητικού.

Όταν όμως πρόκειται για μεγάλου βαθμού παλινδρόμηση, η νόσος δεν υποχωρεί μέχρι την ηλικία των 2-5 ετών ή συμβαίνουν ουρολοιμώξεις παρά τη χημειοπροφύλαξη, τότε απαιτείται χειρουργική θεραπεία, της οποίας στόχος είναι η δημιουργία ενός, κατά κάποιο τρόπο, βαλβιδικού μηχανισμού, ώστε να εμποδίζεται η παλινδρόμηση των ούρων και να προστατεύονται οι νεφροί από τις λοιμώξεις. Μέχρι πριν λίγα χρόνια, η μόνη δυνατότητα ήταν η κλασσική χειρουργική επέμβαση, με άνοιγμα της ουροδόχου κύστεως και μετεμφύτευση των ουρητήρων.


Τα τελευταία χρόνια εμφανίστηκε μια καινούρια μέθοδος, η ενδοσκοπική. Κατ’ αυτήν, με κυστεοσκόπηση, με εισαγωγή δηλαδή μέσω της ουρήθρας ενός εργαλείου που μας επιτρέπει να βλέπουμε, γίνεται έγχυση κάτω από το στόμιο του πάσχοντα ουρητήρα, με ειδική βελόνη, ενός υλικού, το οποίο ανυψώνει και ενισχύει το οπίσθιο τοίχωμά του και αποτρέπει την παλινδρόμηση των ούρων. Πρόκειται για σχετικά απλή μέθοδο, που όμως σε έμπειρα χέρια έχει ποσοστό επιτυχίας ίδιο με τη χειρουργική επέμβαση. Επίσης, δεν απαιτεί παρά παραμονή λίγων ωρών σε νοσοκομείο και γίνεται χωρίς τομές. Ο συγγραφέας εφαρμόζει τη μέθοδο αυτή ήδη από δεκαετίας στην Κλινική «ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ», χρησιμοποιώντας το μόνο υλικό που έχει εγκριθεί για τη συγκεκριμένη χρήση από το Food and Drug Administration των ΗΠΑ.

Η τεχνική αυτή έφερε σημαντική αλλαγή στη θεραπεία της κυστεοουρητηρικής παλινδρόμησης και βελτιώνει πολύ την ποιότητα ζωής των ασθενών, γιατί μια απλή επέμβαση αντικαθιστά είτε την πολυετή λήψη αντιβιοτικών και τις επανειλημμένες εξετάσεις που απαιτούνται για την παρακολούθηση των ασθενών, είτε μια βαριά χειρουργική επέμβαση με πολυήμερη παραμονή στο νοσοκομείο. Στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ, οι επεμβάσεις για θεραπεία της κυστεοουρητηρικής παλινδρόμησης με την ενδοσκοπική μέθοδο αποτελούν πλέον την κύρια θεραπεία της πάθησης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΑΣ ΤΕΥΧΟΣ