ΠΙΣΩ
Θωρακοχειρουργική ενημέρωση
Τεύχος 22
Θωρακοχειρουργική ενημέρωση
Δρ. Κοσμάς Τσακιρίδης
Χειρουργός Καρδιάς - Θώρακος

Εμπύημα θώρακα



Εμπύημα είναι η συλλογή πύου σε μια φυσική κοιλότητα του οργανισμού. Όταν αυτή η συλλογή σχηματίζεται στον θώρακα μεταξύ του τοιχωματικού και σπλαχνικού υπεζωκότα, τότε λέμε ότι ο ασθενής παρουσιάζει εμπύημα θώρακα. Βέβαια η νόσος δεν είναι «καινούργια» μιας και ο Ιπποκράτης την μελέτησε γράφοντας και την κλινική της συμπτωματολογία: πυρετός που αυξάνει τη νύχτα, βήχας μη παραγωγικός, βαθουλωμένα μάτια, μάγουλα με κόκκινες κηλίδες και ήχος παφλασμού όταν κουνάμε απότομα τον ασθενή από τους ώμους. Το εμπύημα στον θώρακα μπορεί να είναι τοπικό ή να εξαπλώνεται σε όλη την υπεζωκοτική κοιλότητα.
 

Αιτίες εμπυήματος

Σε ποσοστό 35-57% κύριο αίτιο θεωρείται η πνευμονία. Μια παραπνευμονική συλλογή η οποία επιμολύνεται συνεισφέρει στην παθογένεια κατά 40-69%. Οι εγχειρήσεις θώρακα σε ποσοστό 15-30%, ενώ το θωρακικό τραύμα κατά 10%.



Ο σχηματισμός και η εξέλιξη του εμπυήματος περνά από τρία στάδια ιδιαίτερα σημαντικά για την αντιμετώπιση της νόσου: Στην φάση I (παραγωγική-οξεία φάση) ο υπεζωκότας είναι οιδηματώδης και το υγρό είναι κυτταροβριθές. Στην φάση II (μεταβατική) εναποτίθεται ινική στον υπεζωκότα η οποία μπορεί να οδηγήσει σε σχηματισμό κοιλοτήτων και το υγρό είναι πλέον πυώδες. Στην φάση III (οργανοποίηση-χρόνια), η οποία συμβαίνει 3-4 εβδομάδες μετά την αρχική προσβολή, η παραγωγή ινοβλαστών και τριχοειδικών αγγείων είναι μεγάλη και ο πνεύμονας δεν μπορεί πλέον να εκπτυχθεί, είναι όπως λέμε «παγιδευμένος».



Ο Ιπποκράτης έλεγε ότι «κάθε συλλογή πύου πρέπει να παροχετεύεται» και δεν είχε άδικο. Όλη αυτή η κατάσταση, εάν αφεθεί χωρίς θεραπεία, μπορεί να προκαλέσει πνευμονική ίνωση και καταστροφή του πνεύμονα, αυτόματη παροχέτευση από το δέρμα, κατάσταση γνωστή ως “empyema necessitatis”, οστεομυελίτιδα πλευρών ή σπονδύλων, περικαρδίτιδα, μεσοθωρακικό απόστημα ή υποδιαφραγματικό-κοιλιακό απόστημα.

Τρόποι αντιμετώπισης

1ον) Στην οξεία φάση, ενδείκνυται στους ασθενείς η παροχέτευση της συλλογής με την χρήση κλειστού συστήματος παροχέτευσης θώρακα τύπου Buelau.

2ον) Στην μεταβατική φάση, ενδείκνυται μετά την τοποθέτηση της παροχέτευσης θώρακα η ινωδόλυση με χημικούς παράγοντες όπως είναι η στρεπτοκινάση και η νεότερη ουροκινάση. Σε αυτή την φάση, η θωρακοσκοπική χειρουργική - VATS (Video Assisted Thoracic Surgery) προσφέρει το πλεονέκτημα της ενοποίησης όλων των κοιλοτήτων με άμεση όραση και της καλύτερης παροχέτευσης του πύου. Ο χειρουργός, με την βοήθεια μόνο τριών οπών, έχει οπτική εικόνα για να αναγνωρίσει το ακριβές στάδιο της νόσου, μπορεί να πάρει ικανή ποσότητα υλικού (ιστικές καλλιέργειες) για να ανακαλύψει με μεγαλύτερη σιγουριά τον παθογόνο μικροοργανισμό, άρα και την στοχευμένη αντιμικροβιακή θεραπεία, λύνοντας το πρόβλημα του ασθενούς, επιπλέον δε μειώνοντας το χρόνο και το κόστος νοσηλείας του.



Στην Κλινική «ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ», η μέθοδος της θωρακοσκοπικής χειρουργικής-VATS (Video Assisted Thoracic Surgery) εφαρμόζεται και έχουν αντιμετωπισθεί με επιτυχία πολλοί ασθενείς με εμπύημα θώρακα.



3ον) Στην χρόνια φάση, επιβάλλεται πλέον η θωρακοτομή για τον χειρουργικό καθαρισμό της κοιλότητας. Θωρακοτομή όχι βέβαια όπως στο παρελθόν, αλλά ένας συνδυασμός μιας μικρής τομής (έως 10 εκ.) με την βοήθεια της θωρακοσκοπικής χειρουργικής. Ο πνεύμονας πρέπει να «αποφλοιωθεί ή καλύτερα να αποπαγιδευτεί» από την φλούδα (peel) που τον περιβάλλει για να μπορέσει να εκπτυχθεί και να αναπνεύσει επαρκώς.

Η πρώιμη διάγνωση και η έγκαιρη αντιμετώπιση προσφέρουν στους ασθενείς λιγότερο πόνο και ταλαιπωρία, προσδίδοντας ίαση και διάρκεια επιβίωσης.

www.tsakiridiskosmas.gr

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΑΣ ΤΕΥΧΟΣ