• AR
  • RU
  • FY
  • BG
  • AL
  • EN
  • GR







Άρθρα


ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

1/2/2008


Φταίει η νόσος αλλά μήπως ταίμε και "εμείς";

Δρ. Τσακιρίδης Κοσμάς
Χειρουργός Καρδιάς - Θώρακος

Ο καρκίνος του πνεύμονα είναι από τις κυριότερες αιτίες θανάτου τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες. Προκαλεί περισσότερους θανάτους από ότι όλοι μαζί οι καρκίνοι του παχέως εντέρου, του μαστού και του προστάτη.

Ο καρκίνος του πνεύμονα προσβάλλει τόσο τους άνδρες όσο και τις γυναίκες. Ενώ παλαιότερα ο καρκίνος του πνεύμονα ήταν ένα θλιβερό προνόμιο των ανδρών, σήμερα λόγω της δραματικής αύξησης της συχνότητας του καπνίσματος που σημειώνεται στις γυναίκες, ο καρκίνος αυτός προσβάλλει ένα μεγάλο και συνεχώς αυξανόμενο αριθμό γυναικών.

Η έκθεση σε ραδόνιο, αρσενικό, αμίαντο και ραδιενεργό σκόνη, αυξάνει τον κίνδυνο προσβολής από καρκίνο του πνεύμονα. Το ίδιο επίσης συμβαίνει σε άτομα που εκτίθενται σε αυξημένη ακτινοβολία εξαιτίας του επαγγέλματός τους, του περιβάλλοντος ή για ιατρικούς λόγους.

Άτομα που έχουν οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του πνεύμονα, έχουν επίσης περισσότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν τη νόσο.

Α. Είδη καρκίνου του πνεύμονα
Στον πνεύμονα μπορούν να εκδηλωθούν διάφορες ιστολογικές μορφές καρκίνου. Συνήθως ταξινομούνται σε μικροκυτταρικά και μη μικροκυτταρικά καρκινώματα. Οι δύο αυτές μορφές καρκίνου έχουν διαφορετική ανάπτυξη, εξάπλωση, εξέλιξη, αλλά και θεραπεία.

Τα μη μικροκυτταρικά καρκινώματα είναι συχνότερα κι εξελίσσονται με αργότερο ρυθμό. Τα μικροκυτταρικά καρκινώματα είναι σπανιότερα, αλλά αναπτύσσονται ταχύτερα και παρουσιάζουν συχνότερα και ταχύτερα μεταστάσεις. Συνήθως, όταν γίνει η διάγνωση, οι μεταστάσεις ήδη υπάρχουν.

Ο ιστολογικός τύπος έχει καθοριστικό ρόλο στο είδος της θεραπευτικής αγωγής που θα ακολουθηθεί και στην πρόγνωση.

Β. Τα σημεία και συμπτώματα
Δυστυχώς, στις περισσότερες περιπτώσεις ο καρκίνος των πνευμόνων δεν προκαλεί συμπτώματα παρά μόνο όταν έχει ήδη επεκταθεί. Το γεγονός αυτό καθιστά τη νόσο ιδιαίτερα επικίνδυνη με ψηλά ποσοστά θνησιμότητας.

Εάν η πάθηση ανιχνευθεί έγκαιρα, τότε οι πιθανότητες επιβίωσης του ασθενούς αυξάνονται σημαντικά. Γιʼ αυτό είναι αναγκαίο, εάν υπάρχουν σημεία ή συμπτώματα που εμπνέουν ανησυχία, να ζητείται άμεσα η συμβουλή του γιατρού.

Τα συχνότερα συμπτώματα είναι:
1. Επίμονος βήχας
2. Αιμόπτυση (αίμα που παράγεται με το βήχα)
3. Πόνος στο στήθος
4. Βραχνάδα
5. Ξαφνική εμφάνιση δύσπνοιας
6. Βραχύπνοια (βραχεία επιπόλαια αναπνοή) ή εύκολη κόπωση
7. Πρήξιμο προσώπου και λαιμού
8. Ανορεξία και απώλεια βάρους
9. Επαναλαμβανόμενες αναπνευστικές μολύνσεις (πνευμονία, βρογχίτιδα)
10. Κούραση, εξάντληση

Ο βήχας είναι ένα από τα συχνότερα συμπτώματα του καρκίνου του πνεύμονα. Συνήθως οφείλεται στο γεγονός ότι ένας αναπτυσσόμενος όγκος επηρεάζει και αποφράσσει μια δίοδο του αέρα, όπως ένα βρόγχο.

Η αιμόπτυση είναι η αποβολή αιματωδών πτυέλων ή καθαρού αίματος και συνήθως εκδηλώνεται με το βήχα. Η αιμόπτυση παρατηρείται στον καρκίνο του πνεύμονα, άλλα και σε άλλες αναπνευστικές παθήσεις.

Ο πόνος στο θώρακα είναι συνεχής πόνος σε ένα σημείο ή μια περιοχή του θώρακα. Ο πόνος επιμένει και μπορεί να έχει ή να μην έχει σχέση με το βήχα που πιθανόν να συνυπάρχει.

Επίσης, είναι πιθανόν να υπάρχουν συμπτώματα λόγω των μεταστάσεων που δημιουργεί ο καρκίνος του πνεύμονα: πονοκέφαλος, αδυναμία, πόνος σε διάφορα μέρη του σώματος, κατάγματα οστών, αιμορραγία.

Μια από τις ιδιομορφίες του καρκίνου του πνεύμονα είναι ότι μπορεί να παράγει ορμόνες που επηρεάζουν το μεταβολισμό του νερού και του νατρίου στον οργανισμό. Πολύ σοβαρή συνέπεια της κατάστασης αυτής είναι η πρόκληση εγκεφαλικής δυσλειτουργίας με σύγχυση και κώμα. Σε πολλές περιπτώσεις, οι ενοχλήσεις του ασθενούς οφείλονται σε άλλες παθήσεις και όχι σε καρκίνο. Όμως η έγκαιρη αναζήτηση συμβουλής και η ανίχνευση του καρκίνου, μπορεί να είναι σωτήριες για τον ασθενή.

Γ. Διάγνωση
Η διάγνωση βασίζεται στο οικογενειακό, ατομικό και επαγγελματικό ιστορικό του ασθενούς, στην κλινική εξέταση και στις συμπληρωματικές εξετάσεις (π.χ. εξέταση των πτυέλων, ακτινογραφία του θώρακα, αξονική τομογραφία του θώρακα και βιοψία).

Γεγονός είναι ότι κανένα από τα συμπτώματα που προαναφέρθηκαν δεν είναι ειδικό για τη νόσο. Κανένα από αυτά από μόνο του δε βάζει τη σφραγίδα της διάγνωσης στον ασθενή, απλά θα έπρεπε να εγείρει υπόνοιες προσβολής της νόσου.

Άνθρωποι που κινδυνεύουν περισσότερο από καρκίνο του πνεύμονα, όπως οι καπνιστές, πρέπει να είναι πολύ πιο προσεκτικοί. Είναι βέβαια καλύτερα να σταματήσουν το γρηγορότερο την καταστροφική τους συνήθεια, αλλά παράλληλα να εξετάζονται άμεσα από το γιατρό τους σε περίπτωση που παρουσιάζουν ένα ή περισσότερα από τα πιο πάνω συμπτώματα.

Περίπου 85% των ασθενών βρίσκονται στο στάδιο 3Β ή 4 της νόσου όταν γίνεται η διάγνωση. Στα στάδια αυτά δεν είναι πλέον δυνατόν να γίνει η πλήρης χειρουργική αφαίρεση του όγκου.

Στο 25 % των ασθενών ο καρκίνος του πνεύμονα δεν έχει προχωρήσει και μπορεί ο χειρούργος να αφαιρέσει πλήρως τον όγκο, οπότε οι πιθανότητες ίασης είναι πολύ ψηλές.

Το ψηλό ποσοστό θανάτων που παρατηρείται στον καρκίνο του πνεύμονα, είναι κατά κύριο λόγο συνέπεια του γεγονότος ότι οι ασθενείς παρουσιάζονται στον χειρουργό με σημαντική καθυστέρηση, όταν ήδη η νόσος έχει ξαπλωθεί τοπικά ή έχει κάνει μεταστάσεις σε άλλα όργανα.

Όμως σήμερα κατά γενικό κανόνα υπάρχουν σημαντικές καθυστερήσεις στη διάγνωση του καρκίνου του πνεύμονα, γεγονός που επιδεινώνει ουσιαστικά την πρόγνωση των ασθενών.

Σίγουρα φταίει η φύση της νόσου γιʼ αυτό, η οποία είναι «ύπουλη», δε δίνει συμπτώματα και εξελίσσεται ταχέως.

Αλλά μήπως φταίμε και εμείς;
Φταίμε ως ασθενείς όταν δε δίνουμε σημασία στα συμπτώματα, όσο άτυπα και αν είναι. Όταν παρουσιάζουμε αιμόπτυση δικαιολογούμαστε: «ερεθισμένος ο λαιμός», όταν βήχουμε «είναι ο γνωστός μου τσιγαρόβηχας», όταν πονάμε στο θώρακα «κρύωσα ή πιάστηκα». Όλα αυτά τα ʽάλλοθιʼ καθυστερούν τη διάγνωση σε βάρος του εαυτού μας.

Φταίμε ως ιατροί όταν ενισχύουμε τα ʽάλλοθιʼ δίνοντας απλοϊκές ερμηνείες χωρίς να προβούμε σε μια έστω απλή ακτινογραφία θώρακα. Φταίμε ως ιατροί όταν κατευθύνουμε τους ασθενείς σε παρηγορητικές θεραπείες (χημειοθεραπεία, ακτινοβολία) όταν δε συντρέχει λόγος.

Η θεραπεία του καρκίνου του πνεύμονα είναι κατά κύριο λόγο ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ. Η χημειοθεραπεία και η ακτινοβολία εφαρμόζονται αναλόγως της σταδιοποίησης του καρκίνου, ως συμπληρωματικές προσεγγίσεις μετά το χειρουργείο, αλλά και σε όσους καρκίνους δε χειρουργούνται (προχωρημένο στάδιο ή μικροκυτταρικός τύπος καρκίνου).

Φταίμε ως σύστημα υγείας όταν από τη στιγμή της υπόνοιας του καρκίνου του πνεύμονα ως τη στιγμή της ολοκλήρωσης των εξετάσεων (αξονική τομογραφία θώρακα – εγκεφάλου - κοιλίας, βρογχοσκόπηση, σπινθηρογράφημα οστών, βιοψία του όγκου) περνούν εβδομάδες ή και μήνες. Οι ασθενείς στοιβάζονται στις λίστες αναμονής των ιδρυμάτων υγείας μέχρι να έρθει η σειρά τους για να πραγματοποιήσουν την κάθε μια από αυτές τις εξετάσεις ή λιμνάζουν στην αναμονή για το χειρουργείο. Αυτό αποβαίνει μοιραίο πολλές φορές για τους ίδιους, γιατί ο όγκος αυξάνει σε μέγεθος και καθίσταται ανεγχείρητος ως την ώρα του χειρουργείου.

Υψηλό αίσθημα ευθύνης από όλους τους ενδιαφερόμενους, ασθενείς και ιατρούς, θα οδηγήσει στο να μειωθούν οι εκατόμβες των ασθενών που θυσιάζονται στο βωμό της ανευθυνότητας και των σκοπιμοτήτων.

http://www.tsakiridiskosmas.gr