ΠΙΣΩ
Η χρόνια νεφρική νόσος με μια ματιά
Λάζαρος Γιονανλής
Νεφρολόγος

Γιατί είναι οι νεφροί σημαντικοί;
Στους περισσότερους είναι γνωστό ότι η κύρια λειτουργία των νεφρών είναι να απομακρύνουν τα άχρηστα παράγωγα και τα πλεονάζοντα υγρά του οργανισμού και να τα αποβάλλουν με τα ούρα. Η παραγωγή των ούρων είναι μια εξαιρετικά πολύπλοκη διαδικασία, απαραίτητη για τη διατήρηση μίας σταθερής ισορροπίας των χημικών συστατικών του σώματος. Η σημασία των νεφρών για τον οργανισμό φαίνεται από την παροχή αίματος σε αυτούς, η οποία αντιπροσωπεύει το ~25% της συνολικής παροχής αίματος από την καρδιά – αρκετά υψηλή αν σκεφτεί κανείς ότι οι νεφροί αποτελούν το 0,5% του βάρους του σώματος.

Οι νεφροί αποτελούν ισχυρά χημικά εργαστήρια με ρόλο τη ρύθμιση του αλατιού, του νερού, των οξέων και των ηλεκτρολυτών του οργανισμού. Ακόμη, οι νεφροί παράγουν σημαντικό αριθμό ορμονών που επηρεάζουν διάφορες λειτουργίες του σώματος. Πιο αναλυτικά, παράγουν βιταμίνη D, η οποία ρυθμίζει τη διακίνηση ασβεστίου και φωσφόρου και την υγεία των οστών, ερυθροποιητίνη, η οποία διεγείρει την παραγωγή αίματος, καθώς και ουσίες οι οποίες βοηθούν στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης. Τέλος, οι νεφροί επεξεργάζονται και απομακρύνουν από τον οργανισμό φάρμακα και τοξίνες.

Τι είναι η Χρόνια Νεφρική Νόσος (ΧΝΝ) και πώς προκαλείται;
Η ΧΝΝ ορίζεται ως η ύπαρξη παθολογικών ευρημάτων ή ειδικών δεικτών βλάβης, όπως διαταραχές στη σύνθεση του αίματος ή των ούρων ή των απεικονιστικών εξετάσεων, καθώς και η ύπαρξη νεφρικής ανεπάρκειας για χρονικό διάστημα άνω των τριών μηνών.

Υπάρχουν πολυάριθμες αιτίες νεφρικής νόσου. Δύο από τις κυριότερες αποτελούν ο σακχαρώδης διαβήτης και η υψηλή πίεση αίματος (η γνωστή ως αρτηριακή υπέρταση). Ο διαβήτης χαρακτηρίζεται από υψηλό σάκχαρο αίματος και προσβάλλει τα αγγεία του σώματος προκαλώντας έτσι δυσλειτουργία πολλών οργάνων, όπως καρδιά, μάτια, νεύρα και νεφρούς. Η υπέρταση, ειδικά όταν δε ρυθμίζεται ικανοποιητικά με φάρμακα, μπορεί να οδηγήσει σε καρδιακές επιπλοκές, εγκεφαλικά επεισόδια και χρόνια νεφρική νόσο.

Άλλες καταστάσεις που προσβάλλουν τους νεφρούς είναι:

  • Νοσήματα που δημιουργούν φλεγμονή και βλάβη των νεφρών και ονομάζονται σπειραματονεφρίτιδες
  • Κληρονομικές παθήσεις των νεφρών, όπως η πολυκυστική νόσος
  • Δυσμορφίες που δημιουργούνται εκ γενετής
  • Παθήσεις γενικευμένες του οργανισμού που προσβάλλουν το αμυντικό/ανοσολογικό σύστημα του οργανισμού, όπως συστηματικός ερυθηματώδης λύκος
  • Απόφραξη των νεφρών από λίθους, καρκίνο ή τον προστάτη στους άνδρες
  • Συχνές επαναλαμβανόμενες ουρολοιμώξεις
  • Κατάχρηση φαρμάκων και απαγορευμένων ουσιών


Πώς εκδηλώνεται η ΧΝΝ;
Οι περισσότεροι πάσχοντες από ΧΝΝ μπορεί να μην έχουν σοβαρά συμπτώματα μέχρι η νεφρική ανεπάρκεια να φτάσει σε προχωρημένο στάδιο. Οι συχνότερες εκδηλώσεις είναι:

  • Αίσθημα κόπωσης
  • Δυσκολία συγκέντρωσης
  • Μειωμένη όρεξη
  • Μυϊκές κράμπες τη νύχτα
  • Πρήξιμο ποδιών και αστραγάλων
  • Πρήξιμο γύρω από τα μάτια, ειδικά το πρωί
  • Ανάγκη για συχνή ούρηση, ιδιαίτερα κατά τη νύχτα


Η ΧΝΝ μπορεί να προσβάλει οποιονδήποτε σε οποιαδήποτε ηλικία. Ωστόσο, κάποιοι έχουν περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν νεφρική βλάβη από άλλους. Οι πιθανότητες νεφροπάθειας αυξάνονται αν έχετε:

  • Μεγάλη ηλικία
  • Σακχαρώδη διαβήτη
  • Υψηλή αρτηριακή πίεση
  • Οικογενειακό ιστορικό νεφρικής νόσου


Μπορεί να θεραπευτεί η ΧΝΝ;
Πολλές νεφρικές παθήσεις μπορούν να αντιμετωπιστούν επιτυχώς. Ο συνεχής προσεκτικός έλεγχος του διαβήτη και της υπέρτασης μπορούν να προλάβουν την εκδήλωση της ΧΝΝ ή να εμποδίσουν την εξέλιξή της. Η λιθίαση των νεφρών και οι ουρολοιμώξεις συνήθως αντιμετωπίζονται επιτυχώς. Ωστόσο, η ακριβής αιτιολογία πολλών νεφρικών παθήσεων δεν είναι γνωστή. Επομένως, δεν υπάρχει εξειδικευμένη θεραπεία γι’ αυτές. Επιπρόσθετα, όταν η νεφρική ανεπάρκεια προχωρήσει πέρα από ένα όριο, η ανίχνευση του αιτίου που την προκάλεσε δεν είναι πάντα εφικτή. Ακόμη όμως και να είναι γνωστή η αιτία, η εξέλιξη της προχωρημένης νεφρικής νόσου είναι νομοτελειακή και δεν αντιστρέφεται. Η θεραπεία της προχωρημένης ΧΝΝ περιλαμβάνει διαιτητική προσαρμογή και αντιμετώπιση των ανωμαλιών που έχουν προκληθεί στον οργανισμό από τη δυσλειτουργία των νεφρών.

Πώς αντιμετωπίζεται η νεφρική ανεπάρκεια;
Υπάρχουν τρεις τρόποι αντιμετώπισης: η αιμοκάθαρση, η περιτοναϊκή κάθαρση και η νεφρική μεταμόσχευση. Από αυτές μόνο η μεταμόσχευση μπορεί να χαρακτηριστεί ως «θεραπεία» της ΧΝΝ. Η αιμοκάθαρση και η περιτοναϊκή κάθαρση αποτελούν μεθόδους υποκατάστασης της νεφρικής λειτουργίας και συντήρησης του οργανισμού σε καλή λειτουργική κατάσταση. Η αιμοκάθαρση πραγματοποιείται σε κατάλληλα εξοπλισμένη μονάδα, συνήθως τρεις φορές την εβδομάδα, ενώ η περιτοναϊκή κάθαρση γίνεται καθημερινά στο σπίτι. Ο νεφρολόγος μπορεί να εξηγήσει τις ενδείξεις και αντενδείξεις, τα υπέρ και τα κατά της κάθε μεθόδου και να καθοδηγήσει τον ασθενή στην επιλογή της καλύτερης μεθόδου για τον ίδιο και την οικογένειά του.

Λίγα λόγια για την αιμοκάθαρση
Η αιμοκάθαρση αποτελεί θεραπεία υποκατάστασης της νεφρικής λειτουργίας. Εφαρμόζεται όταν οι νεφροί αδυνατούν να εκτελέσουν τις λειτουργίες τους και να υποστηρίξουν τις ανάγκες του σώματος. Με την αιμοκάθαρση επιδιώκεται να απομακρυνθεί η περίσσεια νερού, ηλεκτρολυτών και τοξικών προϊόντων μεταβολισμού που συσσωρεύεται στον οργανισμό, να διατηρηθεί σταθερή η ισορροπία διαφόρων ουσιών στον οργανισμό και να ρυθμιστεί η αρτηριακή πίεση.

Κατά τη συνεδρία της αιμοκάθαρσης, το αίμα του ασθενούς διέρχεται μέσα από ένα ειδικό φίλτρο, το οποίο υποκαθιστά το νεφρό, και διυλίζεται, οπότε και διενεργούνται οι λειτουργίες που αναφέρθηκαν παραπάνω. Στη συνέχεια, το αίμα εμπλουτίζεται και επιστρέφεται στον ασθενή. Η διάρκεια της διαδικασίας εξαρτάται από διάφορους παράγοντες (η μέση διάρκεια κυμαίνεται περί τις 4 ώρες) και γίνεται μέρα παρά μέρα. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η αιμοκάθαρση δεν θεραπεύει τους νεφρούς, απλά κάνει μέρος της δουλειάς που κάνουν οι νεφροί.

Η διαδικασία της αιμοκάθαρσης είναι ανώδυνη και γίνεται καλά ανεκτή από τους περισσότερους ασθενείς. Με τα σύγχρονα μηχανήματα και τις τεχνικές που εφαρμόζονται είναι δυνατό να παρέχεται πολύ καλή ποιότητα ζωής στους ασθενείς που κάνουν αιμοκάθαρση, με πλήρη κοινωνική και επαγγελματική δραστηριότητα. Σύντομα, στην Κλινική «ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ» θα λειτουργήσει σύγχρονη, πλήρως εξοπλισμένη Μονάδα Αιμοκάθαρσης - Τεχνητού Νεφρού, ικανή να παρέχει υψηλού επιπέδου θεραπεία υποκατάστασης της χρόνιας νεφροπάθειας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΑΣ ΤΕΥΧΟΣ