ΠΙΣΩ
Οστεονέκρωση Ισχίου
Dr Κώστας Βουκαλής
Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Ενώ η καταστροφή της άρθρωσης του ισχίου σε ηλικιωμένο άτομο θεωρείται αναμενόμενη εξέλιξη φθοράς και η λύση του προβλήματος με την αρθροπλαστική του ισχίου έχει θαυμάσια αποτελέσματα, ανάλογη βλάβη του ισχίου σε νεαρό άτομο έχει καταστροφικές συνέπειες για την ποιότητα της ζωής του.

Οστεονέκρωση της μηριαίας κεφαλής εκδηλώνεται κυρίως σε νεαρά άτομα, ακόμη και στην εφηβική ηλικία. H Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Harvard ανακοίνωσε 50 περιστατικά με μέσο όρο ηλικίας 14,8 χρόνια. Αιτίες οστεονέκρωσης μπορεί να είναι τραύμα, σηπτική αρθρίτιδα, διάφορες αιμοσφαιρινοπάθειες, υπερβολική κατανάλωση οινοπνεύματος και χρήση κορτιζόνης (ακόμη και για μικρό χρονικό διάστημα). Σε ένα ποσοστό 10% δεν μπορεί να εντοπισθεί αιτία και η οστεονέκρωση χαρακτηρίζεται ιδιοπαθής.

Η θεραπεία της οστεονέκρωσης της μηριαίας κεφαλής σε νεαρά άτομα εξακολουθεί να είναι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της Ορθοπαιδικής. Αν η οστεονέκρωση του ισχίου μείνει χωρίς θεραπεία, η βλάβη επιδεινώνεται και λόγω των έντονων ενοχλημάτων οι άρρωστοι καταλήγουν σε ολική αρθροπλαστική, παρά το νεαρό της ηλικίας τους. Βέβαια, η ολική αρθροπλαστική του ισχίου σε νεαρά άτομα δεν είναι η ιδανική λύση, γιατί η τεχνητή άρθρωση, σαν ανταλλακτικό που είναι, έχει περιορισμένη διάρκεια ζωής και είναι πιθανόν, κατά τη διάρκεια της ζωής του ατόμου, η εγχείρηση να επαναληφθεί δύο ή και τρεις φορές, με αυξανόμενη τεχνική δυσκολία. Επίσης, οι στατιστικές δείχνουν ότι η ολική αρθροπλαστική σε νεαρά άτομα έχει υψηλότερο ποσοστό επιπλοκών και φτωχή πρόγνωση.

Εφόσον η οστεονέκρωση εκδηλώνεται κυρίως σε νεαρά άτομα, ο στόχος μας θα πρέπει να είναι η διατήρηση της μηριαίας κεφαλής μάλλον παρά η αντικατάστασή της. Όσο νεότερο είναι το άτομο, τόσο πιο επιτακτική είναι η ανάγκη για χειρουργική επέμβαση για να σωθεί η κεφαλή.



Η τεχνική που ακολουθούμε στην Κλινική μας είναι η τοποθέτηση αγγειούμενου αυτομοσχεύματος περόνης στο ισχίο, όπως την περιέγραψε ο James Urbaniak, ο οποίος με την τεχνική αυτή ανακοίνωσε ποσοστό επιτυχίας 73% σε αντίθεση με 50% αποτυχίας που παρουσιάζουν νέα άτομα με ολική αρθροπλαστική. H απόφασή μας για χειρουργική θεραπεία εξαρτάται από την συμπτωματολογία, την ακτινολογική φάση της νόσου και κυρίως την ηλικία του αρρώστου. Η επιλογή αρρώστων γίνεται με βάση τρία κριτήρια:

  1. Να είναι κάτω από 45 χρόνων,
  2. Να έχουν σταματήσει να κάνουν χρήση κορτιζόνης,
  3. Να έχουν ικανοποιητικό μεσάρθριο διάστημα.


Η περόνη αποτελεί το συνηθέστερα χρησιμοποιούμενο αγγειούμενο οστεομόσχευμα. Στατικά η περόνη δέχεται μόνο 15% του φορτίου του κάτω άκρου, γι’ αυτό και αφαίρεση τμήματός της δεν έχει επιπτώσεις στη δότρια περιοχή. Είναι γερό φλοιώδες κόκαλο, ικανό να δεχτεί άμεση φόρτιση. Η εγχείρηση διάρκειας 5 ωρών γίνεται σε τρία στάδια.



Στο 1ο γίνεται στο ισχίο η παρασκευή του αυλού που θα δεχτεί το μόσχευμα και η μέτρηση του μήκους που χρειαζόμαστε για να φθάσουμε στη βλάβη της κεφαλής.

Στο 2ο γίνεται η λήψη του μοσχεύματος περόνης μαζί με τα αγγεία της, αποφεύγοντας το κατώτερο μέρος της περόνης, γιατί μετέχει στη σταθερότητα της ποδοκνημικής άρθρωσης.

Στο 3ο στάδιο γίνεται η τοποθέτηση του μοσχεύματος στον αυλό του ισχίου και η σύνδεση των αγγείων με μεγάλα αγγεία της περιοχής, ώστε να διατηρηθεί η αιμάτωση της περόνης.

Στην Κλινική μας αντιμετωπίσαμε 7 περιστατικά οστεονέκρωσης ισχίου και όλα είχαν κάνει χρήση κορτιζόνης. Με την τεχνική του αγγειούμενου μοσχεύματος, διατηρούμε τη διπλή αιμάτωση της περόνης, ενδοστική και περιοστική, προσφέροντας την καλύτερη δυνατή αιμάτωση στο ισχίο, ώστε να παραμείνουν βιώσιμα όλα τα στοιχεία που μας ενδιαφέρουν για την αποκατάσταση της οστεονεκρωτικής βλάβης.

Τα κλινικά αποτελέσματα είναι ικανοποιητικά. Κανένα από τα περιστατικά μας δεν χρειάστηκε να υποβληθεί σε ολική αρθροπλαστική ισχίου.

Βιβλιογραφία
1. Urbaniak J.R.Treatment of osteonecrosis of the femoral head with vascularized fibular grafting.JBJS Vol 77-A May 1995
2. Louie b.e. Treatment of osteonecrosis of thw femoral head by free vascularized fibular grafting.Can.J. Surg. Vol 42,No 4, 1999.
3. Tang C.L donor site morbidity following vascularized grafting. Microsurgery 18, 1998.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΑΣ ΤΕΥΧΟΣ