ΠΙΣΩ
Η αντιμετώπιση της σπαστικότητας με την χρήση της αντλίας συνεχούς ενδοραχιαίας έγχυσης μπακλοφένης
Δρ. Ιωάννης Ε. Μάγρας
Νευροχειρουργός
Λέκτορας Α.Π.Θ.

Η σπαστικότητα αποτελεί ένα ιδιαίτερο πρόβλημα στην καθημερινή ιατρική πράξη. Ως αποτέλεσμα της απουσίας της ανασταλτικής επίδρασης στους α-νευρώνες , καθώς επίσης και στους γ-νευρώνες, παρουσιάζεται μετά από κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, εγκεφαλικά επεισόδια, εγκεφαλική παράλυση, κακώσεις νωτιαίου μυελού και πολλαπλή σκλήρυνση.

Μερικοί από τους ασθενείς αυτούς χρησιμοποιούν αναπηρικό αμαξίδιο, χρειάζονται δε πολύ συχνά έντονη φυσιοθεραπεία. Η σπαστικότητα οδηγεί σε απώλεια συντονισμού των κινήσεων, καθήλωση των μελών, απώλεια της λειτουργικότητας, εξαιρετική δυσκολία στις παθητικές κινήσεις και έντονο πόνο. Συνέπεια της καθήλωσης των αρθρώσεων είναι η δευτερογενής ανάπτυξη οστεοποιού μυΐτιδας. Λόγω αυτής της κατάστασης, η περιποίηση των ασθενών αυτών, η μεταφορά τους, καθώς και η κοινωνική τους δραστηριότητα, γίνονται εξαιρετικά δύσκολες.



Η ενδοραχιαία χορήγηση Baclofen με την χρήση αντλίας συνεχούς έγχυσης αποτελεί σημαντική βοήθεια στην αντιμετώπιση των προβλημάτων των ασθενών αυτών, εκεί που οι άλλες συντηρητικές και φαρμακευτικές μέθοδοι έχουν αποτύχει.

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ - ΔΙΑΒΑΘΜΙΣΗ ΣΠΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Οι ασθενείς εξετάζονται σε ύπτια θέση και ήρεμοι, εκτιμώνται δε με το ακόλουθο πρωτόκολλο.
Ιστορικό: Καταγράφεται η αιτία που προκάλεσε την σπαστικότητα ,η κλινική πορεία του ασθενούς, η φαρμακευτική ή άλλη αγωγή και η συνύπαρξη άλλων προβλημάτων υγείας.

Κλινική και νευρολογική αξιολόγηση σπαστικότητας
Η αξιολόγηση της σπαστικότητας εκτιμάται με τις ακόλουθες κλίμακες:

  • Κλίμακα Ashworth (1 έως 5)
  • Κλίμακα συχνότητας σπασμών (0 έως 4)
  • Αντανακλαστικά (0 έως 7)
  • Κλίμακα κινητοποίησης (FIM) (7 έως 1)


Δοκιμασία αποτελεσματικότητας Baclofen: Γίνεται δοκιμαστική ενδοραχιαία έγχυση 50 μg Baclofen και παρακολούθηση της θεραπευτικής απάντησης του ασθενούς κατά τις πρώτες τέσσερις ώρες.

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗΣ ΑΝΤΛΙΑΣ

  • Ηλικία 10-70 ετών
  • Διάρκεια σπαστικότητας >6 μήνες
  • Ashworth scale τουλάχιστον 3 σε δύο ή περισσότερα μέλη
  • Κλίμακα συχνότητας σπασμών τουλάχιστον 2
  • Αποτυχία της αγωγής από το στόμα
  • Εμφάνιση παρενεργειών σε θεραπευτικές δόσεις της αγωγής από το στόμα
  • Θετική ανταπόκριση στην δοκιμασία ενδοραχιαίας έγχυσης 50μg Baclofen.


ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

Η τοποθέτηση της αντλίας γίνεται κατά κανόνα με τοπική αναισθησία, εκτός αν ο ασθενής δεν μπορεί να συνεργασθεί οπότε και προτιμάται η γενική αναισθησία.

Ο ασθενής τοποθετείται σε πλάγια θέση. Με οσφυονωτιαία παρακέντηση στο ύψος του Ο3-Ο4 διαστήματος προωθείται ο ενδοραχιαίος καθετήρας της αντλίας μέχρι το ύψος του Θ10-Θ11. Στην συνέχεια συνδέεται με την αντλία που τοποθετείται υποδόρια στην πρόσθια και πλάγια επιφάνεια της κοιλιακής χώρας στο ύψος της λαγονίου ακρολοφίας. Ακολουθεί ακτινολογικός έλεγχος για την επιβεβαίωση της σωστής τοποθέτησης.


ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

  • Είναι μια απλή χειρουργική τεχνική
  • Προσφέρει ικανοποιητικότατη βελτίωση της σπαστικότητας
  • Γίνεται καλά ανεκτό το φάρμακο λόγω των εξαιρετικά μικρών δόσεων που απαιτούνται για καλό θεραπευτικό αποτέλεσμα
  • Η επαναπλήρωση της αντλίας γίνεται με απλό και εύκολο τρόπο χωρίς ταλαιπωρία τους ασθενούς
  • Η βελτίωση της σπαστικότητας προσφέρεισημαντικότατη βοήθεια στην αποκατάσταση του ασθενούς και στο έργο των φυσιοθεραπευτών
  • Βελτιώνει δε σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών αυτών.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΑΣ ΤΕΥΧΟΣ