ΠΙΣΩ
Βαριατρική Χειρουργική
Δρ. Ευστάθιος Κωτίδης
Λέκτορας Χειρουργικής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης,Ειδικός Λαπαροσκοπικής Χειρουργικής και Χειρουργικής Παχυσαρκίας
 www.stathiskotidis.gr

Τί είναι η βαριατρική χειρουργική ή χειρουργική της παχυσαρκίας;

Υπό τον όρο βαριατρική χειρουργική περιλαμβάνονται το σύνολο των επεμβάσεων που εφαρμόζονται σε ασθενείς με βαριά παχυσαρκία, προκειμένου αυτοί να βοηθηθούν να χάσουν βάρος. Μακροχρόνιες έρευνες έχουν δείξει ότι οι βαριατρικές επεμβάσεις συνολικά επιτυγχάνουν σημαντική απώλεια βάρους, ρύθμιση του σακχαρώδη διαβήτη, βελτίωση των παραγόντων κινδύνου για καρδιακά νοσήματα και συνολική μείωση της θνητότητας των παχυσάρκων κατά 23% με 40%.

Οι επεμβάσεις αυτές απευθύνονται σε παχυσάρκους με δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) > 40 Kg/m2 ή > 35 Kg/m2 και κάποιο συνοδό νόσημα (σακχαρώδη διαβήτη, υπέρταση, άπνοιες ύπνου, υπερλιπιδαιμία κ.λπ.). Ο δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ) είναι ένας αριθμός που συσχετίζει το σωματικό βάρος με το ύψος και υπολογίζεται με βάση τον ακόλουθο τύπο: ΔΜΣ = Σωματικό Βάρος (Kg) / Ύψος (m)2

Είδη χειρουργικών επεμβάσεων
Όλες οι βαριατρικές επεμβάσεις πρέπει να γίνονται λαπαροσκοπικά από ειδικά εκπαιδευμένους χειρουργούς. Οι επεμβάσεις χωρίζονται σε αυτές που περιορίζουν τη χωρητικότητα του στομάχου, σε αυτές που προκαλούν δυσαπορρόφηση και σε μικτές.


Επεμβάσεις περιορισμού χωρητικότητας στομάχου 


Ρυθμιζόμενος γαστρικός δακτύλιος
Συνοπτικά, περιλαμβάνει την τοποθέτηση ενός δακτυλίου σιλικόνης με ένα εσωτερικό φουσκωτό κολάρο γύρω από το ανώτερο τμήμα του στομάχου. Αυτό δημιουργεί ένα μικρό γαστρικό θύλακο με στενό στόμιο, με σκοπό τον περιορισμό της κατανάλωσης τροφής. Το στενό στόμιο καθυστερεί την προώθηση της τροφής από τον θύλακο, δημιουργώντας αίσθημα κορεσμού.



Ο δακτύλιος μπορεί να ρυθμιστεί με την πάροδο του χρόνου, προσαρμόζοντας ανάλογα τη διάμετρο του εσωτερικού στομίου. Η νοσηλεία διαρκεί έως μία ημέρα. Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο ασθενής μπορεί να λάβει εξιτήριο λίγες ώρες μετά την επέμβαση. Μετεγχειρητικά, χρειάζεται παρακολούθηση από διαιτολόγο, καθώς και ρύθμιση του δακτυλίου ανάλογα με την απώλεια βάρους.

Στην Κλινική «ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ» εφαρμόζεται και η τεχνική «Birmingham stitch» για την καθήλωση του δακτυλίου. Πρόκειται για μια ιδιαίτερη τεχνική καθήλωσης του γαστρικού δακτυλίου, με τη δημιουργία μιας μορφής πτύχωσης του στομάχου γύρω από αυτόν.
Με τον τρόπο αυτό σχεδόν εκμηδενίζεται ο κίνδυνος ολίσθησης του δακτυλίου (slippage rate), που είναι η συχνότερη επιπλοκή της μεθόδου.


Επιμήκης γαστρεκτομή (Sleeve gastrectomy) ή γαστρικό μανίκι 

Με την τεχνική αυτή αφαιρείται περίπου το 85% του στομάχου, με αποτέλεσμα αυτό να παίρνει σχήμα επιμήκους σωλήνα ή μανικιού. Το επιπλέον πλεονέκτημα της μεθόδου είναι ότι αφαιρεί τον θόλο του στομάχου, που είναι η κύρια πηγή γκρελίνης του οργανισμού μας.

Η γκρελίνη είναι ο αγγελιοφόρος που στέλνει το στομά-χι μας στον υποθάλαμο του εγκεφάλου για να τον ενημερώσει ότι «πεινάει». Καταργώντας λοιπόν την αποστολή του μηνύματος πείνας, μειώνει σημαντικά και την όρεξη. Η επέμβαση πραγματοποιείται λαπαροσκοπικά και είναι μη αναστρέψιμη. Ο ασθενής εισάγεται στην Κλινική το πρωί της επέμβασης. Μετά τον προεγχειρητικό έλεγχο, υποβάλλεται στην επέμβαση λαπαροσκοπικά. Σιτίζεται το επόμενο πρωί και λαμβάνει εξιτήριο λίγες ώρες αργότερα.
• Ο όγκος του στομάχου μειώνεται, αλλά αυτό λειτουργεί κανονικά. Έτσι, μπορούν να καταναλωθούν μικρές ποσότητες από όλα τα είδη τροφών.
• Η αφαίρεση του τμήματος που παράγει τη γκρελίνη, μια ορμόνη που μεταφέρει από το στομάχι στον εγκέφαλο το μήνυμα της πείνας, προκαλεί σημαντική μείωση της όρεξης.
• Δεν απαιτεί τη λήψη συμπληρωμάτων διατροφής.
• Μπορεί να εφαρμοστεί σε ασθενείς στους οποίους η επέμβαση στο έντερο είναι επικίνδυνη (π.χ. ασθενείς με νόσο Crohn).


Γαστρική πτύχωση

Η γαστρική πτύχωση είναι μια νέα τεχνική για τη θεραπεία της παχυσαρκίας. Η επέμβαση, από παθοφυσιολογική άποψη, μοιάζει με την επιμήκη γαστρεκτομή (γαστρικό μανίκι), με τη σημαντική διαφορά ότι η μετατροπή του στομάχου σε σωλήνα γίνεται όχι με εκτομή, αλλά με πτύχωσή του με την τοποθέτηση ορομυϊκών ραφών κατά μήκος του μείζονος τόξου του στομάχου.



Η επέμβαση γίνεται λαπαροσκοπικά και η μετεγχειρητική νοσηλεία διαρκεί μία μέρα.
Το πλεονέκτημα της μεθόδου έναντι της κλασσικής επιμήκους γαστρεκτομής είναι ότι είναι αναστρέψιμη, αποφεύγει όλες τις επιπλοκές που σχετίζονται με το μεγάλο μήκος διατομής συρραφής, ενώ επειδή απαιτεί ελάχιστα αναλώσιμα υλικά περιορίζεται σημαντικά και το κόστος. Το μειωνέκτημά της έναντι της επιμήκους γαστεκτομής είναι ότι δεν περιορίζεται η όρεξη, αφού δεν επηρεάζει τη συγκέντρωση της γκρελίνης.


Μικτές επεμβάσεις περιορισμού χωρητικότητας στομάχου και δυσαπορρόφησης

Γαστρική παράκαμψη



Είναι μία περίπλοκη επέμβαση. Κατά κύριο λόγο περιορίζει τη χωρητικότητα του στομάχου, ενώ παράλληλα προκαλεί και μικρού βαθμού δυσαπορρόφη. Αρχικά, δημιουργείται ένας μικρός γαστρικός θύλακος με διατομή και συρραφή του στομάχου. Στη συνέχεια, ένα τμήμα του λεπτού εντέρου συνδέεται με αυτόν το θύλακο σε σχήμα Υ.
Με τον τρόπο αυτό, η τροφή παρακάμπτει το μεγαλύτερο μέρος του στομάχου, το δωδεκαδάκτυλο και ένα μέρος του λεπτού εντέρου. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την εξαιρετική ρύθμιση του σακχαρώδη διαβήτη τύπου ΙΙ, λόγω του ότι η τροφή δε διεγείρει την έκκριση ορμονών που σχετίζονται με την αντίσταση στην ινσουλίνη. Η επέμβαση πραγματοποιείται επίσης λαπροσκοπικά. Η μετεγχειρητική νοσηλεία διαρκεί μία ημέρα. Οι ασθενείς που υποβάλλονται σε γαστρική παράκαμψη χρειάζονται μετεγχειρητικά παρακολούθηση από το θεράποντα ιατρό τους για αποφυγή προβλημάτων από έλλειψη βιταμινών, σιδήρου ή ασβεστίου.

Για περισσότερες λεπτομέρειες συμβουλευθείτε το χειρουργό σας.


Δίαιτα μετά από επεμβάσεις παχυσαρκίας
Παπασπανός Νικόλαος, Κλινικός διαιτολόγος (μέλος της ομάδας αντιμετώπισης παχυσαρκίας)
www.diettips.gr


Σε γενικές γραμμές, η διατροφή του ασθενούς μετά την επέμβαση ξεκινάει μόνο με υγρά. Από την 3η μέχρι και τη 10η μέρα μετά την επέμβαση, σταδιακά εντάσσονται στη διατροφή περισσότερα υγρά τρόφιμα, ξεκινώντας με άπαχο γάλα μαζί με συμπλήρωμα πρωτεΐνης. Σιγά σιγά, στη διατροφή εντάσσονται τρόφιμα μαλακά, όπως το γιαούρτι, ή πολτοποιημένα, για να φτάσει ο ασθενής μετά από τη 20η ημέρα να καταναλώνει στερεά τρόφιμα.

Μεγάλη προσοχή πρέπει να δοθεί στον όγκο των τροφίμων που καταναλώνεται, ο οποίος πρέπει να είναι περιορισμένος και να αυξάνεται σταδιακά. Επίσης, ο όγκος τροφής είναι απαραίτητο να μοιραστεί σε 4-6 γεύματα ημερησίως και ο ασθενής να μασάει πολύ καλά την τροφή του και να καταπίνει προσεκτικά. Όσο για τη σειρά με την οποία είναι σωστό να καταναλώνονται τα τρόφιμα, προτεραιότητα έχουν τα πρωτεϊνούχα τρόφιμα, π.χ. αυγό, κρέας, και μετά τα φρούτα και τα λαχανικά. Πολλές φορές, τα λαχανικά γίνονται ανεκτά ένα μήνα μετά την επέμβαση. Ρύζι, ζυμαρικά και ψωμί μπαίνουν στη διατροφή μόνο όταν ο ασθενής είναι σε θέση να καταναλώσει τουλάχιστον 60γρ πρωτεΐνης την ημέρα.

Βέβαια, όλα αυτά αποτελούν γενικές οδηγίες, οι οποίες μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με τις διατροφικές ανάγκες και την πορεία του ασθενούς. Απαιτείται εκπαίδευσή του, συνεχής παρακολούθηση και αξιολόγηση της διατροφικής κατάστασής του. Επομένως, είναι απαραίτητη η στενή παρακολούθηση του κάθε ασθενούς από μια ομάδα ειδικών, που θα καταρτίσει το καλύτερο πλάνο για το καλύτερο αποτέλεσμα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΑΣ ΤΕΥΧΟΣ