ΠΙΣΩ
Ιατρείο Ψωρίασης

Ψωρίαση: Μια συχνή πάθηση του δέρματος - και όχι μόνο…

Η ψωρίαση, νόσος γνωστή από την αρχαιότητα - και με όνομα ελληνικό σε όλη τη διεθνή βιβλιογραφία (psoriasis) - ανήκει στα αυτοάνοσα ή πιο σωστά αυτοφλεγμονώδη νοσήματα. Είναι ιδιαίτερα συχνή, αφού οι στατιστικές δείχνουν ότι αφορά το 2-3% του ανθρώπινου πληθυσμού! Έχει γενετική προδιάθεση και μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Αφορμή για την εκδήλωσή της - εκλυτικοί παράγοντες όπως καταγράφονται στην ιατρική ορολογία - είναι το stress, οι λοιμώξεις, κάποια φάρμακα, οι τραυματισμοί, ορμονικές διαταραχές κ.α. Έτσι, λοιπόν, η προδιάθεση και οι περιβαλλοντικοί παράγοντες οδηγούν σε μια ιδιαίτερη ανοσολογική απάντηση του οργανισμού, αρκετά περίπλοκη και όχι απόλυτα διευκρινισμένη ακόμη και σήμερα.


Εικόνα 1: Ψωριασικές πλάκες κορμού Eικόνα 2: Ψωριασικές βλάβες
στη ραχιαία επιφάνεια των άκρων χειρών
και συνοδός ψωριασική ονυχία

Η ψωρίαση μπορεί να παρουσιαστεί με διάφορες μορφές. Οι πιο γνωστές είναι: α) η κοινή "κατά πλάκας" (Φωτο 1), β) η σταγονοειδής, γ) η φλυκταινώδης και δ) η ερυθροδερμική. Ανάλογα με την εντόπιση του εξανθήματος, διακρίνεται επίσης σε α) ψωρίαση του τριχωτού της κεφαλής, β) των πτυχών-ανάστροφη, γ) των παλαμών και των πελμάτων και δ) των ονύχων (Φωτο 2). Αυτή η τελευταία μορφή συνυπάρχει σ' ένα ποσοστό περίπου 30% με μια μορφή αρθρίτιδος, την ψωριασική αρθρίτιδα. Είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον το ότι ψωριασική αρθρίτιδα μπορεί να υπάρχει και χωρίς καμιά φανερή εκδήλωση από το δέρμα, γι’ αυτό και η διάγνωσή της πολλές φορές γίνεται καθυστερημένα.

Η κλινική εικόνα της ψωρίασης είναι τις περισσότερες φορές χαρακτηριστική: πλάκες ερυθρές, μικρές ή μεγάλες, που καλύπτονται από λέπια λευκωπά (ασημί), τα οποία είτε πέφτουν εύκολα όπως η πιτυρίδα από το κεφάλι, είτε είναι αρκετά παχιά και είναι καλά προσκολλημένα. Κλασικές θέσεις όπου εμφανίζονται οι βλάβες είναι η κεφαλή, οι αγκώνες, τα γόνατα, οι κνήμες, η ράχη, οι γλουτοί και γενικά οι εκτατικές επιφάνειες. Ευτυχώς, το πρόσωπο σπάνια προσβάλλεται. Η επιμονή και η συνεχής εμφάνιση νέων βλαβών, αλλά και η φαγούρα που είναι πολύ συχνή, είναι οι κύριοι λόγοι που οδηγούν τους ασθενείς στο γιατρό. Η διάγνωση είναι τις περισσότερες φορές εύκολη με την τυπική κλινική εικόνα. Σπάνια θα χρειαστεί βιοψία για να επιβεβαιωθεί.

Η πορεία της ψωρίασης είναι απρόβλεπτη. Μπορεί να βελτιώνεται και να επιδεινώνεται χωρίς να βρίσκεται η αιτία. Επειδή όμως είναι συχνή, όπως αναφέρθηκε, η προσβολή των αρθρώσεων, αλλά και η σχέση της ψωρίασης με άλλα νοσήματα, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, η φλεγμονώδης νόσος του εντέρου, η υπέρταση, η κατάθλιψη, καρδιαγγειακές αλλοιώσεις, παχυσαρκία και άλλα πολλά, έχει τεράστια σημασία η έγκαιρη διάγνωση και η συστηματική παρακολούθηση των ασθενών.

Το πρώτο βασικό θέμα που πρέπει να ξεκαθαριστεί στον ασθενή είναι ότι η πάθησή του δεν είναι μεταδοτική, δεν οφείλεται σε κάτι που ο ίδιος έκανε ή δεν έκανε και ότι με την κατάλληλη αγωγή και υποστήριξη θα έχει πολύ καλά αποτελέσματα, αφού σήμερα διαθέτουμε σημαντικά φάρμακα που εξασφαλίζουν τον πλήρη σχεδόν έλεγχο της νόσου. 

Στις περισσότερες "ελαφρές" περιπτώσεις, η τοπική θεραπεία είναι αποτελεσματική. Σκευάσματα κορτιζονούχα, η αλοιφή βιταμίνης D3, τοπικά ανοσοτροποποιητικά φάρμακα, μαλακτικά, απολεπιστικά και "φωτοθεραπεία" με κατάλληλες συσκευές δίνουν μια ικανοποιητική βελτίωση. Στις σοβαρότερες όμως μορφές της νόσου ή όπου η τοπική αγωγή δεν αποδίδει και κυρίως όταν συνυπάρχει αρθρίτιδα, είναι απαραίτητη η συστηματική αγωγή.

Βασικά φάρμακα στην αντιμετώπιση της σοβαρής ψωρίασης είναι η μεθοτρεξάτη, η κυκλοσπορίνη, τα ρετινοειδή και η φωτοχημειοθεραπεία (PUVA). Η αποτελεσματικότητα των κλασικών αυτών θεραπειών είναι σημαντική, αλλά δυστυχώς το μειονέκτημα είναι η εμφάνιση ανεπιθύμητων ενεργειών από τη χρόνια χρήση τους και η σταδιακή μείωση της θετικής δράσης τους.

Την τελευταία δεκαπενταετία, μια νέα κατηγορία φαρμάκων χρησιμοποιούνται στην αντιμετώπιση της ψωρίασης. Είναι τα λεγόμενα "βιολογικά φάρμακα", προϊόντα υψηλής βιοτεχνολογίας, τα οποία έφεραν κυριολεκτικά επανάσταση στη θεραπεία αυτοάνοσων και νεοπλασματικών παθήσεων. Τα φάρμακα αυτά στοχεύουν επιλεκτικά στους λεπτούς παθογενετικούς μηχανισμούς της ψωρίασης με υψηλότατη αποτελεσματικότητα και σαφώς λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες. Σήμερα υπάρχουν δύο μεγάλες κατηγορίες των φαρμάκων αυτών που δρουν είτε στον TNFα παράγοντα είτε στις Ιντερλευκίνες (IL12/23 και IL17Α), ενώ δοκιμάζονται συνεχώς και νέα (ήδη υπάρχει ένας αναστολέας της φωσφοδιεστεράσης 4). Φυσικά και στην περίπτωση αυτών των φαρμάκων απαιτείται πλήρης κλινική και εργαστηριακή διερεύνηση του ασθενούς και τακτική παρακολούθηση, ώστε τα πλεονεκτήματα της μεγάλης αποτελεσματικότητας και της μειωμένης πιθανότητας προβλημάτων από την αγωγή να δώσουν στους ψωριασικούς την ποιότητα ζωής που επιθυμούν και τους αξίζει.

Η θεραπευτική προσέγγιση πρέπει σε κάθε περίπτωση να είναι εξατομικευμένη, ανάλογη με το προφίλ του κάθε ανθρώπου. Για τον λόγο αυτό, πρέπει να υπάρχει γνώση και εξειδίκευση από τον θεράποντα Δερματολόγο και να διατίθεται επαρκής χρόνος για τη μελέτη του ασθενούς, ώστε να καταγράφονται όλα τα στοιχεία και η πορεία της νόσου. Η απόκτηση σχέσης εμπιστοσύνης ανάμεσα στον ασθενή και τον ιατρό είναι τελείως απαραίτητη για το καλύτερο αποτέλεσμα σε κάθε νόσο, ιδίως όμως σ' αυτές που έχουν χρόνια πορεία και επηρεάζουν σημαντικά την ποιότητα της ζωής σε κάθε παράμετρό της.

Επιστημονικά Υπεύθυνος: 
Δημήτρης Σωτηριάδης, Καθηγητής Δερματολογίας ΑΠΘ

Στην Κλινική «ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ» λειτουργεί Ειδικό Ιατρείο Ψωρίασης, κάθε Πέμπτη 13:00-15:00 με ραντεβού, για την καλύτερη εξυπηρέτηση των ασθενών

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΑΣ ΤΕΥΧΟΣ